{"id":5210,"date":"2021-04-03T23:55:21","date_gmt":"2021-04-03T20:55:21","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=5210"},"modified":"2021-04-04T00:12:45","modified_gmt":"2021-04-03T21:12:45","slug":"covid-19-salgininda-yaban-hayati-haberleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=5210","title":{"rendered":"COVID-19 salg\u0131n\u0131nda yaban hayat\u0131 haberleri"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2020\u00a0y\u0131l\u0131nda COVID-19, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir milyondan fazla insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, bir\u00e7ok aileyi ve toplulu\u011fu\u00a0geri d\u00f6n\u00fclemez bir \u015fekilde\u00a0de\u011fi\u015fime zorlad\u0131. Yaln\u0131zca insanlar de\u011fil\u00a0hayvanlar da d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yay\u0131lan COVID-19 salg\u0131n\u0131nda pek ba\u015far\u0131l\u0131\u00a0olamad\u0131.\u00a0COVID-19 nedeniyle\u00a0denetimsiz kalan ekoturizm\u00a0alan\u0131 ilan edilen b\u00f6lgelerde <a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/covid19-behind-uganda-poaching\">ka\u00e7ak avlanmalar artt\u0131.<\/a>\u00a0Hayvanat bah\u00e7elerindeki kaplanlar ve bir\u00e7ok y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvan pozitif \u00e7\u0131kan testler nedeniyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, insanlar\u0131 hayvanlarda bulunan bir coronavir\u00fcs varyant\u0131ndan\u00a0\u00a0koruma gerek\u00e7esiyle\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/denmark-mink-culling\">Danimarka k\u00fcrk \u00e7iftlikleri&#8217;nde &#8211;<\/a>\u00a015 milyondan fazla vizon \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-5227 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/wuh.jpeg\" alt=\"wuh\" width=\"425\" height=\"284\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/wuh.jpeg 754w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/wuh-150x100.jpeg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/wuh-300x200.jpeg 300w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/wuh-110x75.jpeg 110w\" sizes=\"(max-width: 425px) 100vw, 425px\" \/>Ancak olumlu geli\u015fmeler de yok de\u011fil.\u00a0Yaban hayat\u0131, pandeminin neden oldu\u011fu insan odakl\u0131 ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerimizin bir k\u0131sm\u0131ndan yararland\u0131. Coronavir\u00fcs\u00fcn yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer olarak g\u00f6sterilen<b>\u00a0<\/b>\u00c7in&#8217;in Wuhan kentindeki canl\u0131 hayvan pazar\u0131, k\u00fcresel yaban hayvan\u0131 ticaretini ve hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc yeniden g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131. 2020&#8217;nin \u015eubat ay\u0131nda \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti, yaban hayat\u0131ndaki canl\u0131lar\u0131n\u00a0yiyecek olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n su\u00e7 say\u0131lmas\u0131na zemin haz\u0131rlayan\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/china-bans-wildlife-trade-after-coronavirus-outbreak\">bir karar yay\u0131nlad\u0131<\/a>. \u00a0\u00c7in h\u00fck\u00fcmeti 2021 \u015eubat ay\u0131nda da ulusal koruma alt\u0131ndaki yaban\u00a0hayvanlar\u0131 listesini a\u00e7\u0131klad\u0131.\u00a0Yeni listede aralar\u0131nda kurtlar\u0131n, tilkilerin, gelinciklerin, yunus bal\u0131klar\u0131n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 517 hayvan t\u00fcr\u00fc eklendi ve yeni listede \u00a0988 yaban\u00a0hayvan t\u00fcr\u00fc\u00a0yer ald\u0131.\u00a0Yeni liste, hayvanlar\u0131 insan\u00a0toplumunun yararland\u0131\u011f\u0131 havyanlar, canl\u0131lar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ekolojik sistemin par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in b\u00fcy\u00fck ilerlemeyi temsil ediyor.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, ikinci s\u0131n\u0131f Devlet korumas\u0131 alt\u0131nda yaban hayat\u0131 listesine kurtlar eklenmi\u015ftir.\u00a0Uzun bir s\u00fcre kurtlar, insan \u00e7obanlar\u0131 ile \u00e7at\u0131\u015fmaya girdiklerinde &#8220;ha\u015farat&#8221; olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fcler.\u00a0Oysa \u015fimdi, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ekolojik sistem i\u00e7in kurt gibi y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131n da gerekli oldu\u011fu konusunda hem bilim adamlar\u0131 hem de halk aras\u0131nda geni\u015f bir fikir birli\u011fi var.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok insan\u0131n vah\u015fi ve evcille\u015ftirilen hayvanlarla etkile\u015fim \u015feklimizi yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmesine neden oldu.\u00a0Salg\u0131n ve karantina ko\u015fullar\u0131 bilim insan\u0131 olmayanlar\u0131 do\u011fayla ili\u015fki kurmak i\u00e7in yeni yollar aramaya te\u015fvik etti.\u00a0Vatanda\u015f bilimi web sitelerinin,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/citizen-science-increasing-pandemic-insects\">verilerinde kaydede\u011fer\u00a0bir art\u0131\u015f<\/a>\u00a0g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve koruma projeleri i\u00e7in de\u011ferli bilgiler \u00fcretildi.\u00a0\u00a0<a href=\"https:\/\/scistarter.org\/\">SciStarter<\/a>\u00a0\u00f6rne\u011finde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, 2019&#8217;dan bu yana yurtta\u015f bilimi \u00a0veri katk\u0131lar\u0131nda y\u00fczde 480 art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu kaynaklar, \u00f6zellikle pandemi s\u0131ras\u0131nda saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 duraklatmak zorunda kalanlar i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in bir \u00f6d\u00fcl niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor.\u00a0\u00d6te yandan \u00f6zellikle Amerika ve Avrupa&#8217;da beyazlar\u0131n egemen oldu\u011fu bir alan olarak g\u00f6r\u00fclen ku\u015f g\u00f6zlemcili\u011finde siyahlar ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer topluluklar da COVID-19 ko\u015fullar\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldiler.\u00a0\u00a0Irk\u00e7\u0131 \u00f6nyarg\u0131lara kar\u015f\u0131 ilk kez\u00a0<a href=\"https:\/\/twitter.com\/hashtag\/BlackBirdersWeek?src=hashtag_click\">Black Birders Week<\/a>\u00a0organize edildi.<\/p>\n<p>Hayvanlar i\u00e7in bir di\u011fer iyi haber ula\u015f\u0131m a\u011flar\u0131nda insan yo\u011funlu\u011funun azalmas\u0131 sonucu geldi. Yaln\u0131zca Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;nde 2020&#8217;nin Mart ve Nisan aylar\u0131nda karayolu trafi\u011fi y\u00fczde 73 oran\u0131nda azald\u0131 ve\u00a0geyik, ay\u0131 ve da\u011f aslan\u0131 gibi\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/decline-road-kill-pandemic-lockdown-traffic\">vah\u015fi hayvanlarla \u00f6l\u00fcmc\u00fcl \u00e7arp\u0131\u015fmalar<\/a>\u00a0y\u00fczde 58\u00a0azald\u0131.\u00a0Kaliforniya \u00dcniversitesi, Yol Ekolojisi Merkezi&#8217;nin e\u015f direkt\u00f6r\u00fc Fraser Shilling&#8217;e g\u00f6re bu durum\u00a0\u201cyollarda ve otoyollarda \u00f6lmeyen 500 milyon omurgal\u0131 hayvan anlam\u0131na geliyor ve\u00a0vah\u015fi ya\u015fam i\u00e7in hi\u00e7 de k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fey de\u011fil. &#8221;<\/p>\n<div class=\"InsertedAd\" data-bumper-index=\"1\"><\/div>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/roadkill.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-5228 alignright\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/roadkill.png\" alt=\"roadkill\" width=\"524\" height=\"326\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/roadkill.png 901w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/roadkill-150x93.png 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/roadkill-300x187.png 300w\" sizes=\"(max-width: 524px) 100vw, 524px\" \/><\/a><\/p>\n<p>COVID-19&#8217;un yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 canl\u0131\u00a0t\u00fcr\u00fc olarak \u00e7ok\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131lan ve nesli tehlike alt\u0131ndaki d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok ticareti yap\u0131lan memelisi olan Pangolinlere y\u00f6nelik koruma \u00f6nlemleri artt\u0131r\u0131ld\u0131.\u00a0 2020&#8217;nin<b>\u00a0<\/b>Haziran ay\u0131nda Pekin h\u00fck\u00fcmeti\u00a0\u00fclkenin yaban hayat\u0131 yasas\u0131 kapsam\u0131nda\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/pangolins-receive-new-protections-traditional-medicine-in-china\">pangolinlere en y\u00fcksek d\u00fczeyde koruma<\/a>\u00a0sa\u011flad\u0131\u00a0. Pangolin pullar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck t\u00fcketicilerinden biri olan \u00c7in, hayvan\u0131 da onaylanm\u0131\u015f geleneksel ila\u00e7 bile\u015fenleri listesinden \u00e7\u0131kard\u0131. \u00a0Pangolinlerin\u00a0v\u00fccut par\u00e7alar\u0131n\u0131 ham maddeler olarak ila\u00e7 end\u00fcstrisinde kullanmay\u0131 da yasaklayan kanunun bu b\u00fcy\u00fck katliam\u0131 engellemese bile yava\u015flatmas\u0131 bekleniyor. <a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/pangolin-scale-seizures-all-time-high-2019\">T\u00fcm zamanlar\u0131n en y\u00fcksek seviyesi<\/a>ne 2019 y\u0131l\u0131nda ula\u015fan pangolin ticaretinin t\u00fcm d\u00fcnyada yasaklanmas\u0131 i\u00e7in kampanyalar devam ediyor.<\/p>\n<p><b>Amerika&#8217;dan gelen bir di\u011fer iyi haber ise 35 Asya filinin Ringling Bros. ve Barnum &amp; Bailey Circus \u015firketlerinden kurtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcjdeliyor. Emekli sirk fillerinin\u00a0<\/b><a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/ringling-bros-circus-elephants-get-new-home\">Florida&#8217;da 2.500 d\u00f6n\u00fcml\u00fck bir koruma merkezine ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in\u00a0<\/a>\u00a0giri\u015fimlerde bulunan\u00a0White Oak Conservation,\u00a0fillerin olabildi\u011fi kadar do\u011fal ya\u015fama d\u00f6nmesi i\u00e7in \u00e7aba harcayacaklar\u0131n\u0131\u00a0\u00a0vurguluyor.<\/p>\n<div class=\"InsertedAd\" data-bumper-index=\"6\"><\/div>\n<p><b><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taz.jpeg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-5226 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taz.jpeg\" alt=\"taz\" width=\"454\" height=\"234\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taz.jpeg 660w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taz-150x77.jpeg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taz-300x155.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 454px) 100vw, 454px\" \/><\/a>Bir di\u011fer \u00e7arp\u0131c\u0131 geli\u015fme de\u00a0Tazmanya canavarlar\u0131n\u0131n bin y\u0131ld\u0131r ilk kez Avustralya anakaras\u0131na d\u00f6nmesi.\u00a0<\/b>Bu keseli hayvanlar, bin\u00a0y\u0131l \u00f6nce ana k\u0131tadan kayboldu, bunun nedeni muhtemelen yerli avc\u0131lar\u0131n Avustralya&#8217;n\u0131n b\u00fcy\u00fck memelilerinin \u00e7o\u011funu \u00f6ld\u00fcrmeleriydi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde pop\u00fclasyonlar\u0131 Tazmanya adas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olan Tazmanya canavarlar\u0131n\u0131n n\u00fcfusu, bula\u015f\u0131c\u0131 ve\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/science\/article\/151217-tasmanian-devils-surviving-facial-cancer\">\u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir y\u00fcz kanserinin<\/a>\u00a0yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 1990&#8217;larda 25.000&#8217;e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.\u00a0\u00a0Mart ve Eyl\u00fcl aylar\u0131nda, iki d\u00fczineden biraz fazlas\u0131 do\u011fu Avustralya&#8217;daki bin d\u00f6n\u00fcml\u00fck \u00e7itlerle \u00e7evrili bir vah\u015fi ya\u015fam koruma alan\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kaynaklar:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/wildlife-wins-good-news-stories-2020<\/p>\n<p>https:\/\/www.dw.com\/en\/black-birders-against-racism-diversity-nature\/a-54777838<\/p>\n<p>https:\/\/www.nationalgeographic.com\/animals\/article\/tasmanian-devils-return-to-mainland-australia<\/p>\n<p>https:\/\/news.cgtn.com\/news\/2021-02-09\/China-adds-over-500-more-animals-to-wildlife-protection-list-XJyDxkiriE\/index.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 2020\u00a0y\u0131l\u0131nda COVID-19, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir milyondan fazla insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, bir\u00e7ok aileyi ve toplulu\u011fu\u00a0geri d\u00f6n\u00fclemez bir \u015fekilde\u00a0de\u011fi\u015fime zorlad\u0131. Yaln\u0131zca insanlar de\u011fil\u00a0hayvanlar da d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yay\u0131lan COVID-19 salg\u0131n\u0131nda pek ba\u015far\u0131l\u0131\u00a0olamad\u0131.\u00a0COVID-19 nedeniyle\u00a0denetimsiz kalan ekoturizm\u00a0alan\u0131 ilan edilen b\u00f6lgelerde ka\u00e7ak avlanmalar artt\u0131.\u00a0Hayvanat bah\u00e7elerindeki kaplanlar ve bir\u00e7ok y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvan pozitif \u00e7\u0131kan testler nedeniyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, insanlar\u0131 hayvanlarda bulunan bir coronavir\u00fcs varyant\u0131ndan\u00a0\u00a0koruma &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5225,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[102,132,83],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5210"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5210"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5231,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5210\/revisions\/5231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}