{"id":4815,"date":"2019-12-10T01:49:59","date_gmt":"2019-12-09T22:49:59","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4815"},"modified":"2020-01-20T16:41:52","modified_gmt":"2020-01-20T13:41:52","slug":"agaclandirma-seferberligi-ormanlardaki-yikimi-onler-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4815","title":{"rendered":"‘A\u011fa\u00e7land\u0131rma\u2019 seferberli\u011fi ormanlardaki y\u0131k\u0131m\u0131 \u00f6nler mi?"},"content":{"rendered":"

Prof.Dr. Erdo\u011fan Atmi\u015f \/ BirG\u00fcn <\/a>\u2013 11 Kas\u0131m 2019)<\/p>\n

Milyonlarca y\u0131lda olu\u015fan bir ekosistemi yok edip yerine ba\u015fka bir yerde, ne oldu\u011fu, nereden geldi\u011fi belli olmayan fidanlar\u0131 dikerek \u201cbiz yeni bir orman kurduk\u201d demek basit bir aldatmacadan \u00f6teye gitmiyor<\/p>\n

Bug\u00fcn 11 Kas\u0131m. Saat 11.11\u2019den ba\u015flayarak 11 milyon fidan\u0131n toprakla bulu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir \u201cseferberlik\u201d kampanyas\u0131 yap\u0131lacak. De\u011fil 11 milyon, tek bir adet fidan\u0131n toprakla bulu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak eme\u011fin kutsal oldu\u011funa inan\u0131yorum. Fakat bu \u2018seferberlik\u2019 ve benzer kampanyalar\u0131n neyi perdeledi\u011fini bilmek herkesin hakk\u0131. Bu nedenle b\u00fct\u00fcn iyi niyetiyle elinde kazma-k\u00fcrekle fidan dikmeye giden duyarl\u0131 insanlar\u0131m\u0131z\u0131n o fidanlar\u0131 diktikten ve can suyunu verdikten sonra biraz da burada yaz\u0131lanlara kulak vermesinin ve a\u011fa\u00e7-orman-ekosistem konusunda bir daha d\u00fc\u015f\u00fcnmesinin yararl\u0131 olaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.<\/p>\n

Orman\u0131 sadece a\u011fa\u00e7 olarak alg\u0131larsak, a\u011faca bakmaktan orman\u0131 g\u00f6remeyiz. S\u0131rf bundan dolay\u0131 orman \u015fu veya bu nedenle yok oldu\u011funda, hemen \u201cyeni a\u011fa\u00e7 (!) dikelim\u2019\u2019 diye g\u00f6sterdi\u011fimiz \u00e7abalar\u0131n nereye varabilece\u011fini sorgulamam\u0131z gerek. Milyonlarca y\u0131lda olu\u015fan bir ekosistemi yok edip, yerine ba\u015fka bir yerde, ne oldu\u011fu, nereden geldi\u011fi belli olmayan fidanlar\u0131 dikerek \u201cBiz yeni bir orman kurduk\u201d demek basit bir aldatmacadan \u00f6teye gitmiyor. Kesilen her a\u011fac\u0131n yerine isterse \u201810 a\u011fa\u00e7 (!)\u2019 dikilsin, hemen bir orman ekosistemi olu\u015fmayaca\u011f\u0131 gibi, a\u011fa\u00e7land\u0131rma yap\u0131lan alana orman diyebilmeniz i\u00e7in en az\u0131ndan elli y\u0131l ge\u00e7mesi gerekir.<\/p>\n

\u00c7E\u015e\u0130TL\u0130L\u0130\u011e\u0130 YEN\u0130DEN SA\u011eLAMAK ZOR<\/strong><\/p>\n

Orman sadece a\u011fa\u00e7 de\u011fildir. Orman; hayvanlar, bitkiler, \u00e7al\u0131lar, toprak, b\u00fct\u00fcn canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klardan olu\u015fan bir ekosistemdir. Bu ekosistem bulundu\u011fu yerde rastgele bir araya gelmez. Binlerce y\u0131lda bir araya gelmi\u015f olan canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klar, farkl\u0131 t\u00fcrlerle bir arada ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frenir ve o ortama en uygun olan birliktelikler ve t\u00fcrler ayakta kal\u0131r. Bu birlikteli\u011fi bir kez ortadan kald\u0131r\u0131nca yerine yenisini koymak kolay olmaz. Bu nedenle b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7land\u0131rmalar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131 riskini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmal\u0131y\u0131z. Orman kayb\u0131n\u0131 sadece bir alan kayb\u0131 olarak de\u011fil bir ekosistem kayb\u0131 olarak da de\u011ferlendirmeli ve ekosistemdeki ekolojik ili\u015fkileri bilmeliyiz. Oradaki gen ve t\u00fcr \u00e7e\u015fitlili\u011finden haberimiz olmal\u0131 ki ona g\u00f6re y\u00f6netelim. \u00dclkemizdeki bitki t\u00fcrlerinin say\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 12 bin 500\u2019\u00fc buldu. Bunlar\u0131n 4 bin\u2019e yak\u0131n\u0131 endemik bitkiler. Yani do\u011fal olarak sadece T\u00fcrkiye\u2019de yeti\u015fiyorlar. Ormanlar\u0131m\u0131z\u0131 yok edersek bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7e\u015fitlili\u011fi yeniden sa\u011flamam\u0131z \u00e7ok zor.<\/p>\n

A\u011eA\u00c7LANDIRMANIN PAYI D\u00dc\u015e\u00dcK<\/strong><\/p>\n

2005-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn resmi verileri \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z 81 il d\u00fczeyinde orman de\u011fi\u015fimini g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re; T\u00fcrkiye\u2019de alansal anlamda bir orman art\u0131\u015f\u0131 var. Fakat illere ayr\u0131 ayr\u0131 bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, 60 ilde ormanlar\u0131m\u0131z artarken, 19 ilde azal\u0131yor, iki ilde de de\u011fi\u015fmiyor. Orman alanlar\u0131 artan iller g\u00f6\u00e7 veren, k\u0131rsal n\u00fcfusu olduk\u00e7a azalm\u0131\u015f olan iller. Bu illerde tar\u0131m alanlar\u0131 ve meralar terk edildi\u011fi i\u00e7in buralar ormana d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor ve ormanlar alansal olarak art\u0131yor. Fakat g\u00f6\u00e7 alan illere bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda; n\u00fcfusu artan, sanayile\u015fmi\u015f illerde (\u00d6rne\u011fin; Marmara B\u00f6lgesi \u00fc\u00e7 ilin d\u0131\u015f\u0131nda hepsi) ormanlar hem alan olarak, hem de biyo\u00e7e\u015fitlilik olarak azal\u0131yor. Orman alan\u0131 artan illerde bu art\u0131\u015f\u0131n nedenini sorgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; ayn\u0131 d\u00f6nemde yap\u0131lan a\u011fa\u00e7land\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bu art\u0131\u015f\u0131n ancak y\u00fczde 35\u2019ini kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yani zaman zaman b\u00fcy\u00fck seferberlik ve kampanyalarla yap\u0131lan a\u011fa\u00e7land\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 orman art\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ok az\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

ODUN \u00dcRET\u0130M\u0130 3 KAT ARTTI<\/strong><\/p>\n

Orman azalmas\u0131n\u0131 azaltacak bir bilgilendirme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bakanl\u0131k taraf\u0131ndan hi\u00e7bir zaman yap\u0131lm\u0131yor, \u00fcstelik bu t\u00fcr \u2018a\u011fa\u00e7land\u0131rma\u2019 kampanyalar\u0131yla perdeleniyor. \u00d6rne\u011fin; 2003 y\u0131l\u0131nda t\u00fcm ormanlar\u0131m\u0131zda 13 milyon metrek\u00fcp odun \u00fcretilirken, bu rakam g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 20 milyon metrek\u00fcpe \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Ge\u00e7enlerde Tar\u0131m ve Orman Bakan\u0131 Bekir Pakdemirli bu rakam\u0131 31 milyon metrek\u00fcpe \u00e7\u0131karacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Odun \u00fcretimindeki bu a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015f\u0131n nedeninin y\u00fcksek kapasiteyle kurulmu\u015f MDF sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn hammadde talebi oldu\u011fu belirtiliyor. Nedeni ne olursa olsun; ormanlardan yap\u0131lan odun \u00fcretimi bu kadar k\u0131sa zamanda \u00fc\u00e7 kat\u0131na yak\u0131n bir miktara \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ormanlar\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla yok olmaya do\u011fru gidiyor.<\/p>\n

Orman kayb\u0131 sadece a\u015f\u0131r\u0131 odun \u00fcretimiyle kalm\u0131yor ne yaz\u0131k ki. As\u0131l sorun ormanlar\u0131n ormanc\u0131l\u0131k ama\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131m\u0131. Bilindi\u011fi gibi ormanlardan farkl\u0131 ama\u00e7larla tahsisler yap\u0131labiliyor. Akdeniz ve Ege b\u00f6lgesinde yap\u0131lan turizm faaliyetleri buna \u00f6rnek. Deniz kenar\u0131nda, en g\u00fczel yerlerdeki ormanl\u0131k alanlar; otel, tatil k\u00f6y\u00fc, golf sahas\u0131 haline geliyor. Kazda\u011flar\u0131\u2019ndaki alt\u0131n madeni \u00f6rne\u011finde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi binlerce hektar orman madenlere tahsis edilebiliyor. Ordu Fatsa\u2019da, Artvin Cerattepe\u2019de, Bart\u0131n Amasra\u2019da Sinop\u2019ta ve geri kalan illerin t\u00fcm\u00fcnde maden, enerji, ula\u015f\u0131m, turizm, e\u011fitim vb. bir\u00e7ok ama\u00e7la ormanlar\u0131m\u0131z sistemli \u015fekilde yok edilmeye devam ediyor. Bu t\u00fcr ama\u00e7larla tahsis edilen ormanlar 700 bin hektara yakla\u015ft\u0131. Y\u00fcz bine yak\u0131n farkl\u0131 tahsisten bahsediliyor. Bu tahsislerle ormanlar\u0131m\u0131z par\u00e7a par\u00e7a yok ediliyor, daha da \u00f6nemlisi ormanlar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozuluyor. Buna fragmentasyon (par\u00e7alanma) diyoruz. Ormanlar\u0131m\u0131z\u0131 tehdit eden en b\u00fcy\u00fck tehlike bu. Yani do\u011fal ormanlar\u0131m\u0131z\u0131 bu \u015fekilde kendi ellerimizle parampar\u00e7a ediyoruz. Ormandaki bu par\u00e7alanmalar bitki ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n da geli\u015fimini olumsuz etkiliyor. Orman\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 bozuyor. Alanlar\u0131 erozyon ve toprak kaymas\u0131na a\u00e7\u0131k hale getiriyor. Orman alanlar\u0131nda a\u011fa\u00e7lar\u0131n kesildi\u011fi, \u00fcstteki topra\u011f\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 alttaki kayalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 maden, havaliman\u0131, termik santral, otel, kat\u0131k at\u0131k depolama tesisi vb. alanlar var. Bu sahalarda art\u0131k bir orman ekosisteminin varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsedemiyoruz. Fakat bu alanlar hala orman say\u0131l\u0131yor ve kay\u0131tlardan d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fcyor. Bu nedenle biz hala ormanlar\u0131m\u0131z art\u0131yor yan\u0131lg\u0131s\u0131yla ya\u015famaya devam ediyoruz.<\/p>\n

UCUZ HAMMADDE KAYNA\u011eI ORMANLAR<\/strong><\/p>\n

Bu y\u0131k\u0131mlar\u0131n \u00e7o\u011fu do\u011fal varl\u0131klardan sa\u011flanan ekonomik geliri maksimum hale getirme \u00e7abas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin; ihracat gelirlerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ormanlar\u0131 yok etmek vazge\u00e7ilmez bir \u00e7\u00f6z\u00fcm. Alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, mermer gibi \u00fcr\u00fcnler, ormanlardan \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p yurtd\u0131\u015f\u0131na hammadde veya yar\u0131 mamul madde olarak sat\u0131l\u0131yor. Bir di\u011fer \u00f6nemli neden in\u015faat sekt\u00f6r\u00fc. \u0130n\u015faat sekt\u00f6r\u00fcndeki \u015firketlere ucuz odun sa\u011flamak i\u00e7in odun \u00fcretim miktar\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131yor. Bunun yan\u0131nda tahsisleri kolayla\u015ft\u0131rarak, sekt\u00f6rde ihtiya\u00e7 duyulan mermer, ta\u015f, \u00e7imento, demir, bak\u0131r, m\u0131c\u0131r vb. maddelerin rahatl\u0131kla orman alanlar\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131yor. B\u00f6ylece in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrerek, sekt\u00f6r\u00fc ayakta tutmay\u0131 y\u0131llarca ba\u015fard\u0131lar. \u00d6yle maden sahalar\u0131 olu\u015ftu ki, \u0130stanbul gibi in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerde \u00e7evredeki ormanlar delik de\u015fik edildi. O alanlardan \u00e7\u0131kar\u0131lanlar in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcne ucuz hammadde olarak verildi. Dahas\u0131 \u0130stanbul\u2019da kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm faaliyetlerinden \u00e7\u0131kan in\u015faat art\u0131klar\u0131n\u0131 en ucuz \u015fekilde orman alanlar\u0131na depolayabileceklerini ke\u015ffettiler. Buradan da b\u00fcy\u00fck bir rant yaratt\u0131lar. Land Use Policy\u2019de yeni yay\u0131mlanan makalemizde \u0130stanbul\u2019da yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131n 1984 ile 2017 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y\u00fczde 4,81\u2019den y\u00fczde 13,64\u2019e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 31,76\u2019dan y\u00fczde 23,7\u2019ye, orman alanlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 56,1\u2019den y\u00fczde 49,61\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tespit ettik. \u0130\u015fte \u0130stanbul \u00f6zelinde t\u00fcm \u00fclkede devam eden ranta dayal\u0131 yap\u0131la\u015fma, do\u011fal ormanlar\u0131m\u0131z\u0131 bir yandan s\u00f6m\u00fcr\u00fcrken, di\u011fer yandan yutuyor.<\/p>\n

ORMANLARI ARTTIRDIK YALANI<\/strong><\/p>\n

\u201cTabiat park\u0131\u201d ve \u201cKent orman\u0131\u201d gibi alanlar kurulu\u015f amac\u0131n\u0131n olduk\u00e7a d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131larak y\u00f6netiliyor art\u0131k. Bu alanlar Anayasa\u2019da aksi y\u00f6nde a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcm bulunmas\u0131na ra\u011fmen ormanlar\u0131n \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fletmecili\u011fine en vah\u015fi \u015fekilde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n \u00f6rneklerini sergiliyor. Amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lan bu alanlarda d\u00fc\u011f\u00fcn salonlar\u0131, at maneji, kafe-restoran benzeri ticari faaliyetlere ait tesislere yer a\u00e7mak i\u00e7in kesilen a\u011fa\u00e7lar\u0131n ve ormandan \u00e7ok bir kent park\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen orman alanlar\u0131n\u0131n esamisi bile okunmuyor. \u00dcstelik onlarca hektarl\u0131k kent ormanlar\u0131n\u0131n ayl\u0131k kiras\u0131 100 metrekarelik m\u00fctevazi bir dairenin kiras\u0131ndan bile d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde kal\u0131yor.<\/p>\n

Bunlar ormanlar\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l k\u00f6t\u00fc y\u00f6netildi\u011finin birka\u00e7 tekil \u00f6rne\u011fi, daha bir\u00e7ok \u00f6rnek verilebilir. Ormanlarda bunlar olurken, sanki yap\u0131lan bu \u015fova d\u00f6n\u00fck kampanyalar yeniymi\u015f gibi \u201cBak\u0131n milyonlarca fidan dikiliyor\u201d diye sevinmeli miyiz? \u0130ktidar \u2018\u2019Cumhuriyet d\u00f6neminde iktidara geldi\u011fimiz g\u00fcne kadar yap\u0131lan a\u011fa\u00e7land\u0131rmalardan daha fazla a\u011fa\u00e7land\u0131rma yapt\u0131k\u2019\u2019 diyordu bir zamanlar. T\u00fcrkiye\u2019nin ilk onda bile yer almad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda eski bakan Veysel Ero\u011flu\u2019nun \u201cT\u00fcm d\u00fcnyada a\u011fa\u00e7land\u0131rmada ilk \u00fc\u00e7e girdik\u201d dedi\u011fini de g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Yine resmi verilere dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda ger\u00e7e\u011fin hi\u00e7 de \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. Bu iktidar d\u00f6neminin ilk 13 y\u0131l\u0131n\u0131 2001 \u00f6ncesi 13 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda mevcut iktidar d\u00f6neminde devletin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u011fa\u00e7land\u0131rmalar\u0131n \u00f6nceki 13 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemden daha az oldu\u011funu belgeleriyle yazm\u0131\u015ft\u0131k. Yani; tamamen rakamlar \u00fczerinden, teknik verileri yanl\u0131\u015f kalemlere atarak, yanl\u0131\u015f istatistiklerle, halk\u0131 yan\u0131ltarak \u201cRekor k\u0131rd\u0131k, ormanlar\u0131 artt\u0131rd\u0131k\u201d denilmi\u015fti. B\u00f6ylece bir yandan kamuoyunda ormanlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131r\u0131yoruz alg\u0131s\u0131 olu\u015fturulurken, y\u00fcz binlerce hektar do\u011fal orman arazisi ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ama\u00e7lara tahsis edilerek g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

KR\u0130ZDEN \u00c7IKI\u015e YOLU TALAN<\/strong><\/p>\n

Bu yaz\u0131, ne yaz\u0131k ki hepimizi ilgilendiren k\u00f6t\u00fc haberi vermek i\u00e7in yaz\u0131ld\u0131. As\u0131l korkun\u00e7 olan \u015fey \u015fu; bu yap\u0131lan yanl\u0131\u015f uygulamalar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an yasal d\u00fczenlemeleri \u201c\u00dclke u\u00e7uyor\u201d dedikleri, b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131n\u0131n y\u00fczde 6-8\u2019lerde oldu\u011fu zamanlarda yapm\u0131\u015flard\u0131. \u015eimdi \u00fclkemizde art\u0131k herkesin kabul etmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 bir ekonomik kriz var. Korkar\u0131m, bu krizden \u00e7\u0131kmak i\u00e7in de ormanlara y\u00fcklenecekler. Benzer \u00f6rnekleri d\u00fcnyada da g\u00f6r\u00fcyoruz. \u015eu an Brezilya\u2019da, Endonezya\u2019da ve benzer \u00fclkelerde hayvan yeti\u015ftiricili\u011fi, madencilik, soya ve palmiye ya\u011f\u0131 \u00fcretimi i\u00e7in on binlerce hektar ormanl\u0131k alan a\u00e7\u0131larak tar\u0131m, madencilik ve mera alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019de de bunun i\u00e7in yine yasalarla, y\u00f6netmeliklerle oynayacaklar, ormanlardaki odun \u00fcretimini daha da art\u0131racaklar ve ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 tahsisleri biraz daha kolayla\u015ft\u0131racaklar.<\/p>\n

Halbuki ormanlar hem ekonomik hem ekolojik krizi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in en \u00f6nemli ara\u00e7lar. Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi korumak, erozyonu ve \u00e7\u00f6lle\u015fmeyi \u00f6nlemek i\u00e7in ormanlar hayati \u00f6neme sahip. \u0130klim krizini \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bir taraftan fosil yak\u0131tlar\u0131 azaltmam\u0131z di\u011fer taraftan da karbon tutacak orman ekosistemlerini \u00e7o\u011faltmam\u0131z gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ormanlar her y\u0131l fosil yak\u0131tlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131yla atmosfere sal\u0131nan karbondioksitin \u00fc\u00e7te birini (2,6 milyar ton) absorbe ediyor, yani emiyor. Yine atmosferdeki sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 20\u2019si ormans\u0131zla\u015fmadan kaynaklan\u0131yor. Hem ekonomik hem ekolojik krizleri \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in orman alanlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ormanlar\u0131n biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fini artt\u0131rmam\u0131z, orman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmemiz gerekiyor. Ama korkar\u0131m ekonomik kriz bizi ekolojik yok olu\u015fa do\u011fru s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor, tabii e\u011fer zaman\u0131nda uyanmazsak\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof.Dr. Erdo\u011fan Atmi\u015f \/ BirG\u00fcn \u2013 11 Kas\u0131m 2019) Milyonlarca y\u0131lda olu\u015fan bir ekosistemi yok edip yerine ba\u015fka bir yerde, ne oldu\u011fu, nereden geldi\u011fi belli olmayan fidanlar\u0131 dikerek \u201cbiz yeni bir orman kurduk\u201d demek basit bir aldatmacadan \u00f6teye gitmiyor Bug\u00fcn 11 Kas\u0131m. Saat 11.11\u2019den ba\u015flayarak 11 milyon fidan\u0131n toprakla bulu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir \u201cseferberlik\u201d kampanyas\u0131 yap\u0131lacak. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4816,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[120,140,83],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4815"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4815"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4815\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4817,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4815\/revisions\/4817"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4816"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}