{"id":4560,"date":"2019-07-21T21:33:57","date_gmt":"2019-07-21T18:33:57","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4560"},"modified":"2019-10-06T20:12:13","modified_gmt":"2019-10-06T17:12:13","slug":"ansiklopedilerde-adalar-4-nejat-gulen-heybeliada-tarih-vakfi-istanbul-ansiklopedisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4560","title":{"rendered":"Ansiklopedilerde Adalar \u2013 4 (Nejat G\u00fclen \u2013 Heybeliada, Tarih Vakf\u0131 \u0130stanbul Ansiklopedisi)"},"content":{"rendered":"<p><strong>ANS\u0130KLOPED\u0130LERDE ADALAR (4)<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/9479511605298.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4561 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/9479511605298.jpg\" alt=\"9479511605298\" width=\"203\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/9479511605298.jpg 432w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/9479511605298-150x150.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/9479511605298-300x300.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 203px) 100vw, 203px\" \/><\/a>Art\u0131k pek de yararlan\u0131lmayan ansiklopedilerden \u201cAdalar\u201d maddelerini ve adalarla ilgili di\u011fer maddeleri bu yaz\u0131 dizisi alt\u0131nda toplayaca\u011f\u0131z. Bariz yaz\u0131m hatas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yazar\u0131n \u00f6zg\u00fcn imlas\u0131 korunacak ve yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin yaz\u0131 ruhu bozulmayacakt\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc yaz\u0131 Tarih Vakf\u0131&#8217;n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul Ansiklopedisi&#8217;nden. Maddeyi Nejat G\u00fclen kaleme alm\u0131\u015f. Kaleme al\u0131rken de kendisine yapt\u0131\u011f\u0131 torpil ve tevazudan uzak kibir g\u00f6ze \u00e7arpm\u0131yor de\u011fil.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong> Melih DALBUDAK,<em> 18\/07\/2019, K\u0131nal\u0131 <\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE \u0130STANBUL ANS\u0130KLOPED\u0130S\u0130, \u201c<em>HEYBEL\u0130ADA\u201d\u00a0<\/em>MADDES\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u0130stanbul veya Prens Adalar\u0131\u2019n\u0131n, B\u00fcy\u00fckada\u2019dan sonra y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan ikincisi.<\/p>\n<p>Tarihte \u00e7e\u015fitli isimleri olmu\u015ftur. En yayg\u0131n olanlar\u0131 Demonisos ve Halki\u2019dir. Demonisos\u2019un Bizans d\u00f6neminde \u00c7amliman\u0131\u2019nda bak\u0131r madeni i\u015fleten ilk ki\u015finin ad\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Halki ise Yunanca bak\u0131r s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden t\u00fcremi\u015ftir. Bu bak\u0131r madeni 19. yy\u2019da bir ara i\u015fletilmi\u015f ancak ekonomik olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7amliman\u0131\u2019nda bu madene ait izler h\u00e2l\u00e2 g\u00f6r\u00fclmektedir. Adaya T\u00fcrk\u00e7e \u201cHeybeliada\u201d denmesinin nedeni, uzaktan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, adan\u0131n yere b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir heybeye benzemesidir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nl3yg9u51Q1tmm2yno1_1280-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-4571\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nl3yg9u51Q1tmm2yno1_1280-1.jpg\" alt=\"tumblr_nl3yg9u51q1tmm2yno1_1280\" width=\"528\" height=\"341\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nl3yg9u51Q1tmm2yno1_1280-1.jpg 1000w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nl3yg9u51Q1tmm2yno1_1280-1-150x97.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nl3yg9u51Q1tmm2yno1_1280-1-300x194.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 528px) 100vw, 528px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Adan\u0131n eni 2,7 km, boyu 1,2 km\u2019dir. Maltepe\u2019ye 2,5, \u0130stanbul\u2019a 10 mil uzakl\u0131ktad\u0131r. Do\u011fusundaki B\u00fcy\u00fckada\u2019ya, bat\u0131s\u0131ndaki Burgazadas\u0131 ve Ka\u015f\u0131kadas\u0131\u2019na \u00e7ok yak\u0131n olmas\u0131 nedeniyle b\u00fct\u00fcn Prens Adalar\u0131\u2019n\u0131n ortas\u0131nda, merkezi bir yere ve \u00f6neme sahip bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Heybeliada d\u00f6rt tepeden olu\u015fur. Adan\u0131n en y\u00fcksek tepesi, \u00fczerinde bir de\u011firmen y\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olan De\u011firmen Tepesi\u2019dir. Y\u00fcksekli\u011fi 136 m\u2019dir. De\u011firmen Tepesi\u2019nin do\u011fuya do\u011fru bir uzant\u0131s\u0131 olan tepe Ta\u015f Oca\u011f\u0131 Tepesi\u2019dir. Haritadaki ismi K\u00f6y Tepesi\u2019dir. Y\u00fcksekli\u011fi 128 m\u2019dir. Makarios Tepesi ise De\u011firmen Tepesi\u2019nin bat\u0131s\u0131nda Burgaz\u2019a bakan y\u00f6nde, daha al\u00e7ak bir tepedir. \u00dczerinde Makarios Manast\u0131r\u0131 vard\u0131r. Y\u00fcksekli\u011fi 98 m\u2019dir. Papaz Da\u011f\u0131, yeni ismi ile \u00dcmit Tepesi, adan\u0131n kuzeyinde, \u00fczerinde papaz okulu bulunan tepedir. Y\u00fcksekli\u011fi 85 m\u2019dir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-8030.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4564 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-8030.jpg\" alt=\"heybeliada-8030\" width=\"532\" height=\"315\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-8030.jpg 1280w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-8030-150x89.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-8030-300x178.jpg 300w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-8030-1024x606.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Adan\u0131n d\u00f6rt liman\u0131 vard\u0131r. Birincisi B\u00fcy\u00fckada\u2019ya bakan y\u00f6ndeki Bahriye Liman\u0131; \u0130kincisi r\u0131ht\u0131m\u0131n bat\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki mendirek; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc plaj\u0131n oldu\u011fu yer, De\u011firmen Burnu Koyu; d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc de \u00c7am Liman\u0131\u2019d\u0131r. Adan\u0131n bu en g\u00fczel liman\u0131na eskiden Port Saint Maria denilirdi.<\/p>\n<p>Bahriye okulunu ge\u00e7ip g\u00fcneydo\u011fuya y\u00f6nelince, Ayia Eufemiya Ayazmas\u0131\u2019na gelinir. Onun yan\u0131nda kil ma\u011faras\u0131 vard\u0131r. Aya Yorgi (Ayios Yeoryios) Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n alt\u0131nda y\u00fcksek kayalar ve koylar vard\u0131r. Biraz daha do\u011fuya gidilince, \u201cKad\u0131nlar \u015eafa\u011f\u0131\u201d, \u201c\u015eafak\u201d, \u015eafak\u2019tan sonra \u00c7amliman\u0131 ve Terki D\u00fcnya (Tarik-i D\u00fcnya) Burnu gelir. Bu burnun dibinde su i\u00e7inde y\u00fcksek bir kaya vard\u0131r. Biraz daha bat\u0131ya gidince Makarios Tepesi\u2019nin tam alt\u0131ndaki koya gelinir. Kimileri buraya Domuz \u0130skelesi der. Sonra \u00c7\u00f6pl\u00fck gelir. \u00c7\u00f6pl\u00fck\u2019ten devam edince K\u00f6pr\u00fc veya Alman Koyu\u2019na ula\u015f\u0131l\u0131r. Bu koy Burgaz\u2019\u0131n tam kar\u015f\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fer. Poyraz havalarda r\u00fczg\u00e2r almayan sakin bir koydur. Sonra adan\u0131n en g\u00fczel tabii plaj\u0131 olan Kablo gelir. Sahili geni\u015ftir. Suyun i\u00e7i kumdur, s\u0131\u011fd\u0131r. Yaz\u0131n sandallar dolar. Buraya Kablo denilmesinin nedeni, Burgaz\u2019a elektrik ileten kablonun buradan ge\u00e7mesidir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nfph0wG1mj1tmm2yno1_1280.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4569 alignright\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nfph0wG1mj1tmm2yno1_1280.jpg\" alt=\"tumblr_nfph0wg1mj1tmm2yno1_1280\" width=\"610\" height=\"354\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nfph0wG1mj1tmm2yno1_1280.jpg 837w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nfph0wG1mj1tmm2yno1_1280-150x87.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nfph0wG1mj1tmm2yno1_1280-300x174.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 610px) 100vw, 610px\" \/><\/a>Kablo\u2019dan sonra, bug\u00fcn bahriyeye ait k\u0131y\u0131s\u0131 kumluk bir yere var\u0131l\u0131r: \u00c7\u0131nar. Sahilde b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u0131nar a\u011fac\u0131 vard\u0131r. Buras\u0131 Bizans d\u00f6neminde tersane idi. \u00c7\u0131nar\u2019dan sonra Asaf ve Asaf\u2019tan sonra Plaj gelir. De\u011firmen Burnu\u2019nda Heybeliada Su Sporlar\u0131 Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn tesisleri ve olimpik y\u00fczme havuzu bulunmaktad\u0131r. De\u011firmen Burnu\u2019ndan sonra Papaz Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n denize bakan eteklerine var\u0131l\u0131r. Buras\u0131 Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n halka a\u00e7\u0131k olan dinlenme tesisleridir. Kuzeye bakan k\u0131y\u0131larda yosunlu, ta\u015fl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck koylar vard\u0131r. Mendire\u011fe yak\u0131n eski \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fc ve Panorama Oteli\u2019ni ge\u00e7ince, ada \u00e7epe\u00e7evre dola\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve yeniden r\u0131ht\u0131ma var\u0131lm\u0131\u015f olunur.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/02c7d44bfc8ba2b067812ce16f830e2f.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4568 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/02c7d44bfc8ba2b067812ce16f830e2f.jpg\" alt=\"02c7d44bfc8ba2b067812ce16f830e2f\" width=\"554\" height=\"315\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/02c7d44bfc8ba2b067812ce16f830e2f.jpg 1280w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/02c7d44bfc8ba2b067812ce16f830e2f-150x85.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/02c7d44bfc8ba2b067812ce16f830e2f-300x170.jpg 300w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/02c7d44bfc8ba2b067812ce16f830e2f-1024x582.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 554px) 100vw, 554px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Eskiden adan\u0131n her yerinden denize girilir, her yerden bal\u0131k tutulurdu. En reva\u00e7ta olan yer, bug\u00fcnk\u00fc plaj\u0131n bulundu\u011fu koydu.<\/p>\n<p>Adada iki tur yolu vard\u0131r. Birine \u201cB\u00fcy\u00fck Tur\u201d, di\u011ferine \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck Tur\u201d denir. K\u00fc\u00e7\u00fck Tur\u2019a ayn\u0131 zamanda \u201cA\u015f\u0131klar Yolu\u201d da denir. E\u015fek ve arabalarla yap\u0131lan turlar\u0131n ada ya\u015fam\u0131nda \u00f6nemli yeri vard\u0131r. Adan\u0131n kuzeye bakan yama\u00e7lar\u0131na dik yoku\u015flar \u00e7\u0131kar, bu yoku\u015flar\u0131 enlemesine sokaklar keser.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Eskiden bug\u00fcnk\u00fc r\u0131ht\u0131m\u0131n yerinde \u00e7ak\u0131ll\u0131 bir sahil vard\u0131. Baz\u0131 yap\u0131lar deniz \u00fcst\u00fcndeydi. Mendire\u011fe yak\u0131n b\u00f6lgede deniz hamamlar\u0131 vard\u0131. Deniz, Ayy\u0131ld\u0131z Caddesi\u2019nin oldu\u011fu yere kadar geliyordu. Limana yak\u0131n olan otellerin ve \u0130lyasko Yal\u0131s\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcnden, deniz k\u0131y\u0131s\u0131ndan darac\u0131k bir yol ge\u00e7iyordu. 1927\u2019de sahil doldurularak r\u0131ht\u0131m yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-ticaret-mektebi-sebah-ve-joaillier-fotografi.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-4570 alignright\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-ticaret-mektebi-sebah-ve-joaillier-fotografi.jpg\" alt=\"heybeliada-ticaret-mektebi-sebah-ve-joaillier-fotografi\" width=\"400\" height=\"316\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-ticaret-mektebi-sebah-ve-joaillier-fotografi.jpg 400w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-ticaret-mektebi-sebah-ve-joaillier-fotografi-150x119.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/heybeliada-ticaret-mektebi-sebah-ve-joaillier-fotografi-300x237.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a>Sahilden i\u00e7erilere do\u011fru gidilince bir iki katl\u0131 ah\u015fap evlerden olu\u015fan bir bal\u0131k\u00e7\u0131 k\u00f6y\u00fc vard\u0131. Kilise de \u015fimdiki yerindeydi, \u00f6n\u00fc denizdi. Sahile yak\u0131n bir y\u00f6rede, Orhan Soka\u011f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 meydanc\u0131kta, mahalleye hem T\u00fcrk\u00e7e hem Rumca ad\u0131n\u0131 veren \u00fcnl\u00fc kuyu Glifa bulunur. Glifa, suyu kekremsi olan bir kuyudur. Kelime Rumca \u201ckekremsi, ac\u0131 su\u201d demektir. K\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6y zamanla geli\u015fmi\u015f, yukar\u0131lara, caminin bulundu\u011fu yere dek uzanm\u0131\u015ft\u0131r. Caminin oldu\u011fu yerden plaja kadar uzanan y\u00f6reye eskiden Ambela \u00dcz\u00fcm Ba\u011flar\u0131 denilirdi. Burada gazinolar, lokantalar vard\u0131.<\/p>\n<p>Kuyu Mahallesi\u2019nin ve Ambela\u2019n\u0131n kad\u0131nlar\u0131 eskiden hafifme\u015freplikleri ile \u00fcnl\u00fcyd\u00fc. S\u00f6ylentiye g\u00f6re Anadolu yakas\u0131ndan Heybeliada\u2019ya s\u00fcr\u00fclen bir \u00c7ingene kabilesinin Rumlarla kar\u0131\u015fmas\u0131 sonucu, s\u0131cakkanl\u0131 ve g\u00fczel bir nesil ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130skeleden \u00e7\u0131k\u0131p sola k\u0131vr\u0131larak Aya Yorgi Manast\u0131r\u0131\u2019na do\u011fru uzanan yolun iki yan\u0131 eskiden servi a\u011fa\u00e7lar\u0131 ile s\u00fcsl\u00fc idi. Bu nedenle bug\u00fcn Gemici Kayna\u011f\u0131 Soka\u011f\u0131 ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu yolun eski ismi \u201cServili Yol\u201ddu. Yolun denize bakan y\u00f6n\u00fcnde, bug\u00fcnk\u00fc beton lojmanlar\u0131n yerinde bah\u00e7eli ah\u015fap Beylik Evleri vard\u0131. Bu evlerde bahriye okulu personeli, deniz subaylar\u0131 otururdu ve bu y\u00f6reye Beylik Mahallesi denilirdi.<\/p>\n<p>Bir ucu Beylik Mahallesi, \u00f6b\u00fcr ucu Halki Palas Oteli olmak \u00fczere eski ad\u0131 P\u0131narc\u0131klar Soka\u011f\u0131 (bug\u00fcn Lozan Zaferi Caddesi) ve Piyasa Caddesi (bug\u00fcnk\u00fc Refah \u015eehitleri Caddesi) olan anacaddenin \u00fczerinde g\u00fczel k\u00f6\u015fkler s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. En ba\u015fta bug\u00fcn Tanman ailesine ait olan k\u00f6\u015fk ve yan\u0131nda s\u0131ra ile ah\u015fap k\u00f6\u015fkler uzan\u0131p gitmektedir. Refah \u015eehitleri Caddesi\u2019nden tepeye do\u011fru uzanan b\u00f6lgeye ise Yukar\u0131 Mahalle denir.<\/p>\n<p>Yukar\u0131 mahalle, b\u00fcy\u00fck, bah\u00e7eli g\u00fczel k\u00f6\u015fklerle ba\u015flar. Bu evler 1850\u2019lerden sonra yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Heybeliada eskiden beri bir bal\u0131k\u00e7\u0131 adas\u0131yd\u0131. Rum bal\u0131k\u00e7\u0131 reislerinin y\u00f6netimindeki ada bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131, sadece adalar\u0131n civar\u0131nda avlanmakla yetinmez, Karadeniz\u2019e dahi \u00e7\u0131karlard\u0131. Olta bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 genellikle amat\u00f6r i\u015fiydi. Adan\u0131n en \u00fcnl\u00fc amat\u00f6r bal\u0131k\u00e7\u0131s\u0131 Abbas Halim Pa\u015fa idi. Ticari bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k a\u011f ile yap\u0131l\u0131rd\u0131. Adan\u0131n tek voli mahalli bug\u00fcnk\u00fc Kablo idi.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada_eski-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4562 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada_eski-2.jpg\" alt=\"heybeliada_eski\" width=\"459\" height=\"296\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada_eski-2.jpg 550w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada_eski-2-150x97.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada_eski-2-300x194.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 459px) 100vw, 459px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Eski kitaplarda adada \u00e7i\u00e7ek kokusundan insan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc yaz\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7i\u00e7ekten ba\u015fka, adada her t\u00fcrl\u00fc sebze ve meyve de yeti\u015firdi. Zeytinlikler bak\u0131ml\u0131 ve verimliydi. Ayr\u0131ca adan\u0131n \u00e7e\u015fitli y\u00f6relerinde b\u00fcy\u00fck bostanlar ve \u00e7ay\u0131rlar vard\u0131. R\u0131ht\u0131m yap\u0131lmadan \u00f6nce, sahilde denize do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, direkler \u00fczerinde sala\u015f gazinolar bulunurdu. Adan\u0131n en tan\u0131nm\u0131\u015f gazinosu Safyanos, \u00f6teki ad\u0131yla \u015eafak Gazinosu, do\u011fuda, bug\u00fcn bahriyenin dinlenme tesislerinin bulundu\u011fu yerdeydi. Adan\u0131n bat\u0131s\u0131na do\u011fru uzanan b\u00f6lgede tan\u0131nm\u0131\u015f k\u0131r gazinolar\u0131 Emin Bey\u2019in gazinosu, Ayasilos\u2019un gazinosu, Etem ve deniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Asaft\u0131r. Plaj koyunda da \u00fcnl\u00fc plaj gazinosu ve bir deniz hamam\u0131 vard\u0131. 1930\u2019lu y\u0131llarda deniz hamam\u0131 modem bir plaja d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Arkas\u0131ndaki bostanda \u00e7i\u00e7ek ve mandalina yeti\u015ftirilirdi. Sad\u0131k G\u00fczelosman\u2019\u0131n vefat\u0131ndan sonra plaj ve gazinosu vasiyeti gere\u011fi Dar\u00fclaceze\u2019ye intikal etti. Arkadaki bostan ise isk\u00e2na a\u00e7\u0131ld\u0131, evlerle doldu. De\u011firmen Burnu ise bug\u00fcn Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca i\u015fletilen dinlenme tesisleri ile halka a\u00e7\u0131k bir mesire yeridir. Burnun bat\u0131 yakas\u0131, Heybeliada Su Sporlar\u0131 Kul\u00fcb\u00fc taraf\u0131ndan y\u00fczme havuzu ve di\u011fer tesisler yap\u0131lmak \u00fczere k\u0131smen doldurulmu\u015ftur. Bug\u00fcn burada sadece \u00fcyelerin yararlanabildi\u011fi her t\u00fcrl\u00fc su sporunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, modern ve temiz bir y\u00fczme havuzu, lokantalar, \u00e7e\u015fitli spor ve dinlenme tesisleri olan b\u00fcy\u00fck bir site bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/384269_270728342965975_100000864353559_778823_1939501195_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4567 alignright\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/384269_270728342965975_100000864353559_778823_1939501195_n.jpg\" alt=\"384269_270728342965975_100000864353559_778823_1939501195_n\" width=\"530\" height=\"358\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/384269_270728342965975_100000864353559_778823_1939501195_n.jpg 600w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/384269_270728342965975_100000864353559_778823_1939501195_n-150x101.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/384269_270728342965975_100000864353559_778823_1939501195_n-300x203.jpg 300w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/384269_270728342965975_100000864353559_778823_1939501195_n-110x75.jpg 110w\" sizes=\"(max-width: 530px) 100vw, 530px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Eskiden adan\u0131n sahilinde ve i\u00e7erilerde \u00e7e\u015fitli gazinolar ve b\u00fcy\u00fck oteller vard\u0131. R\u0131ht\u0131mdaki Royal, Brislol, Belv\u00fc Oteli; bat\u0131ya do\u011fru giden cadde \u00fczerindeki Karamanyan Oteli ve evlerin bitti\u011fi, \u00e7amlar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerdeki, Halki Palas Oteli pek \u00fcnl\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n<p><em>Tarih<\/em>: Heybeliada 19. yy\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131na kadar, sahildeki k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yde sadece bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, di\u011fer y\u00f6relerinin de \u00fc\u00e7 manast\u0131r taraf\u0131ndan b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc tenha bir adayd\u0131. Trias Manast\u0131r\u0131 adan\u0131n kuzeyindeki Papaz Da\u011f\u0131 ile \u00e7evresini, Panayia Manast\u0131r\u0131 adan\u0131n bat\u0131s\u0131n\u0131 ve \u00c7amliman\u0131 y\u00f6resini; do\u011fuda, \u015eafak\u2019taki Aya Yorgi (Ayios Yeoryios) Manast\u0131r\u0131 da t\u00fcm do\u011fu cephesini sahiplenmi\u015fti. D\u00fczl\u00fcklerde arpa, bu\u011fday ekilir, meyilli arazide zeytin yeti\u015ftirilir, ba\u011flardan nefis \u015faraplar elde edilirdi. Bug\u00fcnk\u00fc Kuyu Mahallesi\u2019nde oturan bal\u0131k\u00e7\u0131lar, tuttuklar\u0131 bal\u0131klar\u0131 \u0130stanbul\u2019da pazarlarlard\u0131. Manast\u0131rlarla bir ilgileri yoktu.<\/p>\n<p>Heybeliada\u2019daki ilk manast\u0131r 809\u2019da kurulan Trias Manast\u0131r\u0131\u2019d\u0131r. 1182\u2019de Latin korsanlar\u0131, 1204\u2019te YI. Ha\u00e7l\u0131 Seferi\u2019nde Ha\u00e7l\u0131lar \u00f6teki adalarla birlikte Heybeliada\u2019daki Trias Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131 da ya\u011fmalam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130stanbul\u2019un fethine yak\u0131n y\u0131llarda \u015eafak y\u00f6resindeki Aya Yorgi, bug\u00fcnk\u00fc Deniz Lisesi\u2019nin bulundu\u011fu yerde de l435\u2019te Panayia Manast\u0131r\u0131 kurulmu\u015ftur, Heybeliada da di\u011fer adalarla birlikte 17 Nisan 1453\u2019te Baltao\u011flu S\u00fcleyman Bey taraf\u0131ndan fethedilmi\u015ftir. \u0130stanbul\u2019da 1562\u2019de veba salg\u0131n\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nca zengin H\u0131ristiyanlar\u0131n adalardaki manast\u0131rlara s\u0131\u011f\u0131nmalar\u0131 \u00fczerine Heybeliada\u2019n\u0131n e\u015fsiz iklimi ve tabii g\u00fczellikleri \u00f6\u011frenilmi\u015ftir. \u0130ngiltere\u2019nin \u0130stanbul sefiri Sir E. Burton da nekahet i\u00e7in Panayia Manast\u0131r\u0131\u2019na gelmi\u015f ve 1597\u2019de burada \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Heybeliada\u2019n\u0131n havas\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fi ve sa\u011fl\u0131\u011fa yarar\u0131 1641\u2019de aday\u0131 ziyaret eden Evliya \u00c7elebi\u2019nin Seyahatname\u2019sinde de yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Heybeliada tarihindeki d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan biri de, eski patrik Skarlatos Karacas\u2019\u0131n adaya gelmesidir. Fener Patrikli\u011fi\u2019nden azledilerek Aynoroz\u2019a s\u00fcr\u00fclen Karacas, s\u00fcrg\u00fcn cezas\u0131 bittikten sonra adaya gelmi\u015f ve \u015eafak\u2019taki Aya Yorgi Manast\u0131r\u0131\u2019na yerle\u015fmi\u015ftir. Eski patrik, ayr\u0131ca sahile bug\u00fcnk\u00fc vapur iskelesinin yan\u0131ndaki bahriye okulunun bulundu\u011fu yere, b\u00fcy\u00fck ve g\u00fczel bir k\u00f6\u015fk de in\u015fa ettirmi\u015ftir. Karacas \u00f6ld\u00fckten sonra liman\u0131, g\u00fczel bah\u00e7eleri ve i\u00e7inde suyu olan bu k\u00f6\u015fk, bir s\u00fcre bo\u015f kalm\u0131\u015f, sonra Levent K\u0131\u015flas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra da bu Levent K\u0131\u015flas\u0131, bahriye okuluna d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada\u00f6nde-eski-Bahriye-Mektebi-binalar\u0131arkada-k\u00f6\u015fklertepede-Papaz-Okulu-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4566 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada\u00f6nde-eski-Bahriye-Mektebi-binalar\u0131arkada-k\u00f6\u015fklertepede-Papaz-Okulu-2.jpg\" alt=\"heybeliadaonde-eski-bahriye-mektebi-binalariarkada-kosklertepede-papaz-okulu-2\" width=\"500\" height=\"392\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada\u00f6nde-eski-Bahriye-Mektebi-binalar\u0131arkada-k\u00f6\u015fklertepede-Papaz-Okulu-2.jpg 960w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada\u00f6nde-eski-Bahriye-Mektebi-binalar\u0131arkada-k\u00f6\u015fklertepede-Papaz-Okulu-2-150x118.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada\u00f6nde-eski-Bahriye-Mektebi-binalar\u0131arkada-k\u00f6\u015fklertepede-Papaz-Okulu-2-300x235.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Adan\u0131n kar\u015f\u0131 sahille ve \u0130stanbul\u2019la olan ba\u011flant\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck kay\u0131klarla sa\u011flan\u0131rken 1846\u2019da Adalar\u2019a vapur i\u015flemeye ba\u015flamas\u0131yla ula\u015f\u0131m kolayla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Frans\u0131z veliaht\u0131 bir s\u00fcre Elen Ticaret Okulu\u2019nda oturmu\u015f, Prens Napolyon aday\u0131 ziyaret etmi\u015f; K\u0131r\u0131m\u2019dan gelen yaral\u0131 Frans\u0131z askerleri bahriye okulunda tedavi edilmi\u015flerdir. 1856\u2019da adadaki Rum cemaatine \u00f6zerklik verilmi\u015ftir. 19.\u00a0yy\u2019m ortalar\u0131nda\u00a0Ortodoks \u00e2leminin tek y\u00fcksekokulu olan Ruhban Mektebi\u2019nin (papaz okulu), yine T\u00fcrkiye\u2019de ilk \u00f6zel ticaret okulu olan Elen Ticaret Okulu\u2019nun ve bahriye okulunun manast\u0131rlara ait olan yerlerde, hemen hemen ayn\u0131 y\u0131llarda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ve Adalar\u2019a vapur i\u015flemeye ba\u015flamas\u0131 Heybeliada\u2019n\u0131n \u00f6nemini birdenbire art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Zengin Rumlar k\u00f6\u015fkler yapt\u0131rm\u0131\u015flar, bahriyenin varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle T\u00fcrk aileleri de adaya yerle\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece 1820\u2019de 800 olarak saptanan n\u00fcfus, 1865\u2019te 2.000\u2019e \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Heybeliada\u2019n\u0131n havas\u0131n\u0131n verem hastal\u0131\u011f\u0131na iyi geldi\u011fine inan\u0131lmas\u0131 da, bir\u00e7ok ailenin adaya yerle\u015fmesine neden olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca Heybeliada, Rum mahallelerindeki i\u00e7kili e\u011flence yerleri, g\u00fczel Rum kad\u0131nlar\u0131 nedeniyle de \u00fcnlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>1887\u2019de Heybeliada\u2019nm ilk belediye reisi olarak Papa Yani se\u00e7ilmi\u015f, ayn\u0131 y\u0131l adaya telgraf ba\u011flant\u0131s\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f, 1894\u2019te, b\u00fcy\u00fck \u0130stanbul depreminde adadaki manast\u0131r, kilise ve evlerde olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck hasar meydana gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>1900\u2019de \u00fcnl\u00fc e\u011flence b\u00f6lgesi Ambela tamamen yanm\u0131\u015f; ard\u0131ndan bir b\u00fcy\u00fck yang\u0131n daha olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Adaya gelen ilk \u00fcnl\u00fc zengin T\u00fcrk, hay\u0131rseverli\u011fi, sanata ve spora d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile tan\u0131nm\u0131\u015f Abbas Halim Pa\u015fa olmu\u015f; bug\u00fcnk\u00fc Plaj y\u00f6resinde \u00fcnl\u00fc k\u00f6\u015fk\u00fcn\u00fc kurdurmu\u015ftur. K\u00f6\u015fklerin \u00e7evresinde bir mahalle olu\u015fmu\u015ftur. 19l4\u2019te ba\u015flayan I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ile birlikte adada tats\u0131z g\u00fcnler ba\u015flam\u0131\u015f, bir ara adan\u0131n sivil halk\u0131 bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, adaya asker getirilmi\u015f, g\u00fcneye, a\u00e7\u0131k denize bakan yerlere siperler kaz\u0131lm\u0131\u015f, toplar yerle\u015ftirilmi\u015ftir. 1915\u2019te Marmara\u2019da \u0130ngiliz denizalt\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, adaya Alman subaylar\u0131 gelmeye ba\u015flam\u0131\u015f, Panayia Manast\u0131r\u0131ndaki Elen Ticaret Okulu kapanm\u0131\u015f, buras\u0131 Rum k\u0131zlar\u0131n\u0131n yetimhanesi olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019nm kazan\u0131lmas\u0131 \u00fczerine Rumlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 Heybeliada ile B\u00fcy\u00fckada aras\u0131na demirlemi\u015f bulunan bir Yunan gemisine binerek ka\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra ada ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyen en \u00f6nemli olay, 1924\u2019te sanatoryumun a\u00e7\u0131lmas\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu arada \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn Heybeliada ile ili\u015fkisi ba\u015flam\u0131\u015f, \u0130smet Pa\u015fa ilk olarak, 1924\u2019te adaya gelmi\u015f, 1930\u2019da burada bir ev alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn adada en \u00e7ok oturdu\u011fu d\u00f6nem ise muhalefette bulundu\u011fu, 1950-1960 aras\u0131d\u0131r. 1.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, 194l\u2019de, \u0130stanbul\u2019un i\u015fgal edilmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek bahriye okulu Mersin\u2019e ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f; \u00f6\u011frencileri, \u00f6\u011fretmenleri, memurlar\u0131 ile t\u00fcm bahriyenin adadan ta\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fczerine adaya b\u00fcy\u00fck bir sessizlik \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f; bahriye, ancak 1946\u2019da adaya d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1950\u2019den sonra adada hayat canlanm\u0131\u015f, \u00f6zellikle yazlar\u0131 sayfiyeye gelenler artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3520\" aria-describedby=\"caption-attachment-3520\" style=\"width: 458px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Bahriye-Mektebi-1890l\u0131-y\u0131llar-Heybeliada.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-3520\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Bahriye-Mektebi-1890l\u0131-y\u0131llar-Heybeliada.jpg\" alt=\"Heybeliada Bahriye Mektebi-1890l\u0131 y\u0131llar\" width=\"458\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Bahriye-Mektebi-1890l\u0131-y\u0131llar-Heybeliada.jpg 600w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Bahriye-Mektebi-1890l\u0131-y\u0131llar-Heybeliada-150x116.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Bahriye-Mektebi-1890l\u0131-y\u0131llar-Heybeliada-300x233.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 458px) 100vw, 458px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-3520\" class=\"wp-caption-text\">Heybeliada Bahriye Mektebi-1890l\u0131 y\u0131llar<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_3498\" aria-describedby=\"caption-attachment-3498\" style=\"width: 467px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_m4trjodiel1rt658so1_1280-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-3498\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_m4trjodiel1rt658so1_1280-1.jpg\" alt=\"Heybeliada Ticaret Lisesi\" width=\"467\" height=\"331\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_m4trjodiel1rt658so1_1280-1.jpg 685w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_m4trjodiel1rt658so1_1280-1-150x106.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_m4trjodiel1rt658so1_1280-1-300x213.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 467px) 100vw, 467px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-3498\" class=\"wp-caption-text\">Heybeliada Ticaret Lisesi<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_3457\" aria-describedby=\"caption-attachment-3457\" style=\"width: 586px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada-S\u00e9bah-Joaillier-Foto\u011fraf\u0131-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-3457\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada-S\u00e9bah-Joaillier-Foto\u011fraf\u0131-1.jpg\" alt=\"Heybeliada-S\u00e9bah-Joaillier-Foto\u011fraf\u0131\" width=\"586\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada-S\u00e9bah-Joaillier-Foto\u011fraf\u0131-1.jpg 1280w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada-S\u00e9bah-Joaillier-Foto\u011fraf\u0131-1-150x119.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada-S\u00e9bah-Joaillier-Foto\u011fraf\u0131-1-300x239.jpg 300w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/Heybeliada-S\u00e9bah-Joaillier-Foto\u011fraf\u0131-1-1024x815.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 586px) 100vw, 586px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-3457\" class=\"wp-caption-text\">Heybeliada-S\u00e9bah-Joaillier-Foto\u011fraf\u0131<\/figcaption><\/figure>\n<p>1955\u2019te Alt\u0131-Yedi Eyl\u00fcl Olaylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u0130stanbul\u2019da Rumlara ait d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n \u00e7o\u011fu tahrip edildi\u011fi halde, Heybeliada\u2019da hemen hemen hi\u00e7bir olay \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f, ancak 6-7 Eyl\u00fcl Olaylar\u0131 sonucunda \u0130stanbul\u2019daki Rumlar\u0131n Yunanistan\u2019a g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flamas\u0131 aday\u0131 da etkilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>27 May\u0131s 1960\u2019tan sonra bahriyenin adadaki etkinli\u011fi artm\u0131\u015ft\u0131r. Daha 1940\u2019larda bahriyeye devredilen Panayia Manast\u0131r\u0131 restore edilmi\u015f, buraya yeni binalar eklenmi\u015f, orman\u0131n \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcmleri okulun hudutlar\u0131 i\u00e7ine al\u0131nm\u0131\u015f; bu arada sahildeki \u00c7\u0131nar b\u00f6lgesi de bahriye plaj\u0131 olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca \u015eafak y\u00f6resinde, Aya Yorgi Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n t\u00fcm \u00e7evresi, sahildeki \u015eafak Koyu ve Kad\u0131nlar \u015eafa\u011f\u0131 istimlak edilmi\u015f, buralara bahriye plajlar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, \u015eafak Gazinosu ve \u00e7evresi tamamen de\u011fi\u015ftirilerek buraya bahriye dinlenme tesisleri kurulmu\u015f, ayr\u0131ca Aya Yorgi Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131ra evleri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, buraya da b\u00fcy\u00fck bir orduevi in\u015fa edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130stanbul\u2019daki b\u00fcy\u00fck n\u00fcfus patlamas\u0131 sonucu Heybeliada\u2019n\u0131n n\u00fcfusu da artm\u0131\u015f; 1980-1990 aras\u0131nda o zamana dek g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir in\u015faat faaliyeti ba\u015flam\u0131\u015f; b\u00fct\u00fcn, bostanlar ve \u00e7ay\u0131rlar dolmu\u015f; bo\u015f arsa ve bah\u00e7e kalmamacas\u0131na, hemen her yere beton binalar in\u015fa edilmi\u015ftir. 1990 say\u0131m\u0131na g\u00f6re adan\u0131n n\u00fcfusu 6.500\u2019d\u00fcr. Ancak yaz aylar\u0131nda bu n\u00fcfus on kat artmaktad\u0131r. Ayn\u0131 d\u00f6nemlerde deniz suyu kirlendi\u011fi i\u00e7in, halk eski g\u00fczel, temiz sahillerden ve plajlardan yararlanamamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1984\u2019te Heybeliada Su Sporlar\u0131 Kul\u00fcb\u00fc Derne\u011fi kurulmu\u015f; k\u0131sa s\u00fcrede geli\u015ferek, suyu temizlenen b\u00fcy\u00fck bir y\u00fczme havuzu, lokantalar\u0131, gazinolar\u0131 ile \u00e7e\u015fitli spor olanaklar\u0131 olan b\u00fcy\u00fck bir spor ve dinlenme tesisi meydana getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130dari a\u00e7\u0131dan l64l\u2019de Heybeliada\u2019da bir Bostanc\u0131ba\u015f\u0131 ile birka\u00e7 suba\u015f\u0131 askerinin bulundu\u011funu ve adalar\u0131n t\u00fcm gelirinin Kaptan Pa\u015fa\u2019ya verilmekte oldu\u011funu Evliya \u00c7elebi\u2019den \u00f6\u011freniyoruz. Nahiye m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kurulmadan \u00f6nce Heybeliada\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck y\u00f6neticisi muhtard\u0131. T\u00fcrklerden birinci muhtar, Rumlardan da ikinci muhtar se\u00e7ilirdi. Nahiye m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kurulduktan sonra muhtarl\u0131\u011f\u0131n i\u015flevi azalm\u0131\u015f, nahiye m\u00fcd\u00fcr\u00fc yetki sahibi olmu\u015f; 1962\u2019de nahiye m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kald\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra ada do\u011frudan B\u00fcy\u00fckada\u2019daki Adalar Kaymakaml\u0131\u011f\u0131\u2019na intikal etmi\u015ftir. Adada, belediye zab\u0131ta ba\u015fkomiserli\u011fi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, polis \u00f6rg\u00fct\u00fc de ba\u015fkomiserlik d\u00fczeyine \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck bir ada oldu\u011fu halde, Heybeliada okul y\u00f6n\u00fcnden olduk\u00e7a zengindir, adada, papaz okulu, Deniz Lisesi, H\u00fcseyin Rahmi G\u00fcrp\u0131nar Lisesi; ayr\u0131ca T\u00fcrk ilkokulu, Rum ilkokulu, sanatoryum b\u00fcnyesinde hem\u015fire okulu da vard\u0131r. ,<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Heybeliada \u0130lkokulu, Refah \u015eehitleri Caddesi\u2019ndeki eski ah\u015fap binadan \u00e7\u0131k\u0131p kul\u00fcp yolundaki modern beton binaya ta\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra, eski okul binas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 bir halk k\u00fct\u00fcphanesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. H\u00fcseyin Rahmi G\u00fcrp\u0131nar\u2019\u0131n, De\u011firmen Tepesi\u2019nde, \u00e7amlar i\u00e7erisindeki evi de m\u00fcze olmu\u015f, ancak son d\u00f6nemlerde bo\u015falt\u0131larak restorasyona al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130skelenin kar\u015f\u0131s\u0131nda, bahriye okulunun yan\u0131ndaki parka H. Rahmi G\u00fcrp\u0131nar\u2019\u0131n bir b\u00fcst\u00fc de dikilmi\u015f bulunmaktad\u0131r. H. Rahmi G\u00fcrp\u0131nar, 1944\u2019te \u00f6lene kadar hemen hi\u00e7 ayr\u0131lmadan \u00e7ok uzun s\u00fcre Heybeliada\u2019da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Heybeliada\u2019n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ilk sanat\u00e7\u0131s\u0131 uzun s\u00fcre Trias Manast\u0131r\u0131\u2019nda ya\u015fam\u0131\u015f ve adan\u0131n g\u00fczelliklerini anlatan \u015fiirler yazm\u0131\u015f olan \u015fair Tandelidis\u2019tir. Mezar\u0131 da papaz okulunun bah\u00e7esindedir.<\/p>\n<p>Heybeliada Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019nda g\u00f6m\u00fcl\u00fc olan yazar Ahmed Rasim\u2019in Heybeli ile ilgili hemen hi\u00e7bir eseri yoktur. Ye\u011feni Yesari As\u0131m\u2019\u0131n \u201cBiz Heybeli\u2019de her gece mehtaba \u00e7\u0131kard\u0131k&#8230;\u201d diye ba\u015flayan \u015fark\u0131s\u0131 pek \u00fcnl\u00fcd\u00fcr. Aziz Nesin, \u00e7ocukluk y\u0131llar\u0131n\u0131n Heybeliada\u2019s\u0131n\u0131 an\u0131lar\u0131nda pek ilgi \u00e7ekici bir bi\u00e7imde anlatmaktad\u0131r. Heybeliada\u2019y\u0131 konu alan ara\u015ft\u0131rma, roman ve \u00f6yk\u00fcleri ile tan\u0131nm\u0131\u015f olan ilk Heybeliadal\u0131 yazar Nejat G\u00fclen\u2019dir. \u00dcnl\u00fc \u00f6yk\u00fc yazar\u0131 Zeyyat Selimo\u011flu\u2019nun da Heybeliada ya\u015fam\u0131 ile ilgili \u00f6zg\u00fcn hik\u00e2yeleri vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6teki adalarda oldu\u011fu gibi, Heybeliada\u2019da da ba\u015fta gelen spor, \u00f6tedenberi futbol ve y\u00fczme idi. Adalarda futbol oynamaya elveri\u015fli alanlar\u0131n bulundu\u011fu y\u0131llarda, adalar aras\u0131 futbol turnuvalar\u0131 yap\u0131l\u0131rd\u0131, \u00c7amliman\u0131\u2019ndaki futbol alan\u0131 da amat\u00f6rce yap\u0131lan zevkli futbol ma\u00e7lar\u0131na sahne olurdu. Y\u00fczme de hem e\u011flence hem de bir spor say\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6nceleri \u015eafak\u2019ta, sonralar\u0131 Plaj\u2019da yap\u0131lan y\u00fczme sporuna ada gen\u00e7leri bir ara bahriye okulunun i\u00e7indeki a\u00e7\u0131k ve kapal\u0131 havuzlarda devam ettilerse de sonralar\u0131 ara verildi. Burgazadas\u0131 ve K\u0131nal\u0131ada\u2019daki olimpik y\u00fczme havuzlar\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 y\u00fczme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131rken Heybeliadal\u0131 gen\u00e7ler bu olanaktan mahrum kalm\u0131\u015flard\u0131. Uzun bir aradan sonra De\u011firmen Burnu\u2019nda Heybeliada Su Sporlar\u0131 Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn kurulmas\u0131 \u00fczerine burada her t\u00fcrl\u00fc su sporu ciddi bir \u015fekilde yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Heybeliada\u2019da yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en \u00f6nemli manast\u0131r, kilise ve binalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda 1835\u2019te kurulmu\u015f Terk-i D\u00fcnya (Tarik-i D\u00fcnya) Manast\u0131r\u0131 diye bilinen Arsenios Manast\u0131r\u0131 ve Ayios Spiridon Kilisesi; \u00c7ar\u015f\u0131 Kilisesi diye bilinen, \u00e7ar\u015f\u0131n\u0131n ortas\u0131ndaki 1857 yap\u0131m\u0131 Ayios Nikolaos Kilisesi, Makarios Tepesi\u2019nde 1835 yap\u0131m\u0131 Hristos (Makarios) Manast\u0131r\u0131; Ayios Nikolaos Kilisesi\u2019ne yak\u0131n Ayia Paraskevi Ayazmas\u0131; Aya Yorgi Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n alt\u0131ndaki u\u00e7urumun dibindeki dik yar\u0131n i\u00e7ine oyulmu\u015f Ayia Eufemia Ayazmas\u0131; bahriye okulu i\u00e7indeki Ayios Nikitas Ayazmas\u0131 vard\u0131r. Ayr\u0131ca bahriye okulu i\u00e7indeki 1930 yap\u0131m\u0131 cami kapand\u0131ktan sonra in\u015fa edilen 1934 tarihli camiyi; 1950\u2019de Kuyu Mahallesi\u2019nde a\u00e7\u0131lan Ben Yazkor Sinago\u011fu\u2019nu saymak gerekir. A\u015f\u0131klar Yolu\u2019nda biri Ortodokslara di\u011feri M\u00fcsl\u00fcmanlara ait iki mezarl\u0131k yan yanad\u0131r. Halk\u0131n \u201cS\u00fcsl\u00fc Mezar\u201d dedi\u011fi Aya Yorgi Manast\u0131r\u0131 yak\u0131n\u0131ndaki, yol \u00fczerinde i\u00e7inde melek heykeli bulunan kubbeli b\u00fcy\u00fck mezar, \u0130ngiltere\u2019nin Gemlik Konsolosu Kangelidis\u2019in kar\u0131s\u0131na aittir. Panayia Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n bah\u00e7esindeki baz\u0131 mezarlar 1970\u2019lerde A\u015f\u0131klar Yolu kenar\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bunlar aras\u0131ndaki \u0130ngiltere\u2019nin T\u00fcrkiye sefiri Sir Edward Burton\u2019un 1597 tarihli lahit ta\u015f\u0131, halen kay\u0131pt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bibl<\/strong>:. G. Schlumberger, \u0130stanbul Adalar\u0131, \u0130st., 1937; E. Mamboury, Les lles desprinces, \u0130st., 1943; O. Erdenen, Adalar; N. G\u00fclen, Heybeliada, \u0130st., 1985; ay, Resimlerle Heybeliada, \u0130st., 1990; A. Millas, Halki, Atina, 1982; Evliya \u00c7elebi, Seyahatname<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ANS\u0130KLOPED\u0130LERDE ADALAR (4) Art\u0131k pek de yararlan\u0131lmayan ansiklopedilerden \u201cAdalar\u201d maddelerini ve adalarla ilgili di\u011fer maddeleri bu yaz\u0131 dizisi alt\u0131nda toplayaca\u011f\u0131z. Bariz yaz\u0131m hatas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yazar\u0131n \u00f6zg\u00fcn imlas\u0131 korunacak ve yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin yaz\u0131 ruhu bozulmayacakt\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc yaz\u0131 Tarih Vakf\u0131&#8217;n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul Ansiklopedisi&#8217;nden. Maddeyi Nejat G\u00fclen kaleme alm\u0131\u015f. Kaleme al\u0131rken de kendisine yapt\u0131\u011f\u0131 torpil ve tevazudan uzak &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[138,3],"tags":[77],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4560"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4560"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4560\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4573,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4560\/revisions\/4573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}