{"id":4494,"date":"2019-06-20T17:28:14","date_gmt":"2019-06-20T14:28:14","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4494"},"modified":"2019-10-06T20:11:01","modified_gmt":"2019-10-06T17:11:01","slug":"ansiklopedilerde-adalar-1-r-ekrem-kocu-istanbul-ansiklopedisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4494","title":{"rendered":"Ansiklopedilerde Adalar &#8211; 1 (R. Ekrem Ko\u00e7u &#8211; \u0130stanbul Ansiklopedisi)"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>ANS\u0130KLOPED\u0130LERDE ADALAR (1)<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/istanbul-ansiklopedisi-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-4496\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/istanbul-ansiklopedisi-1.jpg\" alt=\"istanbul-ansiklopedisi-1\" width=\"151\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/istanbul-ansiklopedisi-1.jpg 790w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/istanbul-ansiklopedisi-1-99x150.jpg 99w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/istanbul-ansiklopedisi-1-198x300.jpg 198w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/istanbul-ansiklopedisi-1-674x1024.jpg 674w\" sizes=\"(max-width: 151px) 100vw, 151px\" \/><\/a>Art\u0131k pek de yararlan\u0131lmayan ansiklopedilerden \u201cAdalar\u201d maddelerini ve adalarla ilgili di\u011fer maddeleri bu yaz\u0131 dizisi alt\u0131nda toplayaca\u011f\u0131z. Bariz yaz\u0131m hatas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yazar\u0131n \u00f6zg\u00fcn imlas\u0131 korunacak ve yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin yaz\u0131 ruhu bozulmayacakt\u0131r. \u0130lk yaz\u0131 harikulade enfeslikte anlat\u0131m\u0131yla Re\u015fad Ekrem\u2019in.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Melih DALBUDAK,<\/em><\/strong><em>\u00a0K\u0131nal\u0131 <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>RE\u015eAD EKREM KO\u00c7U \u0130STANBUL ANS\u0130KLOPED\u0130S\u0130, \u201c<em>ADALAR<\/em>\u201d MADDES\u0130<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/23subat-yucel-jpg-780-5000-false.jpg\"><br \/>\n<\/a><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/555x370-1530783828906.jpg\"><br \/>\n<\/a> \u0130stanbulun e\u015fsiz g\u00fczellikte bir yazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r; ecdad\u0131m\u0131z topra\u011f\u0131n\u0131n renginden \u201cK\u0131z\u0131l Adalar\u201d derdi, Avrupal\u0131lar, tarihi h\u00e2t\u0131ralarla \u201cPrens Adalar\u0131\u201d der, biz ise sadece \u201cAdalar\u201d deriz. M\u00fcverrih Hammer, Bizans manast\u0131rlar\u0131ndaki m\u00fcnzevi ke\u015fi\u015flerin h\u00e2t\u0131ras\u0131na nisbetle \u201cEvliya Adalar\u0131\u201d = \u201ciles des saints\u201d, Dethier de ayni izden giderek \u201cKe\u015fi\u015f Adalar\u0131\u201d tabirlerini kullan\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u2026..<a href=\"applewebdata:\/\/E5B5F4E1-A38D-4EC7-ADC2-123DA98E5DBF#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>Bostanc\u0131dan Kartala kadar uzanan sahil par\u00e7as\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na serpilmi\u015f dokuz adad\u0131r. Bu tak\u0131m adalar, iki k\u00fcme te\u015fkil ederler. Tam sahil kar\u015f\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fen yedi adan\u0131n isimleri, \u015fimalden cenuba do\u011fru: K\u0131nal\u0131ada, Burgazadas\u0131, Ka\u015f\u0131kadas\u0131, Heybeliada, B\u00fcy\u00fckada, Tav\u015fanadas\u0131 ve Sedefadas\u0131d\u0131r. Daha a\u00e7\u0131kta olan ikinci k\u00fcme Hay\u0131rs\u0131zadalar ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Sivriada ve Yass\u0131ada denilen iki adac\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/rek.jpg\"><br \/>\n<\/a>K\u0131nal\u0131, Burgaz, Heybeli ve B\u00fcy\u00fckadada bu isimleri ta\u015f\u0131yan \u0130stanbulun en mamur ve en g\u00fczel d\u00f6rt k\u00f6y\u00fc kurulmu\u015ftur; di\u011fer be\u015f ada gayet k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr, gayri mesk\u00fbndur, \u00fczerinde bazen bal\u0131k\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan kurulmu\u015f kul\u00fcbeler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hay\u0131rs\u0131z Adalardan Yass\u0131 Ada da son y\u0131llar i\u00e7inde ordu emrine verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Adalar m\u00fclk\u00ee te\u015fkilatta \u0130stanbul vilayetinin bir kazas\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fckada, Heybeli ve Burgaz ad\u0131 ile \u00fc\u00e7 nahiyeye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; K\u0131nal\u0131ada Burgaz nahiyesine ba\u011fl\u0131d\u0131r: merkez nahiyesi B\u00fcy\u00fckadad\u0131r. Adalar kaymakaml\u0131\u011f\u0131 kona\u011f\u0131 B\u00fcy\u00fckadada \u00c7ankaya caddesindedir. Bir sulh mahkemesi vard\u0131r ve kaymakaml\u0131k binas\u0131 i\u00e7indedir. Her \u00fc\u00e7 nahiyede mot\u00f6rl\u00fc itfaiye gruplar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Adalar, pitoresk bir tabiat yap\u0131s\u0131 ile zengin tarih h\u00e2t\u0131ralar\u0131na sahiptir; hemen her ad\u0131mda yirmi as\u0131rl\u0131k bir tarihin izlerine rastlan\u0131r. \u00c7am ormanlar\u0131 ile \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f tepeleri, t\u00fcrl\u00fc k\u0131r \u00e7i\u00e7ekleri bezenmi\u015f v\u00e2dileri, Marmara dalgalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131rp\u0131nd\u0131\u011f\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131, bir zamanlar buralarda, ta\u00e7 ve taht\u0131ndan mahrum edilmi\u015f imparatorlar\u0131n i\u015fkenceler, mahrumiyetler alt\u0131nda ve korkun\u00e7 bir sefalet i\u00e7inde inleyip mahvolduklar\u0131na inand\u0131ramaz. Adalar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc hali, bir cinayetin kurban\u0131 olmu\u015f bir bahts\u0131z\u0131n n\u00e2\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcne \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f alt\u0131n nak\u0131\u015fl\u0131 bir \u015fala benzer. B\u00fcy\u00fcklerinde asfalt yollar, konforlu birinci ve ikinci s\u0131n\u0131f oteller bulunan, \u0130stanbula telgraf ve telefon hatlarile ba\u011flanm\u0131\u015f olan Adalar, Marmaran\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck birer cennetidir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1-3.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4502 alignright\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1-3.jpg\" alt=\"1-3\" width=\"464\" height=\"301\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1-3.jpg 640w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1-3-150x97.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/1-3-300x195.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 464px) 100vw, 464px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Adalar, jeolojik ve topo\u011frafik yap\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, bir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ile Kocaeli yar\u0131madas\u0131ndan kopmu\u015f toprak par\u00e7alar\u0131d\u0131r. Adalar\u0131 bug\u00fcnk\u00fc k\u0131ta sahilinden ay\u0131ran deniz kolu az derindir; ve su seviyesinin alt\u0131nda bir\u00e7ok kayal\u0131klar serpilmi\u015ftir; bunlar\u0131n en tehlikeli olanlar\u0131n\u0131n \u00fczerine birer deniz feneri konulmu\u015ftur ki biri Batmak Fener, di\u011feri Vartonos Feneri ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r.<a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/burgazadaaaa.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-3559 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/burgazadaaaa.jpg\" alt=\"burgazadaaaa\" width=\"489\" height=\"298\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/burgazadaaaa.jpg 600w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/burgazadaaaa-150x92.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/burgazadaaaa-300x183.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 489px) 100vw, 489px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Adalar, \u0130stanbul ve b\u00fct\u00fcn civar\u0131 arazisi gibi, devonien devri yap\u0131d\u0131r; \u015fu fark ile ki Adalarda fosil bulunamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Adalar\u0131n esas arazisini te\u015fkil eden kire\u00e7 tabakalar\u0131na bol demir filizi kar\u0131\u015f\u0131kt\u0131r; bu filiz, ada topraklar\u0131na k\u0131z\u0131l rengini verir. Ada topraklar\u0131n\u0131n bu rengi, hidrate demir oksidi halinde bulunan demir tabakalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. 1820\u2019den evvel B\u00fcy\u00fckadada bug\u00fcn M\u00e2den denilen yerdeki bu maden i\u015fleniyordu. Eski \u00e7a\u011flarda Heybelide \u00c7amliman\u0131 denilen yerde bak\u0131rla kar\u0131\u015f\u0131k demir madenleri i\u015fletilmi\u015fti.<\/p>\n<p>R\u00fczg\u00e2rlar rejimi, \u0130stanbulun aynidir; durgun bir havadan sonra evvel\u00e2 cenup r\u00fczg\u00e2r\u0131 ba\u015flar, onu \u015fimal r\u00fczg\u00e2r\u0131 takibeder; k\u0131\u015f\u0131n Balkanlardan kopup gelen karayel, Adalara b\u00fct\u00fcn \u015fiddetile \u00e7arpar. Arada da do\u011fu r\u00fczg\u00e2r\u0131 eser. May\u0131s ay\u0131ndan itibaren, Karadeniz \u00fcst\u00fcnden esme\u011fe ba\u015fl\u0131yan meltem ile Adalar, yaz aylar\u0131n\u0131 tatl\u0131 bir serinlik i\u00e7inde ge\u00e7irir. Sonbahar, k\u0131\u015f ve bahar\u0131n ilk aylar\u0131nda da \u0131l\u0131k \u0131l\u0131k lodos eser. \u0130stanbul civar\u0131n\u0131n her taraf\u0131nda oldu\u011fu gibi, Adalarda da b\u00fct\u00fcn y\u0131l oturulabilir, b\u00fcy\u00fck \u015fehir zenginleri i\u00e7in yazl\u0131k g\u00f6zile bak\u0131lmas\u0131, sadece, \u015fehrin ticaret ve fikir \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 merkezine uzakl\u0131klar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4498\" aria-describedby=\"caption-attachment-4498\" style=\"width: 304px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/555x370-1530783828906-1-e1563631309908.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4498\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/555x370-1530783828906-1-e1563631309908.jpg\" alt=\"555x370-1530783828906\" width=\"304\" height=\"181\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/555x370-1530783828906-1-e1563631309908.jpg 550w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/555x370-1530783828906-1-e1563631309908-150x89.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/555x370-1530783828906-1-e1563631309908-300x178.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 304px) 100vw, 304px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4498\" class=\"wp-caption-text\">Re\u015fat Ekrem Ko\u00e7u<\/figcaption><\/figure>\n<p>Daha k\u0131\u015f bitmeden, bah\u00e7eler ye\u015ferir, hava mimozalar\u0131n l\u00e2tif kokusile dolar, arkas\u0131ndan erik ve badem baharlar\u0131 a\u00e7ar, derken akasyalar \u00e7i\u00e7eklenir, bir taraftan da salk\u0131mlar ve erguvanlar donan\u0131r; onlar\u0131 zakkumlar karanfiller, l\u00e2leler, yaseminler takibeder. Bu \u00e7\u00e7i\u00e7ek kokular\u0131na on iki ay boyunca, Adalar\u0131n me\u015fhur \u00e7am ormanlar\u0131n\u0131n il\u00e2h\u00ee \u0131tr\u0131n\u0131 il\u00e2ve etmek l\u00e2z\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nlvy6opSZt1tmm2yno1_1280.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4501 alignright\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nlvy6opSZt1tmm2yno1_1280.jpg\" alt=\"tumblr_nlvy6opszt1tmm2yno1_1280\" width=\"456\" height=\"302\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nlvy6opSZt1tmm2yno1_1280.jpg 941w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nlvy6opSZt1tmm2yno1_1280-150x99.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nlvy6opSZt1tmm2yno1_1280-300x199.jpg 300w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/tumblr_nlvy6opSZt1tmm2yno1_1280-310x205.jpg 310w\" sizes=\"(max-width: 456px) 100vw, 456px\" \/><\/a><\/p>\n<p>K\u00f6yler, Adalar\u0131n, \u015fimal, \u015fimal do\u011fu ve do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131nda kurulmu\u015ftur. Yerlisinin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 bal\u0131k\u00e7\u0131d\u0131r. Oteller k\u00e2fi gelmedi\u011finden, pansiyonculuk da Adal\u0131lar\u0131n k\u00e2rl\u0131 i\u015flerinden olmu\u015ftur. \u0130kinci Cihan Harbinden evvel her keseye uygun, d\u00f6\u015feli ve hemen hepsi temiz pansiyonlar bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Kiralar\u0131 Adalara ve semtlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fmek \u00fczere, bir mevsimli\u011fi 25 liraya odalar ve 1200 liraya g\u00fczel yal\u0131lar bulunurdu. Devlet Denizyollar\u0131n\u0131n temiz ve konforlu ve yollu vapurlar\u0131 K\u0131nal\u0131, Burgaz, Heybeli ve B\u00fcy\u00fckada ile Karak\u00f6y k\u00f6pr\u00fcs\u00fc ve Anadolu sahilinde Bostanc\u0131, Kartal ve Pendik aras\u0131nda muntazam sefer yaparlar; k\u00f6pr\u00fcde Adalar i\u00e7in ayr\u0131 bir iskele vard\u0131r; g\u00fcnl\u00fck i\u015fleri \u0130stanbulda olup da d\u00f6rt saatlik bir zaman\u0131n\u0131 vapur yolculu\u011funa verebilecek kimseler i\u00e7in Adalarda yerle\u015fmek m\u00fcmk\u00fcn ve muhakkak ki felekten k\u00e2m almakt\u0131r. D\u00f6rt b\u00fcy\u00fck Adada hekim, di\u015f\u00e7i, ebe ve eczac\u0131 bulunur; b\u00fcy\u00fck bakkaliyeleri ve terzihaneleri vard\u0131r; mescitleri ve kiliseleri vard\u0131r; \u0130stanbul gazeteleri ilk vapurla gelir, gazinolar\u0131, sinemalar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u015fehri aratmaz.<\/p>\n<p>Adalar, en ileri snobizm d\u00fc\u015fk\u00fcnlerile d\u00fcnyas\u0131na k\u00fcsk\u00fcn m\u00fcnzevileri ve mutlak istirahate muhta\u00e7 hastalar\u0131 ayni zamanda ho\u015fnut eder. Deniz sporlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ve bilhassa bal\u0131k avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bulunmaz yerlerdir. Son pahal\u0131l\u0131k devri, durmadan y\u00fckselen kira bedelleri orta halli ailelerin Adalardan yazl\u0131k olarak faydalanmas\u0131n\u0131 tamamen selbetmi\u015ftir ve Adalarda bir yeni zenginler kolonisi kurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Adalar\u0131n tarihine, \u015eark kilisesi ke\u015fi\u015fleri taraf\u0131ndan burada kurulan manast\u0131rlarla ba\u015flan\u0131r; Bizans m\u00fcveriirhleri de bu manast\u0131rlardan ancak Mil\u00e2d\u0131n sekizinci asr\u0131ndan itibaren bahsetme\u011fe ba\u015flarlar. Adalar\u0131n bu as\u0131rdan \u00e7ok evvellerindenberi mesk\u00fbn oldu\u011fu muhakkakt\u0131r; mesela Burgazda, tepenin \u00fcst\u00fcnde kitabesi l\u00e2tince bir mezar ta\u015f\u0131 bulunmu\u015ftur; K\u0131nal\u0131 ve B\u00fcy\u00fckadada alt\u0131nc\u0131 ve yedinci as\u0131rlar mimarisine ait harabeler vard\u0131r; Adalarda Romal\u0131lar zaman\u0131nda mevcut putperest m\u00e2betlerin buralardaki manast\u0131rlara temel oldu\u011funu s\u00f6yliyenler yan\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r.<a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/adalar-eski-kart.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4500 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/adalar-eski-kart.jpg\" alt=\"adalar-eski-kart\" width=\"567\" height=\"363\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/adalar-eski-kart.jpg 600w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/adalar-eski-kart-150x96.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/adalar-eski-kart-300x192.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 567px) 100vw, 567px\" \/><\/a><\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman tarikatleri mensuplar\u0131n\u0131n Adalara ra\u011fbet g\u00f6stermemesi, buralarda hi\u00e7bir tekke ve zaviyenin kurulmay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinde durulacak bir mevzudur. B\u00fcy\u00fckada ve Heybeli camileri de son zamanlar\u0131n yap\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bizans devrinde de, Adalar\u0131n halk\u0131 sadece ke\u015fi\u015flerden m\u00fcrekkep de\u011fildi.<\/p>\n<p>1182\u2019de L\u00e2tin korsanlar\u0131n\u0131n bir bask\u0131n\u0131na u\u011fray\u0131p ya\u011fma edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>1204\u2019de de, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Ha\u00e7l\u0131 seferine \u00e7\u0131kan L\u00e2tinler, \u0130stanbula geldikleri zaman, Venedik Du\u00e7esi Dandolo, Ha\u00e7l\u0131lar\u0131 \u201cHalk\u0131, tarla ve s\u00fcr\u00fc sahibi zengin insanlard\u0131r\u201d diye Adalar\u0131n ya\u011fmas\u0131na te\u015fvik etmi\u015f, fakat kand\u0131ramam\u0131\u015ft\u0131. 1302\u2019de E\u011fribozlu ve Giritli korsanlar\u0131n h\u00fccumuna u\u011fray\u0131p ya\u011fma edilmi\u015flerdi; korsanlar en naml\u0131 ke\u015fi\u015fleri de al\u0131p g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdi ki \u0130mparator \u0130kinci Andronikos Paleologosun korkusundan bir m\u00fcddet sonra Adalara iade etme\u011fe mecbur kalm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4503\" aria-describedby=\"caption-attachment-4503\" style=\"width: 521px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/bulwer-kosku-yassiada.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4503\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/bulwer-kosku-yassiada.jpg\" alt=\"bulwer-kosku-yassiada\" width=\"521\" height=\"303\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/bulwer-kosku-yassiada.jpg 720w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/bulwer-kosku-yassiada-150x87.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/bulwer-kosku-yassiada-300x175.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 521px) 100vw, 521px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4503\" class=\"wp-caption-text\">Yass\u0131ada, 19 yy, Bulwer \u015eatosu<\/figcaption><\/figure>\n<p>1412\u2019de Yass\u0131 Ada \u00f6n\u00fcnde Musa \u00c7elebi ile Manuel Paleologos aras\u0131nda bir deniz muharebesi olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Adalar t\u00fcrkler taraf\u0131dan, \u0130stanbul muhasaras\u0131n\u0131n on ikinci Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc (17 nisan 1453) 30 kad\u0131rga ve bir miktar k\u00fc\u00e7\u00fck gemi ile gelen donanma kumandan\u0131 Baltao\u011flu S\u00fcleyman Bey eliyle fethedildiler.<\/p>\n<p>Fetihten sonra, Adalardaki manast\u0131rlar bo\u015falt\u0131ld\u0131, Adal\u0131lardan \u00e7o\u011fu da \u0130stanbula ve civar kasaba ve k\u00f6ylere hicret etti.<\/p>\n<p>On dokuzuncu as\u0131r ba\u015f\u0131ndanberi Adalar n\u00fcfusunun artma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Skarlatos Bizantiyos, 1816\u2019da Adalar\u0131n yerli halk\u0131n\u0131 1200 olarak g\u00f6steriyor; yar\u0131m as\u0131r kadar sonra, 1865\u2019de Kleantimos ve H. Papadopulos bunu 6000\u2019e \u00e7\u0131kar\u0131yorlar; 1900 sular\u0131ndaki resm\u00ee istatistiklerde Adalarda k\u0131\u015f\u0131n 12,000 ki\u015fi oturdu\u011funu, yaz\u0131n da bu n\u00fcfusun bir misli \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyorlar. 1935 istatisti\u011finde ise yerli Adal\u0131lar\u0131 16814 can buluyoruz, yazl\u0131\u011fa gelenlerle de bu n\u00fcfus 45-50 bin aras\u0131nda \u00e7o\u011fal\u0131yor.<\/p>\n<p>Ecnebiler aras\u0131nda Adalar\u0131 yazl\u0131k olarak ilk bulanlar, XVIII inci as\u0131r sonlar\u0131na do\u011fru Frans\u0131zlar olmu\u015ftu. O zamanlar buralara Pazar kay\u0131klar\u0131 ile gelinirdi; Ada kay\u0131klar\u0131 Tophane iskelesinden \u00f6\u011fleden sonra d\u00f6rtte kalkard\u0131. B\u00fcy\u00fckadaya, \u00f6b\u00fcr Adalara da u\u011fray\u0131p u\u011fray\u0131p mola vermek \u015fartile \u00fc\u00e7 saatte gelinirdi ki bu Pazar kay\u0131klar\u0131 hamlac\u0131lar\u0131n\u0131n denize pek yaman k\u00fcrek \u00e7ald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>\u0130stanbula gelen ilk buharl\u0131 gemi 1828\u2019de geldi ki tersane i\u00e7in \u0130ngilizlerden sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f idi.<\/p>\n<p>\u0130stanbul, Kad\u0131k\u00f6y ve Adalar aras\u0131nda vapur seferleri ise, bu tarihten on sekiz sene sonra, 1846\u2019da ba\u015flad\u0131; tek gemi sabahleyin B\u00fcy\u00fckadadan kalk\u0131p \u0130stanbula gelir, ak\u015fam da Adaya d\u00f6nerdi; sabahleyin \u0130stanbuldan Adalara, ak\u015fam\u00fczeri de Adalardan \u0130stanbula vapurla gidilemezdi, 1861\u2019de Kad\u0131k\u00f6y ve Adalar yolu i\u00e7in devlet eliyle Fevaidi Osmaniye ad\u0131nda resm\u2019i bir vapur i\u015fletme idaresi kuruldu ve emrine tersaneden iki k\u00fc\u00e7\u00fck vapur verildi; birka\u00e7 y\u0131l sonra bunlar i\u015fe yaramaz bir hale gelince, idare \u0130ngiliz tezg\u00e2hlar\u0131na 11,000 \u0130ngiliz liras\u0131na ah\u015fap tekneli \u00fc\u00e7 vapur sipari\u015f etti, bunlar gelinciye kadar da Kad\u0131k\u00f6y ve Adalar yolu seferleri \u015eirketi Hayriyeye b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bu \u00fc\u00e7 yeni vapur 1875\u2019de geldi ve Ada seferleri de intizama girdi.<\/p>\n<p>Fevaidi Osmaniye \u0130daresinin ad\u0131, devrin h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Abd\u00fcz\u00e2zize nisbetle \u201c\u0130darei Aziziye\u201d oldu; 1876\u2019da bu h\u00fck\u00fcmdar\u0131n hal\u2019i \u00fczerine, bu isim de \u201c\u0130darei Mahsusa\u201d olarak de\u011fi\u015ftirildi. Abd\u00fclhamid devri sonlar\u0131nda \u0130darei Mahsusa vapurlar\u0131n\u0131n k\u00f6hneli\u011fi ve yolsuzlu\u011fu, \u0130stanbul halk\u0131n\u0131n dilinde destan olmu\u015ftu. \u00d6yle ki h\u00fck\u00fbmet Adalar hatt\u0131n\u0131 bir ara yine \u015eirketi Hayriyeye vermi\u015fti. 1912\u2019de \u0130darei Mahsusa la\u011fvedilerek \u201cSeyrisefain\u201d adile sa\u011flam bir Denizyollar\u0131 \u0130daresi kuruldu ki, Cumhuriyet devrinin Devlet Demiryollar\u0131 \u0130daresinin ve bug\u00fcnk\u00fc Denizcilik Bankas\u0131 Liman \u0130\u015fletmesinin temel ta\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/buyukadaiskele1925.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4507\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/buyukadaiskele1925.jpg\" alt=\"buyukadaiskele1925\" width=\"800\" height=\"515\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/buyukadaiskele1925.jpg 800w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/buyukadaiskele1925-150x97.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/buyukadaiskele1925-300x193.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"151\"><\/td>\n<td rowspan=\"2\" width=\"151\">Kilometre kare hesabile toprak y\u00fcz\u00fc geni\u015fli\u011fi<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"302\">N\u00fcfus<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\"><\/td>\n<td width=\"151\">K\u0131\u015f\u0131n<\/td>\n<td width=\"151\">Yaz\u0131n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\">B\u00fcy\u00fckada<\/td>\n<td width=\"151\">5,400<\/td>\n<td width=\"151\">7425<\/td>\n<td width=\"151\">30000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\">Heybeli<\/td>\n<td width=\"151\">2,350<\/td>\n<td width=\"151\">6778<\/td>\n<td width=\"151\">10000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\">Burgaz<\/td>\n<td width=\"151\">1,500<\/td>\n<td width=\"151\">1408<\/td>\n<td width=\"151\">3500<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\">K\u0131nal\u0131<\/td>\n<td width=\"151\">1,350<\/td>\n<td width=\"151\">1200<\/td>\n<td width=\"151\">3000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\">Tav\u015fan<\/td>\n<td width=\"151\">0,157<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\">Yass\u0131<\/td>\n<td width=\"151\">0,052<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\">Sivri<\/td>\n<td width=\"151\">0,045<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\">Sedef<\/td>\n<td width=\"151\">0,010<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"151\">Ka\u015f\u0131k<\/td>\n<td width=\"151\">0,008<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<td width=\"151\">&#8211;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"100\"><\/td>\n<td rowspan=\"2\" width=\"98\">\u0130stanbul \u015fehrinden uzakl\u0131\u011f\u0131<\/td>\n<td rowspan=\"2\" width=\"129\">&nbsp;<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131 sahilden uzakl\u0131\u011f\u0131 (kilometre)<\/td>\n<td rowspan=\"2\" width=\"119\">Deniz y\u00fcz\u00fcnden en y\u00fcksek yeri (metre)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\">B\u00fcy\u00fckada<\/td>\n<td width=\"98\">20,300<\/td>\n<td width=\"129\">2,300<\/td>\n<td width=\"119\">202<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\">Heybeli<\/td>\n<td width=\"98\">19<\/td>\n<td width=\"129\">5<\/td>\n<td width=\"119\">136<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\">Burgaz<\/td>\n<td width=\"98\">17<\/td>\n<td width=\"129\">6,500<\/td>\n<td width=\"119\">170<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\">K\u0131nal\u0131<\/td>\n<td width=\"98\">14<\/td>\n<td width=\"129\">6<\/td>\n<td width=\"119\">116<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\">Tav\u015fan<\/td>\n<td width=\"98\">23,500<\/td>\n<td width=\"129\">5<\/td>\n<td width=\"119\">55<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\">Yass\u0131<\/td>\n<td width=\"98\">17<\/td>\n<td width=\"129\">15,500<\/td>\n<td width=\"119\">46<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\">Sivri<\/td>\n<td width=\"98\">16<\/td>\n<td width=\"129\">15<\/td>\n<td width=\"119\">90<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\">Sedef<\/td>\n<td width=\"98\">25<\/td>\n<td width=\"129\">9<\/td>\n<td width=\"119\">40<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"100\">Ka\u015f\u0131k<\/td>\n<td width=\"98\">17<\/td>\n<td width=\"129\">6<\/td>\n<td width=\"119\">18<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><a href=\"applewebdata:\/\/E5B5F4E1-A38D-4EC7-ADC2-123DA98E5DBF#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>okunamad\u0131<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ANS\u0130KLOPED\u0130LERDE ADALAR (1) Art\u0131k pek de yararlan\u0131lmayan ansiklopedilerden \u201cAdalar\u201d maddelerini ve adalarla ilgili di\u011fer maddeleri bu yaz\u0131 dizisi alt\u0131nda toplayaca\u011f\u0131z. Bariz yaz\u0131m hatas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yazar\u0131n \u00f6zg\u00fcn imlas\u0131 korunacak ve yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin yaz\u0131 ruhu bozulmayacakt\u0131r. \u0130lk yaz\u0131 harikulade enfeslikte anlat\u0131m\u0131yla Re\u015fad Ekrem\u2019in. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Melih DALBUDAK,\u00a0K\u0131nal\u0131 &nbsp; RE\u015eAD EKREM KO\u00c7U \u0130STANBUL ANS\u0130KLOPED\u0130S\u0130, \u201cADALAR\u201d MADDES\u0130 \u0130stanbulun e\u015fsiz g\u00fczellikte &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4500,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[102,138,113,5,4,1,3,10,6,11,8,9],"tags":[77],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4494"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4494"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4547,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4494\/revisions\/4547"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}