{"id":4604,"date":"2019-07-21T23:10:33","date_gmt":"2019-07-21T20:10:33","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4604"},"modified":"2019-10-06T20:09:30","modified_gmt":"2019-10-06T17:09:30","slug":"ansiklopedilerde-adalar-10-nejat-gulen-yassiada-tarih-vakfi-istanbul-ansiklopedisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4604","title":{"rendered":"Ansiklopedilerde Adalar \u2013 10 (Nejat G\u00fclen\u2013 Yass\u0131ada, Tarih Vakf\u0131 \u0130stanbul Ansiklopedisi)"},"content":{"rendered":"<p><strong>ANS\u0130KLOPED\u0130LERDE ADALAR (10)<\/strong><\/p>\n<p>Art\u0131k pek de yararlan\u0131lmayan ansiklopedilerden \u201cAdalar\u201d maddelerini ve adalarla ilgili di\u011fer maddeleri bu yaz\u0131 dizisi alt\u0131nda toplayaca\u011f\u0131z. Bariz yaz\u0131m hatas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yazar\u0131n \u00f6zg\u00fcn imlas\u0131 korunacak ve yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin yaz\u0131 ruhu bozulmayacakt\u0131r. Nejat G\u00fclen bu maddeyi yazarken acaba bu g\u00fcnleri \u00f6ng\u00f6rebilmi\u015f miydi? Yak\u0131n tarihimizin en b\u00fcy\u00fck do\u011fa ve tarih k\u0131y\u0131m\u0131 olarak kay\u0131tlara ge\u00e7en, t\u00fcm sorumlular\u0131n\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131 gereken bu cinayetin maktul\u00fc ve ma\u011fduru olan Yass\u0131ada\u2019ya art\u0131k kimse ula\u015fam\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Melih DALBUDAK,<\/strong> 21\/07\/2019, K\u0131nal\u0131<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE \u0130STANBUL ANS\u0130KLOPED\u0130S\u0130, \u201c<em>YASSIADA\u201d\u00a0<\/em>MADDES\u0130, 1994<\/strong><\/p>\n<p>Adalar\u2019\u0131n \u00fc\u00e7 mil kadar g\u00fcneyinde, biri sivri, biri yass\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc, birbirine yak\u0131n duran iki Hay\u0131rs\u0131zada\u2019dan yass\u0131 olan\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r. Eski ismi de yine yass\u0131 anlam\u0131na gelen Plati\u2019dir. Burgaz\u2019a 3 mil, Sivriada\u2019ya da 1,7 km uzakl\u0131kta olan k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada olup arazisi d\u00fczd\u00fcr, boyu 740 m, eni 185 m\u2019dir. Kuzey y\u00f6n\u00fcnde bir liman\u0131 vard\u0131r, genellikle sahilleri denize dik iner.<a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/31390186125_69f24e371b_b.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4605 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/31390186125_69f24e371b_b.jpg\" alt=\"31390186125_69f24e371b_b\" width=\"395\" height=\"259\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/31390186125_69f24e371b_b.jpg 1024w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/31390186125_69f24e371b_b-150x98.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/31390186125_69f24e371b_b-300x196.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 395px) 100vw, 395px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bizans zaman\u0131nda bu ada da \u00f6teki adalar gibi bir s\u00fcrg\u00fcn yeri olmu\u015ftur. Adan\u0131n bilinen ilk s\u00fcrg\u00fcn\u00fc 4. yy\u2019da, Ermeni kato\u011figosu 1. Nerses\u2019tir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bizans \u0130mparatoru Teofilos (hd 829- 846) bu adaya Platea Manast\u0131r\u0131 diye an\u0131lan bir manast\u0131r in\u015fa ettirmi\u015ftir. Uzun y\u0131llar Sedefadas\u0131\u2019nda s\u00fcrg\u00fcn olarak ya\u015fam\u0131\u015f \u00fcnl\u00fc din adam\u0131 \u0130gnatios, s\u00fcrg\u00fcnden gelip patrik olunca 860\u2019ta bu adan\u0131n ortas\u0131na rastlayan yere k\u0131rk azizler ad\u0131na bir kilise in\u015fa ettirmi\u015ftir. Bu kilisenin alt\u0131ndaki d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck mahzen sonralar\u0131 buraya s\u00fcr\u00fclenlerin hapsedildi\u011fi zindanlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle 9. ve 10. yy\u2019larda bu adadaki manast\u0131ra Bizans saray\u0131n\u0131n soylular\u0131ndan ve kilise mensuplar\u0131ndan \u00e7ok ki\u015fi s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1454769605740.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4607 alignright\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1454769605740.jpg\" alt=\"1454769605740\" width=\"459\" height=\"211\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1454769605740.jpg 655w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1454769605740-150x69.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1454769605740-300x138.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 459px) 100vw, 459px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Latin korsanlar\u0131n\u0131n 1182\u2019de \u0130stanbul\u2019a sald\u0131r\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda, ayr\u0131ca 1204\u2019te IV. Ha\u00e7l\u0131 Seferi\u2019nde adadaki manast\u0131r ve kilise de, di\u011fer adalardaki manast\u0131r ve kiliseler gibi ya\u011fmalanm\u0131\u015ft\u0131r. 14.\u00a0yy\u2019da \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131\u2019m ge\u00e7ip adalara sald\u0131ran Rus korsanlan bu adadaki manast\u0131r\u0131 da ya\u011fmalam\u0131\u015flar ve ke\u015fi\u015fleri \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n<p>Musa \u00c7elebi\u2019njn, 1412\u2019de, Bizans \u0130mparatoru II. Manuel Paleologos ile Yass\u0131ada \u00f6n\u00fcnde bir deniz muharebesi yapt\u0131\u011f\u0131 ve kaybetti\u011fi bilinmektedir. \u0130stanbul\u2019un fethinden sonra, uzun y\u0131llar, bu ada ve adadaki manast\u0131rla ilgilenen olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere\u2019nin \u0130stanbul sefiri Sir Henry Bulwer 1859\u2019da aday\u0131 sat\u0131n alm\u0131\u015f, sahilde bur\u00e7lar\u0131 olan kaleye benzer garip bir bina ile adan\u0131n ortas\u0131nda yine mimari tarz\u0131 pek de\u011fi\u015fik olan, \u015fato denilebilecek b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir k\u00f6\u015fk in\u015fa ettirmi\u015ftir. K\u00fc\u00e7\u00fck liman d\u00fczenlenmi\u015f, adan\u0131n her yan\u0131nda \u00e7e\u015fitli tar\u0131m faaliyetlerine giri\u015filmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130stanbul\u2019a \u00e7ok yak\u0131n olan bu adada \u00e2deta kale gibi binalar in\u015fa edilmesi ve bunlar\u0131n sahibinin \u0130ngiliz sefiri olmas\u0131, ileride ingilizlerin buray\u0131 \u0130stanbul\u2019u tehdit edecek bir \u00fcs olarak kullanacaklar\u0131 konusunda s\u00f6ylentilerin \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Belki bu s\u00f6ylentilerin etkisi ile belki de 6-7 y\u0131l s\u00fcren in\u015faat\u0131n ve tar\u0131m faaliyetlerinin a\u011f\u0131r masraflar\u0131na dayanamamas\u0131 nedeniyle Sir II. Buhyer aday\u0131 satmak i\u00e7in \u0130ngiliz gazetelerine ilan vermi\u015ftir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1920ler.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-4608 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1920ler.jpg\" alt=\"yassiada-1920ler\" width=\"400\" height=\"296\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1920ler.jpg 400w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1920ler-150x111.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1920ler-300x222.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sonunda ada M\u0131s\u0131r H\u0131divi \u0130smail Pa\u015fa\u2019ya sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak adan\u0131n yeni sahibi, \u00f6nceleri adaya birka\u00e7 bek\u00e7i ve i\u015f\u00e7i getirmi\u015fse de sonunda o da ilgisini kesmi\u015f ve adadaki binalar sahipsiz kalarak bal\u0131k\u00e7\u0131lar, korsanlar ve hatt\u00e2 define aray\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan tahrip edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Eski manast\u0131r harabesi, kilisenin mahzenleri, H. Buhver\u2019in yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 binalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, \u00f6zellikle sahildeki kale bi\u00e7imindeki bina uzun y\u0131llar ayakta kalm\u0131\u015f, ada Deniz Kuvvetleri\u2019ne ge\u00e7ince bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 restore edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yass\u0131ada 1947\u2019de Deniz Kuvvetleri taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f, 1949\u2019da in\u015faata ba\u015flanm\u0131\u015f ve 1952\u2019de e\u011fitim hizmetlerine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O s\u0131rada Deniz Kuvvetleri komutan\u0131 olan Oramiral Sad\u0131k Alt\u0131ncan\u2019\u0131n \u00e7abalar\u0131 ile Yass\u0131ada E\u011fitim Komutanl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131yla 2.000 ki\u015filik isk\u00e2n, ia\u015fe ve ibade kapasiteli modem bir deniz e\u011fitim tesisi kurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>27 May\u0131s 1960\u2019a kadar faaliyetini s\u00fcrd\u00fcren deniz e\u011fitim tesisleri, bu tarihten sonra, askeri m\u00fcdahale sonucu tutuklanan Demokrat Partililer burada topland\u0131klar\u0131 ve Yass\u0131ada Mahkemeleri burada g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ge\u00e7ici olarak adadaki faaliyetlerine son vermi\u015flerdir,<\/p>\n<p>Yass\u0131ada Mahkemeleri diye bilinen Y\u00fcksek Adalet Divan\u0131, 14 Ekim 19\u00f60\u2019tan 15 Eyl\u00fcl 1961\u2019e kadar burada DP\u2019lilerin yarg\u0131lanmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f; mahkemenin devam etti\u011fi s\u00fcre boyunca \u00e7o\u011fu Demokrat Partili olan tutuklular e\u011fitim tesislerine ait binalarda g\u00f6zalt\u0131nda tutulmu\u015flard\u0131r,<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1964.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-4609 alignright\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1964.jpg\" alt=\"yassiada-1964\" width=\"400\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1964.jpg 400w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1964-150x85.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-1964-300x170.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a>Yass\u0131ada Mahkemeleri bittikten sonra, ada Deniz E\u011fitim Komutanl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere yeniden Deniz Kuvvetleri\u2019ne teslim edilmi\u015f ve buradaki e\u011fitim faaliyeti 1978\u2019e kadar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu tesisler 1978\u2019de kadro d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, 1993\u2019e kadar adadaki tesisleri muhafaza eden k\u00fc\u00e7\u00fck bir ekip b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre i\u00e7erisinde adadaki tesislerden yararlan\u0131lmas\u0131 konusunda \u00e7e\u015fitli projeler tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, 1993\u2019te, Yass\u0131ada Tesisleri, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Su \u00dcr\u00fcnleri Fak\u00fcltesi\u2019ne devredilmi\u015f ve Denizyollar\u0131 \u0130\u015fletmesi\u2019nin bir vapuru adaya sabah ak\u015fam d\u00fczenli sefer yapmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>NEJAT G\u00dcLEN<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-son-hali.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4606\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-son-hali.jpg\" alt=\"yassiada-son-hali\" width=\"710\" height=\"395\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-son-hali.jpg 710w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-son-hali-150x83.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/yassiada-son-hali-300x167.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 710px) 100vw, 710px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ANS\u0130KLOPED\u0130LERDE ADALAR (10) Art\u0131k pek de yararlan\u0131lmayan ansiklopedilerden \u201cAdalar\u201d maddelerini ve adalarla ilgili di\u011fer maddeleri bu yaz\u0131 dizisi alt\u0131nda toplayaca\u011f\u0131z. Bariz yaz\u0131m hatas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yazar\u0131n \u00f6zg\u00fcn imlas\u0131 korunacak ve yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin yaz\u0131 ruhu bozulmayacakt\u0131r. Nejat G\u00fclen bu maddeyi yazarken acaba bu g\u00fcnleri \u00f6ng\u00f6rebilmi\u015f miydi? Yak\u0131n tarihimizin en b\u00fcy\u00fck do\u011fa ve tarih k\u0131y\u0131m\u0131 olarak kay\u0131tlara ge\u00e7en, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[102,138,9],"tags":[77],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4604"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4604"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4618,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4604\/revisions\/4618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}