{"id":4396,"date":"2019-01-05T16:53:18","date_gmt":"2019-01-05T13:53:18","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4396"},"modified":"2019-04-21T23:41:25","modified_gmt":"2019-04-21T20:41:25","slug":"kent-hakkina-devrimci-anlamini-geri-vermek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4396","title":{"rendered":"Kent hakk\u0131na ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 geri vermek"},"content":{"rendered":"

Jean-Pierre Garnier bir \u015fehir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc, bilim insan\u0131, e\u011fitimci ve anarko-otonom hareketlerde bir siyasi aktivist; \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 alternatif medya \u00fczerinden payla\u015f\u0131yor. Fransa ve K\u00fcba\u2019da \u015fehir planc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131 ve Toulouse, Paris VIII, Paris I, Ecole Sp\u00e9ciale d\u2019Architecture, CNRS gibi \u00e7e\u015fitli Frans\u0131z kurulu\u015flar\u0131nda e\u011fitimci ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 kapitalist kentle\u015fmenin \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerine odaklan\u0131yor: kentsel siyaset, \u015fehir sakinlerinin pratikleri ve temsilleri, kentsel \u015fiddet, kamusal alan\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri, \u015fehir planc\u0131lar\u0131n\u0131n, mimarlar\u0131n ve \u015fehir ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n siyasi i\u015flevi. Espaces et Soci\u00e9t\u00e9s ve L\u2019Homme et la Soci\u00e9t\u00e9 dergilerinin yaz\u0131 i\u015fleri kurulunda. Son kitab\u0131 Une violence \u00e9minemment contemporaine (Hayli \u00c7a\u011fda\u015f bir \u015eiddet, Agone 2010) ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/em><\/p>\n

***<\/p>\n

Claudio Pulgar Pinaud, Haziran 2016, Paris<\/p>\n

 <\/p>\n

\u015eehir hakk\u0131 sizin i\u00e7in ne anlam ifade ediyor?<\/b><\/p>\n

\u015eehir hakk\u0131 denince \u00f6yle \u015feyler i\u015fitiyoruz ki beylik bir laf oldu art\u0131k. Lakin kavram\u0131n sosyolog ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Henri Lefebvre taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f h\u00e2line geri d\u00f6nmemiz de \u015fart. Henri Lefebvre\u2019in kendi verdi\u011fi tan\u0131ma g\u00f6re \u015fehir hakk\u0131 yalvar\u0131p dilenerek kazan\u0131lacak bir hak de\u011fildir, egemenlerden talep etmezsiniz onu. Dayatarak almam\u0131z gereken bir hakt\u0131r. \u201cBiz\u201d derken de alt s\u0131n\u0131flar\u0131 kastediyorum elbette. \u015eehir hakk\u0131 kentsel mek\u00e2na dair kolektif bir taleptir, orada var olan\u0131 ele ge\u00e7irmektir, ama bununla kalmay\u0131p kentsel mek\u00e2n\u0131 alt s\u0131n\u0131flar\u0131n ihtiya\u00e7 ve emellerine uygun olarak yeniden \u015fekillendirmek veya yeni ba\u015ftan in\u015fa etmektir. \u015eehir hakk\u0131 budur. Lefebvre zaman zaman \u015fehir hakk\u0131n\u0131 kentin merkeziyle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutard\u0131 ama merkezden kas\u0131t kenar mahallelerdi, alt s\u0131n\u0131flar\u0131n \u015fehrin merkezinde t\u0131pk\u0131 burjuva ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva s\u0131n\u0131flar gibi ya\u015fama hakk\u0131n\u0131 kastederdi. Benim kendime g\u00f6re bir \u015fehir hakk\u0131 yorumum yok, ben sadece Lefebvre\u2019in ne dedi\u011fine bak\u0131yorum. Lefebvre bu kavram\u0131 bir ad\u0131m daha ileri g\u00f6t\u00fcrerek \u2018kentsel alan\u0131 ele ge\u00e7irme hakk\u0131\u2019 oldu\u011funu da savunuyordu. Bu hak, t\u0131pk\u0131 anar\u015fistlerin 19. y\u00fczy\u0131lda s\u00f6yledi\u011fi gibi, \u015fehre h\u00e2kim iktidar g\u00fc\u00e7lerini devirip \u015fehri in\u015fa etme, d\u00fczenleme ve kullanma hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n

<\/a>
Jean-Pierre Garnier\u200a\u2014\u200a\u00a9 Claudio Pulgar Pinaud<\/figcaption><\/figure>\n

\u015eehir hakk\u0131ndan bahsedenler de bu ayn\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici, devrimci fikirleri mi ta\u015f\u0131yorlar, yoksa kavram\u0131 ba\u015fka ama\u00e7lara m\u0131 alet ediyorlar?<\/b><\/p>\n

Evet, kavram Fransa\u2019da ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan, Giscard d\u2019Estaing\u2019in iktidara geldi\u011fi d\u00f6nemde bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131l\u0131r oldu. Bilhassa Maocu ve Tro\u00e7kist kanattan sol hareketler i\u00e7indeki \u015fehirciler ve mimarlardan olu\u015fan b\u00fcy\u00fck bir dalga vard\u0131 ve bunlar kavram\u0131 talan ederek bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek devrimci nosyondan kopard\u0131lar. \u015eehir hakk\u0131 genel itibariyle m\u00fclk sahiplerinin yani burjuvalar\u0131n mallar\u0131na el koyarak elde edilmek zorundad\u0131r. Ancak o vakit \u015fehir hakk\u0131 \u015fehir ve arazi planlar\u0131nda, \u015fehir \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kendine yer a\u00e7maya ba\u015flar ve h\u00fclasa halk\u0131n \u015fehir ve arazi planlar\u0131na m\u00fcdahil olma hakk\u0131 h\u00e2line gelir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasi fikriyle de \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fkisi vard\u0131r \u015fehir hakk\u0131n\u0131n. Ger\u00e7i Lefebvre buna kar\u015f\u0131yd\u0131, zira tezini \u00f6z\u00fcnden sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmi\u015fti. Baz\u0131 yaz\u0131lar\u0131nda \u015f\u00f6yle dedi\u011fini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz: \u201cBen bu kat\u0131l\u0131m s\u00f6z\u00fcn\u00fc asla kullanmam, alt s\u0131n\u0131flar\u0131n m\u00fcdahalesi derim,\u201d \u00e7\u00fcnk\u00fc bir \u015feye kat\u0131lmak, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yani egemenlerin y\u00f6netti\u011fi bir oyuna dahil olmaya benzer: Oyunu organizat\u00f6rler, m\u00fcte\u015febbisler, in\u015faat\u00e7\u0131lar ve onlarla kol kola ya\u015fayan se\u00e7ilmi\u015f temsilciler y\u00f6netmektedir ve halk zaten d\u00fczeni belirlenmi\u015f bir \u015feye dahil olmaya davet edilir. Dolay\u0131s\u0131yla burada \u201cm\u00fcdahale\u201d kavram\u0131 s\u00f6ylemi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan unsurdur ve elbette b\u00fct\u00fcn bu s\u00f6zler alt s\u0131n\u0131flar \u015fehrin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fine dair tasavvurlar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek \u00fczere harekete ge\u00e7ti\u011finde de\u011fer kazan\u0131r. 1980\u2019lere kadar Lefebvre, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesiyle \u015fehir hakk\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fine inanm\u0131\u015ft\u0131. Lefebvre bir zamanlar Kom\u00fcnist Parti \u00fcyesiydi ama Sovyet ordusu 1956\u2019da Budape\u015fte\u2019ye girdikten sonra partiden ayr\u0131ld\u0131, yine de partiyle ili\u015fkilerini koparmad\u0131 ve Marksizm\u2019in daha radikal bir \u00e7izgiye oturmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterdi. Bu y\u00fczdendir ki uzun bir zaman boyunca kentsel devrimin ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde olaca\u011f\u0131na inand\u0131. Mamafih Mitterrand iktidara gelince i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi devrimini yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc Devleti ba\u015fka bir s\u0131n\u0131f\u0131n, yani e\u011fitimli orta s\u0131n\u0131flar\u0131n ele ge\u00e7irdi\u011finin fark\u0131nda vard\u0131. \u015eehir planlama art\u0131k onlar\u0131n elindeydi ve onlar da bunu \u00f6zel sermayenin \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun bi\u00e7imde yapacaklard\u0131. Yaz\u0131lar\u0131nda, kitaplar\u0131nda ve konu\u015fmalar\u0131nda, fikirlerinin \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan, isminin zikredilmedi\u011finden, hatta s\u00f6zlerinin de yanl\u0131\u015f aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan yak\u0131nd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze d\u00f6necek olursak, \u015fehir hakk\u0131 bug\u00fcn art\u0131k basmakal\u0131p bir s\u00f6z olmu\u015ftur. Hem planlama m\u00fcd\u00fcrlerinin resm\u00ee beyanlar\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmakta, hem de kent hareketlerinin ve k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n s\u00f6yleminde. Onlara g\u00f6re \u015fehir hakk\u0131, kapitalizmin bekas\u0131yla gayet uyumlu bir kavram. Bu durum Saul Alinsky\u2019ninki gibi ya da yetkelendirme temelli birtak\u0131m teorilerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131 ve bu teoriler bize sisteme kat\u0131lma hakk\u0131m\u0131z\u0131n oldu\u011funu ama asla sorgulama hakk\u0131m\u0131z\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Toplumsal hareketler \u015fehir hakk\u0131n\u0131 Lefebvre\u2019in kavram\u0131na sad\u0131k kalarak m\u0131 talep ediyorlar?<\/b><\/p>\n

\"H.<\/a>
H. Lefebvre<\/figcaption><\/figure>\n

Fransa\u2019daki hareketlerden s\u00f6z edeyim. Bir avu\u00e7 entelekt\u00fcel k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvan\u0131n, toplumsal ili\u015fkilerin radikal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle bir devrimin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi ill\u00fczyonunu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 o May\u0131s \u201968 g\u00fcnleri \u00e7ok geride kald\u0131. Kapitalizme kar\u015f\u0131 a\u00e7makta oldu\u011fumuz yeni cephenin bir kent cephesine d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fi fikrini ta\u015f\u0131yorduk. Bug\u00fcn hi\u00e7bir s\u00f6ylem ve harekette bu fikri i\u015fitmiyoruz. Mesela yenileme ve rehabilitasyon programlar\u0131na kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadelelerde ya da alt s\u0131n\u0131flar\u0131n tecridine ve yerinden edilmesine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelelerde, b\u00f6ylesine bir devrimci perspektife rastlam\u0131yorum. Bunlar direni\u015f m\u00fccadeleleri; kapitalizmin imhas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131lar de\u011filler. Konu\u015fmalar\u0131nda ya da sloganlar\u0131nda sosyalizm ya da kom\u00fcnizm kelimelerini asla duymazs\u0131n\u0131z, yoksa siyasi partiler, kurumlar ve Devlet nezdinde itibar kaybederler. Ama\u00e7 ve sloganlar\u0131nda kapitalizmin \u00f6tesinde bir sosyal sistemden s\u00f6z eden tek kelime bulamazs\u0131n\u0131z. Ayn\u0131 durum \u015fehir hakk\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u015eehir hakk\u0131 derken sadece kent merkezi hakk\u0131ndan s\u00f6z edildi\u011fini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, Lefebvre\u2019nin anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi alt s\u0131n\u0131flar\u0131n kentsel mek\u00e2n\u0131 ele ge\u00e7irme, ona m\u00fcdahale hakk\u0131ndan de\u011fil. Kat\u0131lma de\u011fil, kentsel mek\u00e2n\u0131n yeniden \u015fekillendirilmesine fiilen m\u00fcdahil olma hakk\u0131 yani. Bahsettikleri \u015fey, zaman ve mek\u00e2nla s\u0131n\u0131rl\u0131 bir hakt\u0131r ve yaln\u0131zca belirli ve ge\u00e7ici bir an i\u00e7in spek\u00fclat\u00f6rleri, organizat\u00f6rleri ve onlar\u0131n siyasi m\u00fcttefiklerini alt s\u0131n\u0131flar\u0131 \u015fehrin kenar mahallelerine itelemeyi s\u00fcrd\u00fcrmekten al\u0131koymaya yarar ancak.<\/p>\n

Bu ba\u011flam kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fehir hakk\u0131 talebi yine de ger\u00e7ek\u00e7i mi?<\/b><\/p>\n

Evet, ger\u00e7ek\u00e7i. Ama \u015fehir hakk\u0131 talebini Henri Lefebvre\u2019in tan\u0131m\u0131na ve hatt\u00e2 David Harvey\u2019inkine dayand\u0131rarak yaparsan\u0131z. Ger\u00e7i Harvey\u2019inki m\u00fccadelenin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 sunmaz bize. Esas olan budur, zira kapitalizm kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadele sadece i\u015fyerlerinde de\u011fil, ula\u015f\u0131m altyap\u0131s\u0131 ve kolektif tesisler gibi stratejik kentsel ya\u015fam alanlar\u0131nda da ortaya \u00e7\u0131kmal\u0131, belediye saray\u0131 ya da idari merkezler gibi iktidar mek\u00e2nlar\u0131n\u0131 i\u015fgal ederek de. Kendi kendini y\u00f6neten alt s\u0131n\u0131flar bu mek\u00e2nlar\u0131 fiziksel olarak i\u015fgal etmeli, t\u0131pk\u0131 1936\u2019da Barcelona\u2019da oldu\u011fu gibi. Ve bu alanlar\u0131 yeniden i\u015fler h\u00e2le getirmeliler. Metrolar\u0131 ya da hastaneleri sadece i\u015fgal etmek yetmez. M\u00fccadeleye kat\u0131lan aktivistler ve b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar bu alanlar\u0131 halka hizmet i\u00e7in, halkla uyum i\u00e7inde, ve sadece i\u015f\u00e7iler olarak de\u011fil, mukimler ve kent sakinleri olarak da yerel \u00f6l\u00e7ekte \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f komiteler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015fler hale getirmeli. \u015eehir hakk\u0131 i\u015f\u00e7ilerin mek\u00e2n\u0131 i\u015fgal etme hakk\u0131 de\u011fildir, i\u00e7inde ya\u015fayan halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funa hizmet edecek bir \u015fehre sahip olmak i\u00e7in sakinlerin kamusal alanlar\u0131 i\u015fgal etme hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla bana g\u00f6re \u015fehir hakk\u0131n\u0131n devrimci anlam\u0131na yeniden kavu\u015fturulmas\u0131, yani \u015fehrin alt s\u0131n\u0131flara hizmet eder h\u00e2le d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi; bunun da e\u011fitimli orta s\u0131n\u0131flarla, bug\u00fcn art\u0131k kendileri de kapitalizmin kurbanlar\u0131 aras\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f olan esnafla dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi h\u00e2l\u00e2 \u00f6nem ve de\u011fer ta\u015f\u0131yor. \u00d6rne\u011fin \u00e7o\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck esnaf kepenk indirmeye mecbur b\u0131rak\u0131l\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00fcpermarketler onlara meydan okuyor. Paris Kom\u00fcn\u00fc s\u0131ras\u0131nda \u015fehri i\u015fgal edenlerin tamam\u0131 i\u015f\u00e7i de\u011fildi, aralar\u0131nda esnaf ve sanat\u00e7\u0131lar da vard\u0131. Bug\u00fcnse durum biraz farkl\u0131, i\u015f\u00e7iler var ama ayn\u0131 zamanda \u00f6nc\u00fc de\u011fil tabi pozisyonda olan \u00e7al\u0131\u015fanlar ve t\u00fcm s\u0131n\u0131flar da dahil. Art\u0131k \u015fehri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in onun se\u00e7kinci kullan\u0131m tarz\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmemiz ve altyap\u0131 ve tesislerin kolektif ve demokratik bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131 \u015fart. Bu da devletin bu g\u00f6revi \u00fcstlenmesiyle de\u011fil, ancak \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n topluluklarca ele ge\u00e7irilerek toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Sosyal ili\u015fkilerin ticarile\u015fmesini tedricen azaltmaya \u00e7abalamal\u0131 ve kentsel mek\u00e2n\u0131n kullananlar\u0131n yarar\u0131na i\u015flemesini sa\u011flamal\u0131y\u0131z. \u015eehrin al\u0131n\u0131p sat\u0131lan bir \u00fcr\u00fcn h\u00e2line geldi\u011fini s\u00f6ylerken Lefebvre\u2019in kastetti\u011fi buydu. \u015e\u00f6yle demi\u015fti: \u201cKullan\u0131m\u0131 esas alan bir prati\u011fin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu anlatan bir \u00e7aba olarak \u015fehir fikrine d\u00f6nmemiz \u015fart.\u201d<\/p>\n

Bu fikirlerden hareket eden ve uygulanabilir alternatif somut \u00f6rnekler var m\u0131 hi\u00e7 peki?<\/b><\/p>\n

\u00c7ok az \u00f6rnek var ve ancak halk ayaklanmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 alanlarda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f. End\u00fcl\u00fcs\u2019teki Marinaleda k\u00f6y\u00fc gibi k\u00f6ylerde halk harekete ge\u00e7erek, halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak bir sistem kurmak amac\u0131yla temsilciler se\u00e7ti. Ba\u015fka \u00f6rnekler de var. Danimarka\u2019da radikal ve antikapitalist entelekt\u00fcel k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva aktivistlerin i\u015fgal etti\u011fi ve ticaret, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim ve konut gibi alanlarda g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131 \u00f6zy\u00f6netimli kom\u00fcnist bir y\u00f6ntemle \u00f6rg\u00fctledi\u011fi bir getto olan Christiania \u00f6zerk b\u00f6lgesi de bunlardan biri. Lakin oras\u0131 da sanki asr\u0131saadetten bir par\u00e7aym\u0131\u015f gibi bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve insanlar oray\u0131 sanki hacca gider gibi ziyaret ediyorlar. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu belde unutulmu\u015f bir yerdi ve kendi kendini y\u00f6neten gecekonducular oturuyordu. Kopenhag b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e bu b\u00f6lge dikkat \u00e7ekip oda\u011fa yerle\u015fti. En sonunda da, beklendi\u011fi \u00fczere, kendi kendini y\u00f6neten bu insanlar oradan tahliye edildi.<\/p>\n

Yani \u015fehir hakk\u0131 ancak yerel \u00f6l\u00e7ekte in\u015fa edilebilir, \u00f6yle mi?<\/b><\/p>\n

Anar\u015fist gelenekte zapt etme daima en tabanda yani evet, yerel \u00f6l\u00e7ekte ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Bir yerel d\u00fczeyde ayn\u0131 anda birden fazla deneyim mevcutsa orada bir \u201ckar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bula\u015fma\u201d meydana gelebilir ve oradan t\u00fcm \u00fclkeye yay\u0131larak sonras\u0131nda bir koordinasyon meselesine yol a\u00e7abilir. Liderlik mecburi ama her an geri \u00e7a\u011fr\u0131labilir ve ge\u00e7ici bir vek\u00e2let olmal\u0131 ve b\u00f6ylece idari g\u00f6revlerde rotasyon sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Fransa\u2019da kentsel politikalar diye bilinen \u015fey, emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n hapsedildi\u011fi \u00f6tekile\u015ftirilmi\u015f b\u00f6lgelerdeki \u201cbanliy\u00f6\u201d isyan\u0131 denen \u015feyin \u00fcstesinden gelmek amac\u0131yla devreye sokulmu\u015f bir merkez\u00ee devlet politikas\u0131d\u0131r ve ama\u00e7 bu b\u00f6lgeleri pasifize etmek ve \u00f6nleyici tedbir tercihi olarak zoraki bast\u0131rmay\u0131 kullanmamakt\u0131r: kentsel politika dedikleri budur. E\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr gibi kentselle\u015fmi\u015f meselelerde \u00f6nleyici sosyal tedbirler alarak kentsel mek\u00e2n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ve onu daha az ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f bir mek\u00e2n h\u00e2line getirmeyi ama\u00e7lar. Val\u00e9ry Giscard d\u2019Estaing, bu kentsel politikay\u0131 yetmi\u015flerin sonunda ba\u015flatarak HVS (Habitat et Vie Sociale, Konut ve Sosyal Hayat) program\u0131 ad\u0131yla bilinen kentsel planlama operasyonlar\u0131na giri\u015fti. Dertleri, bu d\u0131\u015flanm\u0131\u015f ve \u00f6tekile\u015ftirilmi\u015f b\u00f6lgelerdeki yerle\u015fimi sosyal hayat\u0131 iyile\u015ftirmek amac\u0131yla de\u011fi\u015ftirmekti ve dayand\u0131klar\u0131 anafikir de \u015fuydu: Sosyal hayat bozulmu\u015ftur, zira konutsal yerle\u015fim bozulmu\u015ftur, dolay\u0131s\u0131yla bu b\u00f6lgelerdeki konut alanlar\u0131n\u0131n ve kamusal mek\u00e2nlar\u0131n iyile\u015ftirilmeleri gerekir.<\/p>\n

Sol kanat h\u00fck\u00fcmet kuruldu\u011funda ise o da \u201cmahallelerin sosyal kalk\u0131nmas\u0131\u201d adl\u0131 birtak\u0131m programlar ba\u015flatt\u0131. \u015eehir planc\u0131lar, mimarlar, sosyal hizmet g\u00f6revlileri ve sol kanad\u0131n yerel temsilcileri 1968\u2019in \u201csolcu\u201d \u00f6\u011frencileriydi ayn\u0131 zamanda. Siyaset girer girmez fikirlerini bir tarafa at\u0131p hemen reformist oluverdiler. \u0130ktidara geldiklerinde ise sosyal meseleleri kentsel mek\u00e2n\u0131 planlayarak \u00e7\u00f6zebileceklerine inand\u0131lar. Halbuki sosyal meseleler yerel ya da mek\u00e2nsal de\u011fil, k\u00fcresel ve toplumsald\u0131r. Bununla da kalmay\u0131p bu sol kanat, kendilerini kapitalizme ve neoliberalizme de yamad\u0131lar. 1983\u2019ten itibaren s\u00f6z\u00fcm ona \u201ckat\u0131\u201d politikalar benimsediler. Eskiden sa\u011fc\u0131lar kemer s\u0131kma tedbirlerinden bahseder ve solcular da bu sa\u011f kanat politikalara h\u00fccum ederlerken, \u015fimdi bunun ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdiler. \u0130simler, bakanlar ve kanunlar de\u011fi\u015fti ama fikir ayn\u0131 kald\u0131, yani sosyal meseleleri kentsel mek\u00e2n\u0131 planlayarak \u00e7\u00f6zme fikri. Mek\u00e2nsalc\u0131l\u0131k dedi\u011fimiz ve sosyal meseleleri mutlak surette \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmayan bir ideolojidir bu. Do\u011frudan m\u00fcdahalesi sebeplere de\u011fil sonu\u00e7lara y\u00f6neliktir.<\/p>\n

Bu mek\u00e2nsalc\u0131l\u0131k ile 1930\u2019lar\u0131n modern kasaba planlama ve mimari fikirleri aras\u0131nda bir tezat mevcut mu?<\/b><\/p>\n

1920\u2019lere d\u00f6nersek, o zaman\u0131n sosyal demokrat kentsel politikalar\u0131 esas itibariyle alt s\u0131n\u0131flar i\u00e7in toplu konutlar ve tesis in\u015fa etmekten ibaretti ve kapitalizmle elbirli\u011fi i\u00e7inde ilerliyordu bu politika, zira i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bar\u0131nmaya ihtiyac\u0131 vard\u0131. O devrin baz\u0131 sosyal demokrat belediyeleri, \u00e7o\u011funlukla Almanya, Avusturya, Hollanda belediyeleri ve birka\u00e7 da Fransa belediyesi toplu konut \u00fcretimine ba\u015flad\u0131lar. Bu belediye sosyalizmi, \u00f6nceli\u011fi toplu konutlara veriyordu. Bu seri \u00fcretim ise emlak ticaretinin sanayile\u015fmesiyle el ele y\u00fcr\u00fcyordu: K\u00fc\u00e7\u00fck in\u015faat \u015firketleri, end\u00fcstriyel metalar\u0131n seri \u00fcretim tekniklerini konut ve tesis in\u015fas\u0131nda kullanarak b\u00fcy\u00fck \u015firket gruplar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcler. Refah devleti devrindeydik: Politikac\u0131lar\u0131n deyi\u015fiyle, kalk\u0131nma ve sosyal adaleti b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeye, b\u00fcy\u00fcmenin getirilerini bilhassa toplu tesis ve konut yap\u0131m\u0131 vas\u0131tas\u0131yla e\u015fit bi\u00e7imde da\u011f\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

\u015eehir hakk\u0131, kentsel politikalar ve 1980\u2019lerdeki neoliberal k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 aras\u0131nda nas\u0131l bir ba\u011f kurabiliriz?<\/b><\/p>\n

Kentsel politika, Fransa\u2019ya \u00f6zg\u00fc bir duruma verilmi\u015f bir Frans\u0131zca isim. Neoliberalizmin de bir sonucu ve alt s\u0131n\u0131flar\u0131n hayat \u015fartlar\u0131n\u0131n \u00f6zelle\u015ftirme, rekabet\u00e7i b\u00fcy\u00fcme, sosyal kazan\u0131mlar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 vs. dolay\u0131s\u0131yla daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi anlam\u0131na geliyor. \u0130\u015flerin ge\u00e7icile\u015fmesi, yoksulla\u015fma ve d\u0131\u015flanma olarak yans\u0131yor. Y\u00f6neticilerin bu konuda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorun, bu durumu s\u0131k\u0131nt\u0131 do\u011furmadan, kenar mahalle ayaklanmalar\u0131na, isyanlara d\u00f6n\u00fc\u015fmeden ve su\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesine sebebiyet vermeden nas\u0131l idare edecekleri. Resm\u00ee d\u00fczeyde kentsel politika, \u201cbir arada ya\u015famay\u0131\u201d sa\u011flamak, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek, halk\u0131 kat\u0131l\u0131m ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasi vas\u0131tas\u0131yla kentsel geli\u015fmeye dahil etmek amac\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Lakin b\u00fct\u00fcn bu s\u00f6zler mevcut iktidar\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmaya hizmet eden, ger\u00e7ek meseleleri neoliberal politikalar\u0131 dert etmeyen b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck reformlara havale eden bo\u015f laflard\u0131r. Halbuki tam aksine, Fransa\u2019da ve di\u011fer Avrupa \u00fclkelerinde sosyal demokratlar sol kanat sosyal-liberallere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden beri bu neoliberal politikalar devam etmi\u015f ve hatt\u00e2 sonras\u0131nda daha da kesifle\u015fmi\u015ftir. Sosyalizm odakl\u0131 partilerin ve i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctleyip yap\u0131land\u0131rd\u0131\u011f\u0131 muhalefet g\u00fc\u00e7 kaybettik\u00e7e liberalizm ve kapitalizm daha da sald\u0131rganla\u015ft\u0131. Amerikal\u0131 milyarder Warren Buffet\u2019\u0131n \u015fu me\u015fhur laf\u0131 etti\u011fi zamanlard\u0131: \u201cEvet, bir s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131 var, biliyoruz, ama benim s\u0131n\u0131f\u0131m, yani zenginler s\u0131n\u0131f\u0131 veriyor bu sava\u015f\u0131 ve biz kazan\u0131yoruz.\u201d Burjuvalar \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ve kim olduklar\u0131n\u0131n fark\u0131ndalar, nas\u0131l \u00f6rg\u00fctleneceklerini biliyorlar, nas\u0131l bir araya geleceklerini biliyorlar, siyasal faaliyeti gayet tutarl\u0131 ve mant\u0131ksal bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlar. \u00d6te yandaysa maalesef hakiki bir muhalefetten s\u00f6z edemiyoruz, \u015fehirler giderek daha \u00e7ok ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f h\u00e2le geliyor. Tro\u00e7ki, kapitalist dinami\u011fin mahiyetini \u201ce\u015fitsiz ve bile\u015fik geli\u015fme\u201d olarak koymu\u015ftu: E\u015fitsizlik, bir yanda servet b\u00fcy\u00fcmesi ile di\u011fer yanda yoksulluk aras\u0131ndaki birbirini tamamlayan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n sonucudur ve bu ikisi el ele ilerler. Mek\u00e2nsal e\u015fitsizlikler olarak da yans\u0131r bu, yani bizim sosyal ayr\u0131mc\u0131l\u0131k olarak bildi\u011fimiz \u015fey. Sosyo-uzamsal e\u015fitsizliklerin \u015fiddetlenmesini s\u0131n\u0131rlamak ve azaltmak amac\u0131yla kentsel planlama giri\u015fimleri \u015feklinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen politikalara biz kentsel politika deriz. Kentsel politikalar, polislikten ziyade \u00f6nlemeye odakl\u0131 olmak, yani polislik yapmaya gerek kalmadan \u00f6nlemini almak manas\u0131na gelir. Yaz\u0131lar\u0131mda hep s\u00f6ylemi\u015fimdir, kentsel politika, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Jacques Ranci\u00e8re\u2019in tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle, toplum polisli\u011fidir, yani toplum polisli\u011finin ekonomik, mali, kurumsal veya ideolojik her yolla ama ayn\u0131 zamanda da mek\u00e2nsal ve en nihayetinde bask\u0131c\u0131 \u015fekilde planl\u0131 organizasyonudur.<\/p>\n

Soylula\u015ft\u0131rma kavram\u0131 hakk\u0131nda ve ayr\u0131ca mek\u00e2nda adalet ile \u015fehir hakk\u0131 aras\u0131ndaki diyalektik ili\u015fki hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/b><\/p>\n

Ben bu soylula\u015ft\u0131rma kavram\u0131na inanm\u0131yorum: Etimolojik olarak konu\u015fursak bu kelime bana, emek\u00e7i mahallelerinin kolonizasyonuna dahil olan sosyal tabakalar\u0131n s\u0131n\u0131fsal yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemiyor. Terim, arazi sahibi soylu az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 kasteden \u201cgentry\u201d kelimesinden geliyor ama i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n oturdu\u011fu mahalleleri istila edenlerin s\u0131n\u0131fsal yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda bir \u015fey s\u00f6ylemeyen bir terim. Bu insanlar burjuva de\u011filler, entelekt\u00fcel k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva s\u0131n\u0131f\u0131 mensuplar\u0131, entelekt\u00fcel ve sosyal sermaye sahibi insanlar. Bu istilac\u0131lar\u0131n s\u0131n\u0131fsal yap\u0131s\u0131ndan s\u00f6z etmiyor olmam\u0131z\u0131n sebebi, bu meseleyi ara\u015ft\u0131r\u0131p inceleyen sosyolog ve co\u011frafyac\u0131lar\u0131n da ayn\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n mensubu olmalar\u0131. Tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m bir\u00e7ok kent ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131, soylula\u015ft\u0131rma uzman\u0131, bilerek ya da bilmeyerek bu s\u00fcre\u00e7te rol al\u0131yorlar. Bu kavramla siyasi gerek\u00e7elerle de esas olarak uzla\u015fam\u0131yorum, zira oda\u011f\u0131 oray\u0131 terk edenlere de\u011fil o mahallelere yerle\u015fen insanlara kayd\u0131r\u0131yoruz, oralardan s\u00fcr\u00fclen insanlara \u00e7ok daha az dikkat \u00e7ekiyoruz. Nas\u0131l terk ettiklerini, nereye gittiklerini, sonra ba\u015flar\u0131na neler geldi\u011fini bilmiyoruz. Benim sadece t\u0131rnak i\u00e7inde kulland\u0131\u011f\u0131m bir gazeteci nosyonu olarak \u201chipst\u0131r\u201d dedi\u011fimiz bu insanlar\u0131n al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na ve hayat tarz\u0131na fazlas\u0131yla odaklanm\u0131\u015f durumday\u0131z. Fakat ironik bi\u00e7imde belirtmeliyim ki, \u015fehrin i\u00e7 mahallelerini i\u015fgal eden ve ziyadesiyle solcu a\u011f\u0131zlar\u0131 kullanan ama bir vakitler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n olan bu mahallelerde sanki fethedilmi\u015f bir \u00fclkedeymi\u015f gibi davran\u0131p kendi hayat tarz\u0131n\u0131 ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 dayatan bu ara s\u0131n\u0131fa kar\u015f\u0131y\u0131m da ayn\u0131 zamanda.<\/p>\n

Fiilen soylula\u015ft\u0131rma emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n i\u015f\u00e7i mahallelerinden tahliyesi demektir ve dolay\u0131s\u0131yla bunun yerine ba\u015fka bir terim bulmak zorunday\u0131z. Emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n bu mahallelerde n\u00fcfus\u00e7a azalt\u0131lmas\u0131ndan s\u00f6z ediyoruz, bunun \u00f6zel bir manas\u0131 var: demografik ya da co\u011frafi anlamda bir \u00e7\u00f6lle\u015fme de\u011fil, halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n sosyolojik anlamda bertaraf edilmesidir bu. Fransa\u2019da bu fikir akademinin k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyas\u0131nda pek kabul g\u00f6rmez, zira soylula\u015ft\u0131rma \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu gayet uyan\u0131klar: Bir yandan soylula\u015ft\u0131rmay\u0131 ele\u015ftirmekte ama ger\u00e7ek hayatta bu olguyla do\u011frudan m\u00fccadele etmemekle kalmay\u0131p, aralar\u0131ndan \u00e7o\u011fu da oralarda ya\u015famak i\u00e7in, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 mahallelerinin ele ge\u00e7irilmesi \u00e7abalar\u0131na destek vermektedirler. Nihayetinde soru \u015fudur: Soylula\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kim i\u00e7in yap\u0131l\u0131yor ve kimlere yarar sa\u011fl\u0131yor? Baz\u0131lar\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmalardan gayet memnunlar, mesela emlak komisyoncular\u0131, emlak sat\u0131c\u0131lar\u0131, Bouygues ya da Vinci\u2019nin ara\u015ft\u0131rma departmanlar\u0131. \u0130\u015fin asl\u0131 \u015fu ki bu soylula\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hangi mahallenin ne kadar cazip oldu\u011funu, oralara kimlerin yerle\u015fti\u011fini ve bunu neden yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bir keresinde, m\u00fclk sat\u0131n almak isteyen bir \u201chipst\u0131r\u201d taklidi yap\u0131p baz\u0131 emlak komisyoncular\u0131na gittim, bana \u015funu dediler: \u201cPiyasa ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapmaya gerek kalm\u0131yor, zira bu alandaki ele\u015ftirel ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalara bak\u0131yoruz ve mesela Bas Montreuil\u2019de (Montreuil\u2019\u00fcn \u015fehir merkezinde bir b\u00f6lgenin ad\u0131) fiyatlar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz, ger\u00e7ekten kelepir yerler buluyoruz oralarda, zor durumdaki emek\u00e7ilerin yerle\u015fti\u011fi bir s\u00fcr\u00fc depo, fabrika, end\u00fcstriyel arazi, ve bunlara yat\u0131r\u0131m yap\u0131yoruz.\u201d<\/p>\n

Bununla m\u00fccadelenin yolu ne?<\/b><\/p>\n

Ele\u015ftirel dedi\u011fimiz ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n soylula\u015ft\u0131rmaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleden mutlak surette uzak durdu\u011funu s\u00f6ylemek zor elbette. \u00d6\u011frenciler ya da \u00fcniversite okutmanlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n dahil oldu\u011fu birka\u00e7 izole \u00f6rne\u011fe rastlamak m\u00fcmk\u00fcn tabii ama b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu bu m\u00fccadeleye asla kat\u0131lmaz. Onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde soylula\u015ft\u0131rma sadece \u00fcniversitede bir kariyer edinmelerini sa\u011flayacak bir ara\u015ft\u0131rma konusu. Oysa kendini solcu sayan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n rol\u00fc, edindi\u011fi bilgiyi kullanarak insanlara yard\u0131m etmek, eyleme ge\u00e7mek, \u00f6rg\u00fctlenmek ve mukabele etmek olmal\u0131. Mesela ben be\u015f y\u0131l \u00f6nce Marseille\u2019in kuzey mahallelerinde, \u00f6\u011frencilerle birlikte \u201ckentsel yenileme\u201d kar\u015f\u0131t\u0131 bir m\u00fccadeleye dahil olmu\u015ftum. G\u00f6revimiz insanlara, h\u00e2kim s\u0131n\u0131flar\u0131n onlar\u0131 tahliye etme stratejilerini, kentsel politikan\u0131n ard\u0131nda yatan ger\u00e7ekleri, n\u00fcfusu par\u00e7a par\u00e7a tahliye ederek mahallelerini nas\u0131l ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 anlamalar\u0131 konusunda yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131. Sakinlerin alternatif planlar\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 okuyabilmelerine ve b\u00f6ylece dan\u0131\u015fma toplant\u0131lar\u0131nda yerel temsilcilerin, mimarlar\u0131n ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 ve onlara \u201cmahallenizde harikulade \u015feyler yap\u0131lacak\u201d dedikleri ama asl\u0131nda siyaset\u00e7ilerin ve kentsel kalk\u0131nma uzmanlar\u0131n\u0131n teskin edici ve yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirici nutuklar\u0131n\u0131n bir kopyas\u0131ndan ibaret olan konu\u015fmalar\u0131na tepki verebilmelerini sa\u011flamaya da \u00e7abalad\u0131k.<\/p>\n

Latin Amerika ve \u0130spanya\u2019da alt s\u0131n\u0131flar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde soylula\u015ft\u0131rma ve biraz \u00f6nce kulland\u0131\u011f\u0131m manas\u0131yla n\u00fcfus eritmeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi sa\u011flayan kadim bir \u00f6zy\u00f6netim gelene\u011fi mevcut. B\u00f6lge sakinlerinin m\u00fccadelesine \u00e7ok say\u0131da mimarl\u0131k, \u015fehir planlama ya da sosyoloji hocas\u0131 ve \u00f6\u011frencisi de destek veriyor ve ne zaman bir belediye ba\u015fkan\u0131 ya da uzman ya da herhangi ba\u015fka biri konu\u015facak olsa sakinler dan\u0131\u015fma toplant\u0131s\u0131 denen bu toplant\u0131larda konu\u015farak toplant\u0131y\u0131 sabote edebiliyorlar. Demek ki daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi bir k\u0131s\u0131m ayd\u0131nlar radikalize olabiliyor ve bilgilerini hayata uygulayarak proletaryan\u0131n yarar\u0131na sunabiliyorlar.<\/p>\n

\u201c\u015eehir hakk\u0131\u201d i\u00e7inde \u201chak\u201d kelimesi ge\u00e7iyor, siz \u015fehir hakk\u0131na hukuki kapsam kazand\u0131r\u0131lmas\u0131ndan yana m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/b><\/p>\n

B\u00fcy\u00fck H harfiyle yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hukuk \u00e7ok tehlikeli olabilir. Marx ve Engels\u2019e kadar gitmek istemem ama size Marx\u2019\u0131n Hegel\u2019in hukuk felsefesini ele\u015ftirdi\u011fini hat\u0131rlatmama m\u00fcsaade edin. Hukuk esas itibariyle egemenlerin bah\u015fetti\u011fi bir \u015feydir, bir \u015feye hakk\u0131n\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yler. Hukuk burjuva bir yarg\u0131 nosyonudur ve haklar ancak b\u00fcy\u00fck sosyal m\u00fccadeleler sayesinde var olur. Pierre Bourdieu\u2019n\u00fcn de iddia etti\u011fi gibi, \u201cHukuk daima g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin kanunla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 olmu\u015ftur.\u201d Dolay\u0131s\u0131yla bu kadar feti\u015fle\u015ftirmemeliyiz bu kavram\u0131. 1789 \u0130nsan ve Yurtta\u015f Haklar\u0131 Bildirgesi bir devrimin sonucudur. Edinilmi\u015f haklar yoktur, sadece fethedilmi\u015f haklar vard\u0131r. Haklar\u0131n fethedilmesi gerekir, onlar\u0131 talep etmek risklidir, zira Devletten bir hakk\u0131 tan\u0131mas\u0131n\u0131 istemeyi gerektirir. Koyu bir kom\u00fcnist ya da anar\u015fistseniz devlete kar\u015f\u0131s\u0131n\u0131zd\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n kurumsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fc\u00e7 olarak gayrime\u015frudur. Dolay\u0131s\u0131yla, \u015fehir hakk\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, onu Devletten talep etmemelisiniz, \u015fehir hakk\u0131n\u0131 Devlete \u201cdayatmal\u0131s\u0131n\u0131z\u201d. Devletten \u015fehir hakk\u0131n\u0131 hukukile\u015ftirmesini beklememeliyiz, bunun hi\u00e7bir faydas\u0131 olmaz. Siyaset\u00e7iler \u015fehir hakk\u0131 ibaresini s\u0131rf kendi politikalar\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla bir slogan olarak kullanabilirler. Bar\u0131nma hakk\u0131 anayasada kutsal kabul edilmi\u015ftir ama bu hakk\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 asla g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. S\u0131rf Paris\u2019te 1,2 milyon insan\u0131n sosyal konut talebi kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hak, Devlet-temelli bir nosyondur ve Devlet ile bir meseleniz yoksa Devlete ba\u011f\u0131ml\u0131 kalmaya devam edersiniz, art\u0131k ya bir m\u00fc\u015ftekisinizdir ya da dilenci. \u015eehir hakk\u0131 bir g\u00fc\u00e7 ili\u015fkisi vas\u0131tas\u0131yla dayat\u0131lmal\u0131d\u0131r, bu g\u00fc\u00e7 ili\u015fkisinin ne oldu\u011fu \u00e7ok da \u00f6nemli de\u011fil, mesela \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131 olabilir. T\u00fcm haklar zorla elde edilmi\u015f \u015feylerdir ve bu m\u00fccadeleyi gerektirir. Bu da s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Restoring the Revolutionary Meaning of the Right to the City: INTERVIEW TO JEAN-PIERRE GARNIER BY CLAUDIO PULGAR PINAUD<\/a><\/p>\n

\u00c7eviri:<\/strong> bisikletgundemi<\/a><\/p>\n

Kaynak:<\/strong> D\u00fcnyadan \u00c7eviri\u00a0<\/em>https:\/\/dunyadanceviri.wordpress.com\/2018\/10\/01\/sehir-hakkina-devrimci-anlamini-geri-kazandirmak-jean-pierre-garnier-ile-soylesi\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jean-Pierre Garnier bir \u015fehir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc, bilim insan\u0131, e\u011fitimci ve anarko-otonom hareketlerde bir siyasi aktivist; \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 alternatif medya \u00fczerinden payla\u015f\u0131yor. Fransa ve K\u00fcba\u2019da \u015fehir planc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131 ve Toulouse, Paris VIII, Paris I, Ecole Sp\u00e9ciale d\u2019Architecture, CNRS gibi \u00e7e\u015fitli Frans\u0131z kurulu\u015flar\u0131nda e\u011fitimci ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 kapitalist kentle\u015fmenin \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerine odaklan\u0131yor: kentsel siyaset, \u015fehir sakinlerinin pratikleri …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4397,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[102,46,120,1,49,83],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4396"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4396"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4425,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4396\/revisions\/4425"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}