{"id":4678,"date":"2019-09-23T11:34:08","date_gmt":"2019-09-23T08:34:08","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4678"},"modified":"2019-10-06T20:08:15","modified_gmt":"2019-10-06T17:08:15","slug":"hayvan-haklari-10-soruda-faytonlar-atlar-adalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4678","title":{"rendered":"Hayvan Haklar\u0131: 10 Soruda Faytonlar, Atlar, Adalar…"},"content":{"rendered":"

Hayvan Haklar\u0131: 10 Soruda Faytonlar, Atlar, Adalar…<\/strong><\/h3>\n

\u00d6mer S\u00fcvari<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

1 – Hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131 faytonlara neden kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor?<\/strong><\/p>\n

Hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131 sadece Adalar\u2019daki bir ula\u015f\u0131m arac\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131yor, Adalar\u2019da ve T\u00fcrkiye\u2019nin her yerinde hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya<\/strong><\/em> son verilmesini talep ediyor. Adalar\u2019daki faytonlar da T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n en g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u00f6rneklerinden biri oldu\u011fu ve \u00e7ok say\u0131da at\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu\u011fu i\u00e7in hayvan haklar\u0131 hareketinin temel g\u00fcndemlerinden birini olu\u015fturuyor. Hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131 ayn\u0131 zamanda hayvanlar\u0131n yar\u0131\u015f, deney, giyim, g\u0131da, g\u00f6steri ve turizm gibi end\u00fcstrilerde kullan\u0131m\u0131na son verilmesini, bu y\u00f6nde yasalar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ve bu konuda yayg\u0131n bir toplumsal bilin\u00e7 olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, eylemler ve kampanyalar d\u00fczenliyor.<\/em>\"adalarda_her_yil_500_at_oluyor_1403327227_0912\"<\/a><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de solun ve toplumsal muhalefetin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan genellikle yok say\u0131lan ya da kimi STK\u2019lar taraf\u0131ndan fonlanan bir m\u00fccadele alan\u0131 olarak k\u00fc\u00e7\u00fcmsenen hayvan haklar\u0131 savunuculu\u011fu ve hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadele, ger\u00e7ekte do\u011fan\u0131n ve ya\u015fam\u0131n tahrip edilmesine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir muhalefet alan\u0131n\u0131, \u00f6nemli bir alternatif d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc temsil ediyor.\u00a0D\u00fc\u015f\u00fcnsel k\u00f6kleri Aristo\u2019nun \u201chayvanlar\u0131n insanlar i\u00e7in yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u201d <\/em>iddias\u0131na\u00a0kadar uzanan ve bug\u00fcn kapitalizm taraf\u0131ndan temsil edilen insan merkezli do\u011fa ve ya\u015fam alg\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 veganlardan vejetaryenlere, anar\u015fistlerden ekolojik haklar i\u00e7in m\u00fccadele eden kesimlere, kent hareketlerinden \u00e7e\u015fitli siyasal gruplara ve iklim krizine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctenlere kadar uzanan geni\u015f bir yelpaze bu alanda yanyana geliyor. Adalar\u2019da ve t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de faytonlar\u0131n yasaklanmas\u0131 ve hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n engellenmesi i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen kampanyalar da bunlardan biri.<\/p>\n

 <\/p>\n

2 – Faytonlar kald\u0131r\u0131l\u0131rsa atlara ne olacak, atlar, faytoncular ve Adalar i\u00e7in nas\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6neriliyor? <\/strong><\/p>\n

Hayvan haklar\u0131 ve ya\u015fam savunucular\u0131n\u0131n bu ve benzeri konulardaki tavr\u0131 a\u00e7\u0131k ve net: Hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya son verilsin, Adalar\u2019daki atlar sahiplerinden sat\u0131n al\u0131narak \u0130BB ve kamu kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan finanse edilen ve T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7e\u015fitli yerlerinden gelen fayton atlar\u0131na tahsis edilecek \u00f6zel alanlara yerle\u015ftirilsin ve bak\u0131mlar\u0131 sa\u011flans\u0131n. <\/em>Ge\u00e7mi\u015fte hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131yla ay\u0131 oynat\u0131c\u0131lar\u0131ndan toplanan ay\u0131lar\u0131n Bursa Karacabey\u2019de \u00f6zel bir alanda bak\u0131m ve tedavilerinin sa\u011flanmas\u0131 gibi, kamu kaynaklar\u0131yla atlar i\u00e7in de \u00f6zel bir alan tahsis edilmesi <\/em>isteniyor.<\/strong> Mevcut yasalarda atlar yaban hayvan\u0131 olarak kabul edilmiyor, ancak\u00a0fayton atlar\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye’de Akda\u011f Tabiat Park\u0131 gibi alanlarda korunan atlara benzer bir uygulama ve rehabilitasyon alan\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn. Ku\u015fkusuz bu s\u00fcre\u00e7te faytoncu ailelerin de tazminat, taksi plakas\u0131, ula\u015f\u0131m kooperatifi vb. uygulamalarla desteklenmesi ve ma\u011fdur edilmelerinin \u00f6nlenmesi,\u00a0Adalar\u2019da do\u011fal ya\u015fama, kentsel ve sosyal dokuya zarar veren kontrols\u00fcz turistikle\u015ftirme s\u00fcrecine kar\u015f\u0131 \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 da talep ediliyor. Bu noktada Adalar\u2019da ya\u015fayanlar elektrikli fayton gibi Adalar\u2019\u0131 iyice ke\u015fmeke\u015fe s\u00fcr\u00fckleyecek ucubeler de istenmiyor. \"1568614287623-1561551258909-erererre\"<\/a>
\nAdalar\u2019da illa ki bir \u00e7\u00f6z\u00fcm aran\u0131yorsa onun cevab\u0131 basit: Y\u00fcr\u00fcmek ve bisiklete binmek!<\/em> Adalar\u2019\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc y\u00fcr\u00fcmeye, bisiklete binmeye ve yolda kar\u015f\u0131la\u015fmaya dayanan bir k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr. Ya\u015fl\u0131lar ve hastalar i\u00e7in hizmet verecek elektrikli kamu ara\u00e7lar\u0131 ve yerle\u015fim b\u00f6lgesi i\u00e7inde ihtiyaca g\u00f6re d\u00fczenlenecek k\u00fc\u00e7\u00fck elektrikli toplu ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm motorlu ara\u00e7lar\u0131n Adalar\u2019dan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 art\u0131k kaybolmaya ba\u015flayan\u00a0bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc canland\u0131rman\u0131n ilk ve en \u00f6nemli ad\u0131m\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Nitekim son y\u0131llarda Adal\u0131 faytoncular\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu da \u00e7ok zor, me\u015fakkatli, y\u0131prat\u0131c\u0131 ve vicdani olarak rahats\u0131zl\u0131k yaratan bir i\u015f olan faytonculu\u011fu b\u0131rakarak esnafl\u0131k, i\u015fletmecilik gibi ba\u015fka i\u015fler yapmaya y\u00f6neliyorlar. Hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131, faytoncular\u0131n durumu en iyi bilen grup oldu\u011funa inan\u0131yor ve hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na son verecek uygulamalar\u0131 ma\u011fdur edilmedikleri s\u00fcrece destekleyeceklerine inan\u0131yorlar.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

3 – Adalar\u2019da hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n boyutu ne? Atlar neden \u00f6l\u00fcyor? <\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Bug\u00fcn 226\u2019s\u0131 B\u00fcy\u00fckada, 31\u2019i Heybeliada, 21\u2019i de Burgazada\u2019ya kay\u0131tl\u0131 olmak \u00fczere toplam 278 plakal\u0131 fayton bulunuyor. Mevcut at ve araba say\u0131s\u0131 mevsime ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fiyor. K\u0131\u015f aylar\u0131nda 500\u2019e kadar d\u00fc\u015fen at say\u0131s\u0131, yaz aylar\u0131nda 1200\u2019\u00fc a\u015fabiliyor. Faytoncular Odas\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 rakamlara g\u00f6re de Adalar\u2019da her sene 400\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n yeni ata ihtiya\u00e7 duyuluyo\"5a2510d661361f08c81a7305\"<\/a>r. Bu ihtiya\u00e7 her sene bir \u00f6nceki sezonda \u00f6len ya da \u00e7al\u0131\u015famaz duruma gelen atlar\u0131n yerini yenilerinin ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Adalar\u2019daki atlar\u0131n kitlesel olarak \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan olgu\u00a0b\u00fcy\u00fck oranda a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak. Adalar\u2019da ge\u00e7mi\u015fte yerle\u015fim alan\u0131 i\u00e7inde insan ve y\u00fck ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen faytonlar ve atl\u0131 y\u00fck arabalar\u0131 bug\u00fcn tamamen nitelik de\u011fi\u015ftirmi\u015f durumda. Atl\u0131 y\u00fck arabalar\u0131 ta\u015f\u0131ma kooperatiflerinin kamyonlar\u0131n\u0131n kullan\u0131ma girmesiyle birlikte tamamen ortadan kalkarken, faytonlar da bir ula\u015f\u0131m arac\u0131 niteli\u011fini tamamen kaybetmi\u015f ve turistik bir gezi arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda.<\/strong><\/em> Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinin sonunda art\u0131k her y\u0131l neredeyse tamam\u0131 turistik ama\u00e7la kullan\u0131lan faytonlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan atlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 300\u2019\u00fcn\u00fc kaybediyoruz. At g\u00f6m\u00fclerini yapan belediyenin verdi\u011fi rakamlara g\u00f6re ruam\u00a0<\/em>hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n seyrine ba\u011f\u0131 olarak bu say\u0131n\u0131n 400\u2019\u00fc a\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve 500\u2019e yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar da olabiliyor. \u00d6te yandan s\u00fcrekli asfalt \u00fczerinde ko\u015fturulmaktan ya da a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaktan kaynaklanan laminitis<\/em> gibi hastal\u0131klar, k\u0131r\u0131klar ya da enfeksiyonlar sonucunda art\u0131k \u00e7al\u0131\u015famayacak duruma gelen atlar da \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. At \u00f6l\u00fcmlerinin boyutunu g\u00f6m\u00fclerin bir k\u0131sm\u0131\u00a0kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tam olarak maalesef bilemiyoruz, ancak \u00f6l\u00fcmlerin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 B\u00fcy\u00fckada\u2019da ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

4 – Ruam nedir? Ruam nedeniyle 3 y\u0131ld\u0131r Adalar\u2019a yeni at giri\u015fi yasak olmas\u0131na ra\u011fmen at \u00f6l\u00fcmleri neden durmuyor? <\/strong><\/p>\n

Ruam,<\/em>\u00a0<\/strong>ba\u015fta at, e\u015fek, kat\u0131r gibi tek t\u0131rnakl\u0131lar olmak \u00fczere, insan, kedi ve kimi yabani hayvanlara da bula\u015fabilen deli dana hastal\u0131\u011f\u0131na benzeyen, mankafa hastal\u0131\u011f\u0131 olarak da bilinen bir hastal\u0131k. Atlarda g\u00f6r\u00fclen akci\u011fer, deri ve burun ruam\u0131 olarak \u00fc\u00e7 farkl\u0131 t\u00fcr\u00fc var. Karantina ve tazminat gerektiren \u00f6l\u00fcmc\u00fcl ve bula\u015f\u0131c\u0131 bir hastal\u0131k olarak insanlara da deri, solunum, at eti yemek gibi yollarla bula\u015fabiliyor. Hayvanlardaki tedavisi kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tehdit olu\u015fturdu\u011fu gerek\u00e7esiyle yasaklanm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n

Tar\u0131m M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan ilkbahar ve sonbaharda y\u0131lda iki kez yap\u0131lan kontrollerde atlarda ruam gibi bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde o atlar karantinaya al\u0131n\u0131yor ve i\u011fneyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlar. Ruam, kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da tehdit eden, insana da bula\u015fabilen tehlikeli bir hastal\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in, atlar sahiplerine \u00f6denen bir \u201citlaf bedeli\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlar. 2015 ve 2016 y\u0131llar\u0131nda y\u0131l ba\u015f\u0131na ortalama 150 at ruam nedeniyle \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc, ancak 2017\u2019de al\u0131nan at giri\u015finin yasaklanmas\u0131 karar\u0131 ve kontroller ruam vakalar\u0131n\u0131 \u00f6nemli oranda d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Ancak devlet taraf\u0131ndan \u00f6denen \u201citlaf bedeli\u201d \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in kimi faytoncular ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda atlar\u0131 kontrolden ka\u00e7\u0131rabiliyordu, ancak atlar\u0131n ortak sulama alanlar\u0131ndan, k\u00f6t\u00fc bar\u0131nma \u015fartlar\u0131ndan, ayn\u0131 ko\u015fum tak\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ruam h\u0131zla yay\u0131labiliyordu. Son y\u0131llarda bu konuda bir bilin\u00e7 olu\u015ftu ve ruam hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle 2017 y\u0131l\u0131nda Adalar Kaymakaml\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n giri\u015fimiyle Adalar\u2019a yeni at sokulmas\u0131 da yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. Ancak ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l Berat Albayrak\u2019\u0131n yerel se\u00e7imler \u00f6ncesindeki \u201cfaytoncular ma\u011fdur olmas\u0131n\u201d<\/em> gerek\u00e7eli \u00f6zel izniyle adaya 200 kadar at topluca sokulmu\u015ftu.\"03_buyukada_at_mezarligi_08\"<\/p>\n

B\u00fcy\u00fckada\u2019da \u00f6len atlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc Adalar Belediyesi taraf\u0131ndan Aya Nikola\u2019daki belediye at\u00f6lyesinin biti\u015fi\u011findeki araziye g\u00f6m\u00fcl\u00fcyor. Ancak zaman zaman Tepek\u00f6y, Aya Nikola, Y\u00f6r\u00fckali gibi b\u00f6lgelerde fayton ah\u0131rlar\u0131n\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda, kimi orman b\u00f6lgelerinde ya da Adalar\u2019daki eski \u00e7\u00f6pl\u00fck alanlar\u0131nda \u00f6len atlar\u0131n kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Adalar\u2019da ya\u015fayanlar kimi zaman denize ya da ormana b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f \u00f6l\u00fc atlara da \u015fahit oluyor. Di\u011fer yandan bug\u00fcn \u00e7\u0131karma gemileri ya da \u00e7e\u015fitli teknelerle Adalar\u2019a yasad\u0131\u015f\u0131 at giri\u015fi devam ediyor. Adal\u0131lar\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ya\u015fanan bu durumdan maalesef resm\u00ee kurumlar dahil Adalar\u2019da ya\u015fayan herkesin haberi var. Bu giri\u015fleri Faytoncular Odas\u0131 da do\u011fruluyor ve engellenemiyor.<\/p>\n

Bu noktada konuyla ilgili yetkili kurum olan \u0130BB\u2019nin ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda, Heybeli ve Burgaz\u2019daki fayton ah\u0131rlar\u0131n\u0131 uzun y\u0131llar \u00e7ok k\u00f6t\u00fc ko\u015fullara mahk\u00fbm etti\u011fini, genel olarak da fayton sorununu \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak gerek.<\/em> Bu nedenle s\u00f6z konusu ah\u0131rlarda atlar ve faytoncular \u00e7ok k\u00f6t\u00fc \u015fartlarda bar\u0131nmak zorunda kald\u0131lar ve bu durum devam ediyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

5 – Bir at\u0131n ortalama \u00f6mr\u00fc ile Adalar\u2019daki bir at\u0131n ortalama \u00f6mr\u00fc aras\u0131ndaki fark nedir?<\/strong><\/p>\n

Atlar ortalama 20-25 y\u0131l aras\u0131 ya\u015fayan canl\u0131lar. Ancak Adalar\u2019da faytonculu\u011fun her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 400 civar\u0131 yeni ata ihtiya\u00e7 duyan bir sekt\u00f6r\u00a0oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse,\u00a0iki-\u00fc\u00e7 y\u0131lda bir say\u0131sal olarak atlar\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131n yenilendi\u011fini, \u00f6zellikle de B\u00fcy\u00fckada\u2019da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan atlar\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 2-3 y\u0131la kadar k\u0131sald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek\u00a0yanl\u0131\u015f olmaz. \u00d6te yandan Adalar\u2019a ruam\u0131n \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011fu yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte 480, 550, 670 gibi \u00e7ok y\u00fcksek rakamlarla at sokuldu\u011funu \u0130l\u00e7e Tar\u0131m M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 resmi kay\u0131tlardan biliyoruz. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Adalar\u2019da ve \u00f6zellikle Heybeliada ve Burgazada\u2019da atlar\u0131yla daha yak\u0131ndan ilgilenen ve ge\u00e7imlik olarak arabac\u0131l\u0131k yapan, hatta atlar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmadan bak\u0131mlar\u0131n\u0131 yapan kimi faytoncular\u0131n \u00e7ok daha ya\u015fl\u0131 ve iyi bak\u0131lan atlar\u0131 da var, ancak bunlar maalesef istisna olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7miyor. Di\u011fer yandan\u00a0\u00f6len at say\u0131s\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131 ya da azl\u0131\u011f\u0131n\u0131 konu alan tart\u0131\u015fmalar maalesef konunun spek\u00fclasyonlara a\u00e7\u0131k hale gelmesine ve normalle\u015ftirilmesine neden oluyor. 200 at\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc normal bulanlar da var. Ama 300 yerine 200 at\u0131n, 20 at\u0131n ya da tek bir at\u0131n bile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma nedeniyle \u00f6l\u00fcyor olmas\u0131 kabul edilemez. Bu durum her at\u0131n canl\u0131 bir birey oldu\u011funu, her \u00f6l\u00fcm\u00fcn insan eliyle ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini unutturmamal\u0131. Sorunun temelinde hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma ve hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc bulunuyor.<\/p>\n


\n<\/strong><\/p>\n

6 –\u00a0 Son bir y\u0131ld\u0131r fayton tart\u0131\u015fmas\u0131 kamuoyunda daha geni\u015f bir yer buluyor. Bu s\u00fcre\u00e7te denetimler artt\u0131 m\u0131, \u00f6l\u00fcm say\u0131lar\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc m\u00fc?<\/strong><\/p>\n

2015 ve 2016 y\u0131llar\u0131nda y\u0131l ba\u015f\u0131na ortalama 150 at\u0131n ruam nedeniyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve toplam at \u00f6l\u00fcmleri say\u0131s\u0131n\u0131n da zaman zaman 400\u2019\u00fc a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. 2019\u2019da Eyl\u00fcl ay\u0131 ortas\u0131na kadar sadece B\u00fcy\u00fckada\u2019da yakla\u015f\u0131k 180 at belediye taraf\u0131ndan g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Adalar\u2019da y\u00fcksek sezon denilen yaz aylar\u0131nda her g\u00fcn bir ya da iki at\u0131n \u00f6l\u00fcm haberini al\u0131yoruz. \"5a940b1ec9de3d20605c4ffe\"<\/a>Ancak Adalar\u2019da ya\u015fanan turistikle\u015ftirme nedeniyle ciddi bir yaz-k\u0131\u015f sezon fark\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu sene de 300\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n at\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybedece\u011fini tahmin ediyoruz. Hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 kamuoyu bask\u0131s\u0131 ve ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 olan atlar\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ok az say\u0131daki faytoncunun kendi \u00e7abas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda maalesef herhangi bir denetimden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Adalar\u2019da atlar y\u00fck ta\u015f\u0131ma kapasitelerine uygun olmayan kimi y\u00fcksek e\u011fimli b\u00f6lgelerde, kimi zaman a\u015f\u0131r\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kla ve her zaman asfalt yollarda ko\u015fuyorlar.<\/em>\u00a0Yaralanan ve tedavi edilebilecek durumdaki atlarla ilgilenebilecek herhangi bir veterinerlik hizmeti de yok, atlarla ilgilenen tek bir veteriner bile yok. B\u00fcy\u00fckada\u2019da 226 faytonun yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 2 ila 20 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen say\u0131larda kimi ailelerin ya da gruplar\u0131n elinde toplanm\u0131\u015f durumda ve bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu sezonluk olarak i\u015fletmecilere kiralan\u0131yor. Ada d\u0131\u015f\u0131ndan gelen s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ve seyisler fayton ah\u0131rlar\u0131nda ya\u015f\u0131yor. Fayton i\u015fletme bedelini \u00f6demek, fayton i\u015fletmesi kiralayanlar\u0131n \u00f6ncelikli meselesi oldu\u011funda da atlar\u0131n ya\u015fam\u0131 ikincil \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcl bir sorun haline geliyor, atlar \u00f6l\u00fcrse yerine yenileri geliyor, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreci durmaks\u0131z\u0131n devam ediyor. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonundan bu yana yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131ld\u0131r yap\u0131lan t\u00fcm toplant\u0131lar, \u00e7al\u0131\u015ftaylar, haz\u0131rlanan y\u00f6netmelikler, \u00f6neriler, d\u00fczenleme giri\u015fimleri, atlara \u00e7ip takma gibi uygulamalar ise hi\u00e7bir sonu\u00e7 vermedi. Faytonlar\u0131n Adalar\u2019daki yo\u011fun turistik kullan\u0131m\u0131 ve Adalar\u2019\u0131n i\u00e7 dinamikleri maalesef buna izin vermiyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

7 – Faytonlar bir k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 m\u0131d\u0131r? Fayton taraftar\u0131 olan baz\u0131 ki\u015filer \u201cFaytonlar Adalar\u2019\u0131n k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131d\u0131r, korunmas\u0131 gerekir,\u201d gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler ileri s\u00fcr\u00fcyor\u2026\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya dayanan bir k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 olamaz.<\/em> <\/strong>Uygarl\u0131\u011f\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcn ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktada ge\u00e7mi\u015fin t\u00fcm k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011felerini ve ge\u00e7mi\u015fteki olumsuz uygulamalar\u0131 \u201ck\u00fclt\u00fcrel miras\u201d vb. adlarla sahiplenmemiz do\u011fru de\u011fildir. Bug\u00fcn nas\u0131l ayn\u0131 mant\u0131kla insan k\u00f6leli\u011fini, insan kurban etmeyi ya da \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel nedenlerle savunmuyorsak, atlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda ad\u0131 ister atl\u0131 tramvay, ister fayton, atl\u0131 sava\u015f arabas\u0131, yar\u0131\u015f at\u0131, dolap beygiri, may\u0131n e\u015fe\u011fi ya da ba\u015fka bir \u015fey olsun hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya<\/strong> <\/em>dayanan bir \u201ck\u00fclt\u00fcr miras\u0131\u201d<\/em> olamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u0131srarla s\u00f6ylememiz gerekir. \u00a0\u0130nsanl\u0131k bug\u00fcne kadar hayvanlar\u0131 sava\u015flarda, end\u00fcstride, deneylerde, ula\u015f\u0131mda, beslenmede s\u00f6m\u00fcr\u00fcye dayal\u0131 bir \u015fekilde yayg\u0131n olarak kullanm\u0131\u015f ve bunun sonucunda milyonlarca ya\u015fam son bulmu\u015ftur. Yaln\u0131zca 20. y\u00fczy\u0131ldaki d\u00fcnya sava\u015flar\u0131nda milyonlarca insan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bug\u00fcn kay\u0131tlarda yer almayan 10 milyonu a\u015fk\u0131n\u00a0at, e\u015fek ve kat\u0131r\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyoruz. D\u00fcnyay\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z canl\u0131lar\u0131n insanlar taraf\u0131ndan her ne sebeple olursa olsun kullan\u0131lmas\u0131n\u0131, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bug\u00fcn nas\u0131l insanl\u0131k tarihinde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan atl\u0131 sava\u015f arabalar\u0131n\u0131, atl\u0131 askeri birlikleri, atl\u0131 tar\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131 \u201ck\u00fclt\u00fcr miras\u0131\u201d diye korumaya ve kullanmaya devam etmiyorsak, sava\u015f fillerini, ay\u0131 oynat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131, geyiklerin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc k\u0131zaklar\u0131 kullanm\u0131yorsak, daha h\u0131zl\u0131 \u015fi\u015fmanlas\u0131nlar diye kazlar\u0131 ayaklar\u0131ndan \u00e7iviyle yere \u00e7akm\u0131yorsak atlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n da k\u00fclt\u00fcrel bir y\u00f6n\u00fc yoktur. Faytonculuk t\u00fcm\u00fcyle ekonomik bir s\u00fcre\u00e7tir ve atl\u0131 ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 hayvan s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015f, ekonomik gerek\u00e7elerle atlar\u0131n ya\u015fam\u0131 pahas\u0131na s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen uzant\u0131lar\u0131ndan biridir.<\/p>\n

 <\/p>\n

8- \u201cAtlar \u00e7al\u0131\u015fma hayvan\u0131d\u0131r, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmazlarsa atlar yok olur\u201d gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler do\u011fru mu?<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7bir canl\u0131 bir di\u011feri i\u00e7in var olmaz, her canl\u0131 yaln\u0131zca kendisi i\u00e7in var olan do\u011fal bir varl\u0131kt\u0131r. Canl\u0131lar\u0131 yemek hayvan\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma hayvan\u0131, s\u00fcs hayvan\u0131, ticaret hayvan\u0131, deney hayvan\u0131 diye nitelemek onlar\u0131 kendi kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in s\u0131n\u0131fland\u0131ran insan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \"03_buyukada_at_mezarligi_41\"Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve hayvanlar\u0131n \u00e7e\u015fitli ama\u00e7larla kullan\u0131m\u0131 bin y\u0131llar boyunca pek \u00e7ok t\u00fcr\u00fcn yok olmas\u0131na, bir\u00e7o\u011funun yok olu\u015fun e\u015fi\u011fine gelmesine, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn de yapay se\u00e7ilim yoluyla fiziksel \u00f6zelliklerinin insan taraf\u0131ndan \u015fekillendirilmesine neden olmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin atlar\u0131n daha h\u0131zl\u0131 ko\u015fmas\u0131 ya da daha a\u011f\u0131r y\u00fckleri \u00e7ekmesi i\u00e7in yapay se\u00e7ilimle fiziksel \u00f6zelliklerinin bi\u00e7imlendirilerek \u00fcretilmesi, bug\u00fcn aya\u011f\u0131 k\u0131r\u0131lan bir at\u0131n tedavisinin \u00e7ok zor bir i\u015f haline gelmesine, omurga bozukluklar\u0131na ya da vah\u015fi atlarla evcil atlar\u0131n kromozom say\u0131lar\u0131ndaki farklar nedeniyle birlikte \u00fcreyememesine yol a\u00e7maktad\u0131r.
\nAtlar\u0131n ortak\u00a0atas\u0131 Eohippus\u2019tan bug\u00fcnk\u00fc modern atlar olarak bildi\u011fimiz Equus\u2019a uzanan ve milyonlarca nesil s\u00fcren 70 milyon y\u0131ll\u0131k do\u011fal se\u00e7ilimin ard\u0131ndan insan taraf\u0131ndan evcille\u015ftirilen ve yapay se\u00e7ilimle fiziksel \u00f6zelliklerine m\u00fcdahale edilen atlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fama sorumlulu\u011fu b\u00fcy\u00fck oranda insana ba\u011fl\u0131d\u0131r. Atlar ku\u015fkusuz do\u011fada da bar\u0131nabilmekte ve insan kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7arak vah\u015fi atlar olarak T\u00fcrkiye\u2019de \u00c7ukurova, \u0130\u00e7 Ege, Toroslar ve \u0130\u00e7 Anadolu\u2019da ya da Orta Asya ve Amerika bozk\u0131rlar\u0131nda \u00f6\u011frekler halinde ya\u015fayabilmektedir.\u00a0Ancak do\u011fal alanlar\u0131n tahribi ve atlar\u0131n iklim etkilerine \u00e7ok a\u00e7\u0131k canl\u0131lar olmas\u0131 \u00f6nemli bir sorun yaratmaktad\u0131r. Mo\u011fol atlar\u0131 (Takhi-Przewalski atlar\u0131) gibi son vah\u015fi at t\u00fcrlerinin neslinin insan eliyle yokolu\u015f a\u015famas\u0131na s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi ve uzun u\u011fra\u015flar sonucunda yine insanlar\u0131n \u00e7abas\u0131yla kurtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan atlar\u0131n say\u0131s\u0131 da son y\u0131llarda b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla d\u00fc\u015f\u00fcyor. FAO verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de 1970\u2019lerde 1 milyonu a\u015fk\u0131n at bulunurken bug\u00fcn bu say\u0131 120 binler seviyesine kadar gerilemi\u015f durumda ve bu yokolu\u015f s\u00fcreci son y\u0131llarda ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u0131zlanm\u0131\u015f durumda. T\u00fcrkiye\u2019de bulunan ve say\u0131lar\u0131 15\u2019i bulan yerli at \u0131rklar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Ayval\u0131k midillisi, Canik, Alaca, Anadolu Yerlisi, Malakan gibi \u0131rklar yokolma tehlikesiyle y\u00fczy\u00fcze. Bu hayvanlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak, ticari ya da end\u00fcstriyel ama\u00e7larla kullanarak koruyamay\u0131z, \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve gen havuzunu kal\u0131c\u0131 hale getiremeyiz, aksine yokederiz. Evet, kapitalizm g\u00f6lgesini satamayaca\u011f\u0131 a\u011fac\u0131 keser, mamas\u0131n\u0131 satamayaca\u011f\u0131 hayvan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ramayaca\u011f\u0131 hayvan\u0131 beslemez. Ama zaten bu duruma kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ediyoruz ve yap\u0131lmas\u0131 gereken atlar\u0131 kullanmak ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak de\u011fil, ticari ve end\u00fcstriyel kullan\u0131m\u0131n\u0131 engellemek, korunmu\u015f do\u011fal alanlarda ya\u015famalar\u0131na uygun \u015fartlar\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in m\u00fccadele etmektir.<\/i><\/strong><\/p>\n

\u0130nsanlar taraf\u0131ndan evcille\u015ftirilmi\u015f inek, koyun, e\u015fek, ke\u00e7i, at, k\u00f6pek, kedi, tavuk, deve, alpaka, hindi gibi canl\u0131lar s\u00f6z konusu oldu\u011funda bu canl\u0131lar\u0131n end\u00fcstriyel ve ticari ama\u00e7larla kullan\u0131m\u0131na son vermek, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 savunmak, t\u00fcr \u00e7e\u015fitlili\u011fini korumak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bizim \u00e7abam\u0131za ba\u011fl\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla ortada bir \u201ck\u00fclt\u00fcrel miras\u201d, k\u00fclt\u00fcr ya\u015fatmak vs. de\u011fil, canl\u0131 k\u0131y\u0131m\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc oldu\u011funu ve buna kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmemiz gerekti\u011fini art\u0131k anlamam\u0131z gerekir.<\/p>\n

 <\/p>\n

9- Faytonlar Adalar\u2019a ne zaman geldi, nas\u0131l yayg\u0131nla\u015ft\u0131?<\/strong><\/p>\n

Faytonlar\u0131n Adalar\u2019a \u00f6zel bir yan\u0131 yoktur. Faytonlar \u0130stanbul\u2019da atl\u0131 arabalar\u0131n ve atl\u0131 tramvaylar\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 1800\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n sonunda Adalar\u2019a \u0130stanbul\u2019dan getirilmi\u015f, yazl\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n ve adaya sayfiye evi yapt\u0131ran \u00fcst s\u0131n\u0131flar\u0131n talebi sonucunda \"buyukada-1930-lar\"yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em> Ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00e7o\u011funlu\u011fu k\u00f6\u015fk ve konaklar\u0131n ah\u0131rlar\u0131nda bar\u0131nan \u00f6zel atl\u0131 arabalar olarak var olmu\u015f\u00a0s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde ticarile\u015fmi\u015ftir.\u00a0Ba\u015flang\u0131\u00e7ta t\u00fcm Adalar\u2019da o g\u00fcne kadar ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k i\u015flerini y\u00fcr\u00fcten e\u015fek\u00e7iler olmak \u00fczere adal\u0131lar atl\u0131 arabalara kar\u015f\u0131 direndi\u011fini, b\u00fcy\u00fck kavgalar \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatmak gerekiyor. 1880\u2019lerde B\u00fcy\u00fckada\u2019ya giren atl\u0131 arabalar, 1920\u2019lere kadar Heybeli ve Burgaz\u2019a girememi\u015ftir. 1930\u2019larda ise B\u00fcy\u00fckada\u2019da 30, Heybeli\u2019de ise sadece 10 civar\u0131 atl\u0131 araba oldu\u011funu biliyoruz. Atl\u0131 araba say\u0131s\u0131 ve fayton kullan\u0131m\u0131 B\u00fcy\u00fckada\u2019da \u00f6zellikle 1990\u2019larda g\u00fcn\u00fcbirlik kitle turizminin yo\u011funla\u015fmas\u0131yla birlikte ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir h\u0131zla artm\u0131\u015ft\u0131r. Birden fazla faytona sahip olmak, fayton i\u015fletmesi kiralamak, fayton ticareti yapmak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u0131radan bir uygulama durumuna gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Faytonlar\u0131n Adalar\u2019a \u00f6zel y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k bir \u201ck\u00fclt\u00fcr miras\u0131\u201d oldu\u011funu iddia eden d\u00fc\u015f\u00fcncelerin arkas\u0131nda maalesef hemen her zaman bir tak\u0131m proje ya da ekonomik \u00e7\u0131kar gruplar\u0131 bulunuyor. Faytoncular\u0131n kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ve kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 savunmalar\u0131 do\u011fald\u0131r, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekten ekmek paras\u0131 kazanmak, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okutabilmek i\u00e7in bu i\u015fi yap\u0131yor, ancak bunu bir k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 olarak niteleyen ki\u015fi ya da gruplar\u0131 anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda atlar\u0131 gizlemek i\u00e7in yeralt\u0131na fayton ah\u0131rlar\u0131 yapmay\u0131 \u00f6nerenleri, T\u00fcrkiye\u2019nin iklim \u015fartlar\u0131na uygun olmayan at t\u00fcrlerini adaya getirerek \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131,\u00a0faytonlar\u0131 turistik olarak kullanmak i\u00e7in de\u011fi\u015fik projeler yapanlar da g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bug\u00fcnlerde de\u201cFaytonlar kalkarsa T\u00fcrkiye\u2019de atlar\u0131n nesli t\u00fckenir\u201d, \u201cfaytonlar k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr\u201d, \u201cfaytonlar adan\u0131n simgesidir\u201d, \u201catlar \u00e7al\u0131\u015fma hayvan\u0131d\u0131r\u201d, “faytonlar d\u00fcnya miras\u0131d\u0131r”<\/em> \u00a0gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler ileri s\u00fcrenler var. Oysa bug\u00fcn faytonculuk bir \u201ck\u00fclt\u00fcr miras\u0131\u201d ya da ada i\u00e7i eri\u015fimi sa\u011flayan bir\u00a0\u201cula\u015f\u0131m arac\u0131\u201d de\u011fil, atlar\u0131n kitlesel olarak \u201ci\u015f cinayeti\u201dne kurban edildi\u011fi, seyahat acentalar\u0131 taraf\u0131ndan desteklenen g\u00fcn\u00fcbirlik turizmin end\u00fcstriyel hale gelmi\u015f bir uzant\u0131s\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

10- \u201cFaytonlar olmazsa Adalar’a motorlu ara\u00e7lar gelir, Adalar imara a\u00e7\u0131l\u0131r” d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011fru mu?<\/strong><\/p>\n

Adalar yasalarla motorlu ara\u00e7lara ve yap\u0131la\u015fmaya kar\u015f\u0131 korunan, S\u0130T alan\u0131 olarak korunan b\u00f6lgeler. Bu yasal stat\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015ftirilmesine ve yasaya ayk\u0131r\u0131 uygulamalara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek ku\u015fkusuz \u00e7ok \u00f6nemli. Ancak iddia edilenin aksine hayvan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya son verilmesiyle imar, motorlu ara\u00e7 trafi\u011fi gibi konular\u0131n do\u011frudan bir ili\u015fkisi yok.<\/em> \u00d6rne\u011fin K\u0131nal\u0131ada\u2019da hi\u00e7bir zaman fayton olmad\u0131, ama imar ve motorlu ara\u00e7lar konusunda di\u011fer adalarla ayn\u0131 s\u00fcreci ya\u015fad\u0131 ve ya\u015f\u0131yor. Adalar\u2019daki bini a\u015fk\u0131n yasad\u0131\u015f\u0131 imar uygulamas\u0131n\u0131n, i\u015fgal edilen k\u0131y\u0131lar\u0131n, koylar\u0131n, orman alanlar\u0131n\u0131n, halihaz\u0131rda say\u0131lar\u0131 3000\u2019i bulan ak\u00fcl\u00fc-motorlu arac\u0131n fayton kullan\u0131m\u0131 devam ederken ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerekir. Hayvan haklar\u0131 hareketine kar\u015f\u0131 giri\u015filen bu t\u00fcr dedikodulara ve karalama kampanyalar\u0131na kulak vermeden \u00f6nce s\u00fcreci do\u011fru tan\u0131mlamak gerekiyor.\"s-4ff08e055e758d90a4359605fcd74fcf85a28a01\"<\/a> Adalar son 20 y\u0131l i\u00e7inde k\u0131smen korunan bir sayfiye b\u00f6lgesinden, \u0130stanbul taraf\u0131ndan turistik bir s\u00f6m\u00fcrgeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen, kentsel ve do\u011fal nitelikleri talan edilen, y\u0131lda 7 milyona yak\u0131n g\u00fcn\u00fcbirlik turistin ziyaret etti\u011fi turistikle\u015ftirilmi\u015f ve niteliksizle\u015ftirilmi\u015f bir b\u00f6lge durumuna geldi.<\/em><\/strong> Adalar\u2019\u0131n sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve do\u011fal niteliklerini bu turistikle\u015ftirme s\u00fcreci nedeniyle tamamen kaybetme a\u015famas\u0131na geldik. Fayton atlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcmler de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu turistikle\u015ftirme s\u00fcrecinin sonucu. A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, faytonlar\u0131n nostaljik ya da turistik kullan\u0131m\u0131 bu s\u00fcreci daha da h\u0131zland\u0131r\u0131yor.<\/em> Israrla s\u00f6ylemek gerekiyor, Adalar\u2019da y\u00fcr\u00fcmek ve bisiklete binmek d\u0131\u015f\u0131nda egemen bir ula\u015f\u0131m \u015fekli olamaz. Adalar\u2019\u0131 y\u00fcr\u00fcmeye, bisiklete binmeye ve yolda kar\u015f\u0131la\u015fmaya dayanan bir mek\u00e2n alg\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde korumaya devam etmeliyiz.<\/strong><\/em> Bunun i\u00e7in bir ula\u015f\u0131m plan\u0131na, y\u00f6netim plan\u0131na gerek var vs. diyerek s\u00fcreci uzatmaya ve \u00f6telemeye, at \u00f6l\u00fcmlerini izlemeye, Adalar’\u0131n yokolu\u015funu seyretmeye gerek yoktur. \u0130stanbul Adalar\u0131 ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de her noktas\u0131na y\u00fcr\u00fcnerek ula\u015f\u0131lacak alanlard\u0131r. Ya\u015fl\u0131lar ve bak\u0131ma muhta\u00e7 ki\u015filer i\u00e7in hizmet verecek k\u00fc\u00e7\u00fck elektrikli kamu ara\u00e7lar\u0131 ve yerle\u015fim b\u00f6lgesi i\u00e7inde ihtiyaca g\u00f6re d\u00fczenlenecek, say\u0131 ve h\u0131z s\u0131n\u0131rlamalar\u0131yla kontrol alt\u0131nda tutulan k\u00fc\u00e7\u00fck elektrikli toplu ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm ara\u00e7lar\u0131n Adalar\u2019dan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 mevcut kaosu ortadan kald\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n

sendika.org<\/a><\/p>\n

Hayvan haklar\u0131: 10 soruda faytonlar, atlar, adalar…<\/a><\/p><\/blockquote>\n