{"id":4370,"date":"2018-12-31T16:09:51","date_gmt":"2018-12-31T13:09:51","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4370"},"modified":"2019-01-16T16:33:43","modified_gmt":"2019-01-16T13:33:43","slug":"yeni-kent-hakki-kolektif-tuketim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4370","title":{"rendered":"Yeni Kent Hakk\u0131: Kolektif T\u00fcketim"},"content":{"rendered":"

Andy Merrifield *<\/strong><\/p>\n

Devlet ideolojik ve maddi a\u00e7\u0131dan insanlar\u0131 desteklemektense ideolojik ve maddi a\u00e7\u0131dan sermayeyi, \u00f6zellikle finans sermayesini ve ticari sermayeyi desteklemeye ba\u015flad\u0131 ve yepyeni bir kent sorunu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Castells\u2019in eski kent sorununun en b\u00fcy\u00fck eksi\u011fi, kentsel olan\u0131 pasif, kentsel olan\u0131 sermayenin \u00fcretken bir \u015fekilde ya\u011fmalad\u0131\u011f\u0131 bir mek\u00e2n olarak de\u011fil, yeniden \u00fcretimin mek\u00e2nsal birimi olarak yorumlamas\u0131d\u0131r: Sermaye art\u0131k kolektif t\u00fcketim b\u00fct\u00e7elerine aktif olarak el koyuyor, kentsel mek\u00e2n\u0131 bir meta, salt bir finansal varl\u0131k olarak fiyatland\u0131r\u0131p, bunu yan\u0131 s\u0131ra insanlar\u0131 istismar etmenin yan\u0131nda onlar\u0131 yerinden de ederek arazinin de\u011ferini art\u0131r\u0131yor. Buras\u0131, tam da yeni Haussmannla\u015ft\u0131rman\u0131n \u00e7irkin politik-ekonomik y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi\u011fi yerdir<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Modern zamanlarda demokrasisinin belirleyici \u00f6zelliklerinden birisi demokrasi yoklu\u011fudur. Temsili siyasi kurumlar insanlara hizmet etmek yerine kendisine ve iktidarda olanlar\u0131n ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet eder; finansal kurumlar insanlar\u0131n ekonomik kapasite edinmesi i\u00e7inken s\u0131radan insanlar\u0131 kaz\u0131klamakla, s\u0131radan insanlar\u0131 devasa bor\u00e7lar alt\u0131nda b\u0131rakmakla, bizleri yaln\u0131zca (bir o kadar yayg\u0131n olan) ihmal, suiistimal ve hileyle de\u011fil, bu kurumlar\u0131n g\u00fcndelik i\u015fleyi\u015fiyle soymakla me\u015fguld\u00fcrler. D\u00fcnyan\u0131n neredeyse her yerinde insanlar modern \u201cdemokrasi\u201dnin b\u00fcy\u00fck ve uslanmaz yalanlarla delik de\u015fik edildi\u011fini uzun s\u00fcredir biliyor. Ancak ne olursa olsun bireyler ve aileler olarak kendi ger\u00e7eklerini, kendi ba\u015f etme mekanizmalar\u0131n\u0131 yaratarak, yer yer ba\u015f e\u011ferek, hayatla elinden geldi\u011fince bar\u0131\u015f\u0131k ya\u015fayarak bu yalanlara s\u0131kl\u0131kla sessizce katlan\u0131yor. Bazen, olduk\u00e7a nadiren, insanlar demokrasi yoklu\u011funun \u00e7ok a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyor ve bu konuda kolektif bir \u015feyler yapmaya karar veriyor. Sokaklara \u00e7\u0131k\u0131p toplumsal bir hareket, ger\u00e7ek demokrasi i\u00e7in m\u00fccadele eden politik bir hareket olarak \u00f6rg\u00fctleniyor; m\u00fccadele edenlerin \u201cger\u00e7ek\u201d demokrasinin neye benzedi\u011fine dair fikirleri yetersiz olsa bile.<\/p>\n

Son y\u0131llarda d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda demokratik olmayan siyasi kurumlar\u0131, bunlar\u0131n liderlerini ve demokratik olmayan finansal kurumlar\u0131 ve bunlar\u0131n patronlar\u0131n\u0131 protesto etmek i\u00e7in insanlar topluca sokaklara d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor. \u0130nsanlar bunu d\u00fcnya genelinde y\u00fczlerce kentin sokaklar\u0131nda yapt\u0131 \u2013 ve yapmaya devam ediyor. Tunus ve M\u0131s\u0131r gibi \u00fclkelerde, bu demokratik m\u00fccadeleler, ba\u015fka bir \u015feye \u00f6zlem duyan insanlar\u0131n kolektif g\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u00e7etin bir politik yap\u0131y\u0131 bir kenara att\u0131\u011f\u0131 1968\u2019in co\u015fkulu reform hareketi \u201cPrag Bahar\u0131\u201dn\u0131 akla getirecek \u015fekilde \u201cArap Bahar\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 ald\u0131. Bat\u0131 \u00fclkelerinde muhalif da\u011farc\u0131k h\u00e2l\u00e2 kula\u011fa yeni ve taze gelmekle beraber \u015fimdiden ortak bir dil halini ald\u0131: Occupy, Indignados, %99, New Majority vb. T\u00fcm bu gruplar\u0131n ortak noktas\u0131 olan ve aktivizmini bir araya getiren, tepeden t\u0131rna\u011fa asalak bir sermaye birikim rejimiyle yoksun b\u0131rakan mevcut siyasi-ekonomik hayata d\u00f6n\u00fck ortak bir memnuniyetsizliktir. H\u00fck\u00fcmetteki asalaklar ile i\u015f d\u00fcnyas\u0131ndaki asalaklar bir salg\u0131n gibi birbirini g\u00fc\u00e7lendirir ve t\u00fcm d\u00fcnyadaki serveti yiyip yutarak ilerleyip, sadece \u00fcretken olmayan faaliyetlerle b\u00fcy\u00fcy\u00fcp \u00fcretken kapasiteyi \u00e7ar\u00e7ur ederek, toplumsal bedenin i\u00e7ini kemirerek kendinden daha b\u00fcy\u00fck bir \u201ckonak\u201d organizmadan beslenir.<\/p>\n

Bu hareketleri ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde birle\u015ftiren di\u011fer bir \u015fey ise ortak \u015fikayet ve kolektif dayan\u0131\u015fmay\u0131 ifade etmek i\u00e7in kentin bilinen mekanlar\u0131n\u0131 ve yeni sosyal medyay\u0131 kullanmalar\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc antidemokratik k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fim sistemimizin yan\u0131 s\u0131ra a\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc antidemokratik k\u00fcresel kentle\u015fme sistemimize \u2013bu kitab\u0131n yak\u0131ndan incelemeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131, birbiriyle ili\u015fkili bir tema\u2013 itiraz ederek yeni direni\u015f \u015fekilleri ortaya konuyor. Asl\u0131nda kitab\u0131n temel kayg\u0131lar\u0131ndan biri, bu sistemi politik a\u00e7\u0131dan sorgulay\u0131p, mevcut aktivizmi g\u00fc\u00e7lendirip ileriye ta\u015f\u0131yarak, siyaset ile diyalo\u011fa giren bir kuram kadar kuram ile diyalo\u011fa giren bir siyaset ortaya koyarak bu sistemi kuramsal olarak d\u00f6nemselle\u015ftiren kavramlar geli\u015ftirmek.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla kuram ve siyaset Yeni Kent Sorunu\u2019nun temelini olu\u015fturuyor. Zaman zaman, \u201cKent \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Nereye Gidiyor?\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde oldu\u011fu gibi kentsel \u00e7al\u0131\u015fmalar alt disiplinini, uzmandan \u00f6teye, pozitivistten \u00f6teye, \u201cger\u00e7ek d\u00fcnya\u201d ile akademik kuram aras\u0131nda, bilgi ile ideoloji aras\u0131nda, nesnellik ile \u00f6znellik aras\u0131nda ontolojik bir fark g\u00f6ren tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131ma, akademiyi a\u00e7ma iste\u011fi ile kurama akademiden yakla\u015f\u0131l\u0131yor. Bence deneycilik ve pozitivizm bu \u201cyeni\u201d kent sorununun \u00f6nemli bir bile\u015fenini tam olarak anlama yetimizi zay\u0131flat\u0131yor: yeni Haussmannla\u015ft\u0131rma. Kentsel n\u00fcfus patlamas\u0131na, x ki\u015finin y sene i\u00e7inde kentsel alanlarda ya\u015fayaca\u011f\u0131na ve kentsel n\u00fcfusun k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte devasa bir orana ula\u015faca\u011f\u0131na dair ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen medya iddialar\u0131 ve \u201cuzman\u201d g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u2013b\u00fct\u00fcn bu Malthus\u00e7u korku t\u00fcccarl\u0131\u011f\u0131\u2013 mevcut kent sorununu \u00e7evreleyen s\u0131n\u0131f ve iktidar meselesini bulan\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Yeni Haussmannla\u015ft\u0131rma, eski kentsel geli\u015fim, kentsel de\u011fi\u015fim ile b\u00f6l\u00fcp y\u00f6netme, toplumsal ve siyasal \u00e7evreyi de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kentsel fiziksel \u00e7evrenin de\u011fi\u015ftirilmesi ve s\u0131n\u0131f atlat\u0131lmas\u0131 masal\u0131na dair yeni bir fikir verir. 19. y\u00fczy\u0131l Paris\u2019ine olan art\u0131k k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte oluyor; [bu politikalar] g\u00fc\u00e7l\u00fc kentsel ve ulusal politik-ekonomik g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan sadece b\u00fcy\u00fck ba\u015fkentlerde de\u011fil, ulus-\u00f6tesi finans ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131 elitleri taraf\u0131ndan her \u015fehirde uygulan\u0131yor ve ulusal h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan onaylan\u0131yor. Bu h\u00fck\u00fcmet i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f g\u00fc\u00e7leri her zaman bilin\u00e7li bir \u015fekilde birlikte hareket etmese de yeni bir kent dokusunu hem yaratan hem par\u00e7alayan, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 \u00f6rten k\u00fcresel bir standart olu\u015fturuyor.<\/p>\n

\u201cKent dokusu\u201d terimini \u201c\u015fehirler\u201d terimine tercih ediyorum. Bunun nedenlerinden birisi, bu dokunun tu\u011fla ve har\u00e7ta, \u00e7elik ve betonda, normalde kentlerin in\u015fa edilmesiyle ili\u015fkili g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015feylerde fiziksel bir hal als\u0131n almas\u0131n her yeri ku\u015fatmas\u0131. Bu terim, \u201ckentsel\u201d d\u00fcnyan\u0131n kentle\u015fmesini anlamak i\u00e7in daha soyut ve daha somut bir yol \u00e7\u00fcnk\u00fc kendini az b\u00fcy\u00fcmenin yan\u0131 s\u0131ra a\u015f\u0131r\u0131 b\u00fcy\u00fcme, terk etmenin yan\u0131 s\u0131ra a\u015f\u0131r\u0131 kalabal\u0131k ve az geli\u015fmi\u015fli\u011fin yan\u0131 s\u0131ra a\u015f\u0131r\u0131 geli\u015fmi\u015flik olarak g\u00f6steren bir s\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmemize yard\u0131mc\u0131 olur. Bu ikisi, aktif yaratma ve yarat\u0131c\u0131 y\u0131k\u0131m, yak\u0131ndan ili\u015fkilidir; ayn\u0131 ya\u015fam formunun ya\u015fam g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu doku Bat\u0131\u2019dan Do\u011fu\u2019ya, Do\u011fu\u2019dan Bat\u0131\u2019ya, \u015eanghay\u2019dan San Diego\u2019ya, San Francisco\u2019dan Vladivostok\u2019a, ayn\u0131 zamanda kutuplar aras\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya ipliklerini \u00f6rerken ve d\u00fcnyay\u0131 sararken, onun do\u011fas\u0131na inersek, atomalt\u0131 evreni inceleyen bir kuantum ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 gibi bu dokuyu incelersek asl\u0131nda devasa bir makro ger\u00e7eklik olan olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir mikro ger\u00e7eklikle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z.<\/p>\n

Bu kentsel doku i\u00e7erisinde k\u00fcresel Kuzey ile k\u00fcresel G\u00fcney aras\u0131nda, \u015fehir merkezi ile banliy\u00f6 aras\u0131nda, kent ile k\u0131r aras\u0131ndaki eski ayr\u0131mlar, art\u0131k, geli\u015ftirilmesi ve \u00fczerinde yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken gereksiz, kaotik kavramlard\u0131r. \u00d6zellikle bug\u00fcn kentsel dokunun her yerinde merkezler ve banliy\u00f6ler, \u015fehirler ve banliy\u00f6lerdeki \u015fehirler ve banliy\u00f6ler, co\u011frafi a\u00e7\u0131dan \u00e7eperde olan merkezler, birdenbire yeni merkezler haline gelen banliy\u00f6ler oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00fct\u00fcn bunlar olurken, k\u0131rlar ise kendisini, asl\u0131nda do\u011fan\u0131n kendisini savunmas\u0131na \u015fahit olan bi\u00e7imde kentle\u015fmi\u015f ve sanayisizle\u015ftirilmi\u015f \u015fehirlerin k\u0131rsalla\u015fm\u0131\u015f hali olarak buluveriyor. S\u0131n\u0131r tan\u0131mayan bir d\u00fcnyada her yere duvarlar in\u015fa edilmeye devam ediliyor. Gezegensel kentle\u015fme d\u00fcnyay\u0131 hem birle\u015ftirir hem b\u00f6ler; gezegensel vatanda\u015flar\u0131n\u0131 birle\u015ftirir ve b\u00f6ler.<\/p>\n

Eski kent sorununda, savunucular\u0131ndan biri olan Manuel Castells\u2019in 1970\u2019lerde ifade etti\u011fi \u015fekliyle \u201ckentsel\u201d olan toplumsalla\u015fm\u0131\u015f mal ve hizmetler, devlet taraf\u0131ndan finanse edilen \u201ckamusal\u201d mal ve hizmetler \u00fczerinden olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131; Castells bunlar\u0131 \u201ckolektif t\u00fcketim\u201d \u00f6\u011feleri olarak, konut ve okul, hastane ve toplu ta\u015f\u0131ma gibi ortak t\u00fcketilen mallar, m\u00fc\u015ftereken t\u00fcketilen mallar olarak adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 Castells bunlar\u0131n emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeniden \u00fcretimi i\u00e7in i\u015flevsel a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli toplumsalla\u015fm\u0131\u015f mallar oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir: Bunlar, i\u015f\u00e7ilerin bar\u0131nmas\u0131n\u0131, i\u015fe zaman\u0131nda gitmesini, var olma nedeni okuma yazmas\u0131 olan ama uyumlu, hakim d\u00fczene pek de sorun yaratmadan itaat eden insanlar \u00fcretmek olan kurumlar taraf\u0131ndan e\u011fitilmesini sa\u011flarlar. Castells, kent sorununun, devletin bu durumu nas\u0131l y\u00f6netti\u011fi, kolektif t\u00fcketimi nas\u0131l d\u00fczenledi\u011fi, kolektif t\u00fcketimi nas\u0131l planlad\u0131\u011f\u0131 ve finanse etti\u011fi, kendi siyasi me\u015fruiyetini kolektif t\u00fcketim \u00fczerindeki kontrol\u00fc ile sa\u011flamas\u0131na dair bir sorun haline geldi\u011fine inan\u0131yordu. Kent, Castells i\u00e7in, bu toplumsal yeniden \u00fcretimin, emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeniden \u00fcretiminin \u201cmek\u00e2nsal birimi\u201d idi; \u00fcretimin mek\u00e2nsal birimi olarak tan\u0131mlanmam\u0131\u015ft\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc Castells\u2019e g\u00f6re b\u00f6lgesel ve giderek artan \u015fekilde k\u00fcresel olarak i\u015flemekteydi. Kentsel siyasete gelirsek, Castells\u2019in bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 iki kola ayr\u0131l\u0131yordu: devletin m\u00fcdahaleleri ve devletin m\u00fcdahalesine s\u0131radan insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdahaleler. Devlet b\u00f6ylece sermaye ve eme\u011fe m\u00fcdahalesini kentsel ba\u011flamda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi s\u00fcrece s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini ve toplumsal m\u00fccadeleyi etkiliyor, da\u011f\u0131t\u0131p y\u00f6n\u00fcn\u00fc sapt\u0131r\u0131yor, yerinden edip sindiriyordu.<\/p>\n

Yeni Kent Sorunu\u2019nun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 Castells\u2019in kent sorununun art\u0131k arkaik bir kent sorunu oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r: Onun zaman\u0131ndan bu yana m\u00fccadelenin kazan\u0131mlar\u0131 ve kay\u0131plar\u0131 ile alan belirgin bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015fti. Castells bunun b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde fark\u0131ndayd\u0131 ve bu sadece eski kent sorununu (ve The Urban Question\u2019\u0131) de\u011fil Marksizm\u2019i de terk etmesinin nedenlerinden \u2013hatal\u0131 bir neden\u2013 biri oldu. Kurunun yan\u0131nda Marksizm de yand\u0131. Castells i\u00e7in kentsel politikan\u0131n b\u00fct\u00fcn motivasyonu, s\u0131radan insanlar\u0131n sendikalardan farkl\u0131 bir rol \u00fcstlenen hareketler i\u00e7erisinde \u00f6rg\u00fctlenmesi, resmi siyasi partilerden farkl\u0131 g\u00fcndemler ifade etmesi, mahalle kaynaklar\u0131 ve kentsel \u00f6zy\u00f6netim konular\u0131n\u0131, uygun fiyatl\u0131 konuta dair i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 endi\u015feleri, geleneksel sol \u00f6rg\u00fctlerin alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan \u015feyleri ileri s\u00fcrmesiydi. Talepler genellikle k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva, orta s\u0131n\u0131f unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren, \u201cresmi\u201d s\u0131n\u0131f s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan, tekil konulara dair \u015fikayetlerdi. Bunlar\u0131 bir araya getiren Castells, yeni bir siyasal \u00f6zne belirledi: kentsel toplumsal hareketler. 1970\u2019li y\u0131llardan 1980\u2019li y\u0131llara ge\u00e7erken kentsel toplumsal hareketler, k\u0131ta Avrupas\u0131 \u2013ve di\u011fer yerlerde\u2013 devlete kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak ve kolektif t\u00fcketime yat\u0131r\u0131m\u0131n, \u00e7al\u0131\u015fan insanlara yat\u0131r\u0131m\u0131n devam etmesini talep ederek \u015fekil ald\u0131.<\/p>\n

Mali krizler ve ekonomik gerileme bu d\u00f6neme damgas\u0131n\u0131 vuracakt\u0131. Bunu takiben ideolojik ve ekonomik fikirlerde bir de\u011fi\u015fim, kapitalist devletin i\u015fine bakmas\u0131nda bir de\u011fi\u015fim ger\u00e7ekle\u015fti. Kelimenin neredeyse tam anlam\u0131yla i\u015fine bakmas\u0131nda. Geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcyoruz ki bu d\u00f6nem yak\u0131nda neoliberalizmi do\u011furacak bir ara d\u00f6nem olmu\u015ftur. Castells\u2019in tezi a\u00e7\u0131klanamaz olan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u00f6kmeye ba\u015flad\u0131: toplumsal yeniden \u00fcretim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan, sermaye i\u00e7in \u00e7ok i\u015flevsel olan, kapitalizmin hayatta kalmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok gerekli olan kolektif t\u00fcketim \u00f6\u011feleri \u2013 Devlet bunlar\u0131 finanse etmekten nas\u0131l vazge\u00e7ebilir? Devlet ideolojik ve maddi a\u00e7\u0131dan insanlar\u0131 desteklemektense ideolojik ve maddi a\u00e7\u0131dan sermayeyi, \u00f6zellikle finans sermayesini ve ticari sermayeyi desteklemeye ba\u015flad\u0131 ve yepyeni bir kent sorunu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Castells\u2019in eski kent sorununun en b\u00fcy\u00fck eksi\u011fi, kentsel olan\u0131 pasif, kentsel olan\u0131 sermayenin \u00fcretken bir \u015fekilde ya\u011fmalad\u0131\u011f\u0131 bir mek\u00e2n olarak de\u011fil yeniden \u00fcretimin mek\u00e2nsal birimi olarak yorumlamas\u0131d\u0131r: Sermaye art\u0131k kolektif t\u00fcketim b\u00fct\u00e7elerine aktif olarak el koyuyor, kentsel mek\u00e2n\u0131 bir meta, salt bir finansal varl\u0131k olarak fiyatland\u0131r\u0131p, bunu yan\u0131 s\u0131ra insanlar\u0131 istismar etmenin yan\u0131nda onlar\u0131 yerinden de ederek arazinin de\u011ferini art\u0131r\u0131yor. Buras\u0131, tam da yeni Haussmannla\u015ft\u0131rman\u0131n \u00e7irkin politik-ekonomik y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi\u011fi yerdir.<\/p>\n

Yeni Haussmannla\u015ft\u0131rmaya i\u015faret etmek, bunu siyasi bir niyetle, militan bir niyetle yapmak Yeni Kent Sorunu\u2019nun di\u011fer kilit unsuru: Peki ya kent siyaseti? K\u00fcresel bir strateji, d\u00fcnyay\u0131 ya\u011fmalamaya ve tekrar organize etmeye y\u00f6nelik egemen s\u0131n\u0131f\u0131n stratejisi olarak yeni Haussmannla\u015ft\u0131rmaya i\u00e7kin olan yaln\u0131zca onlar\u0131n yukar\u0131dan gelen siyasi gereklili\u011fi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bizim a\u015fa\u011f\u0131dan h\u00e2l\u00e2 ortaya \u00e7\u0131kmakta olan i\u00e7kin dip ak\u0131nt\u0131m\u0131z. Yeni Haussmannla\u015ft\u0131rma k\u0131saca kendi \u00d6tekisini olu\u015fturur, bir m\u00fclks\u00fczle\u015ftirme ve ayaklanma diyalekti\u011finin yan\u0131 s\u0131ra tetikte bekleyen ve gizlice planlayan bir isyana g\u00fc\u00e7 verir. Dolay\u0131s\u0131yla ho\u015fnutsuzluklar\u0131na. Bu d\u00fcnyan\u0131n her yerinde b\u00f6yledir. Dolay\u0131s\u0131yla yeni Haussmannla\u015ft\u0131rma yaln\u0131zca bir mek\u00e2n siyaseti, yukar\u0131dan \u2013bazen ger\u00e7ek anlam\u0131yla yukar\u0131dan\u2013 mek\u00e2n\u0131n paramiliterle\u015ftirilmesi ile kontrol alt\u0131nda tutulabilen bir s\u00fcre\u00e7tir. A\u015fa\u011f\u0131dan gelen, sokaktaki isyan her zaman d\u00fc\u015f\u00fck teknolojili, ta\u015fl\u0131 sapanl\u0131d\u0131r ve yeni Haussmannla\u015ft\u0131rman\u0131n dramas\u0131 kentsel b\u00f6l\u00fcnmenin her iki taraf\u0131nda, g\u00fc\u00e7l\u00fc merkezler kadar d\u0131\u015flanm\u0131\u015f \u00e7eperlerde, \u201ck\u00fcresel Kuzey\u201d kadar \u201ck\u00fcresel G\u00fcney\u201dde, d\u0131\u015far\u0131n\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fu kadar i\u00e7erinin d\u0131\u015f\u0131nda da kendini ifade eden ger\u00e7ek bir kentsel i\u00e7 sava\u015f olarak kendini g\u00f6sterir; duvarlar ile surlar\u0131n, bankac\u0131lar ile banliy\u00f6lerin sava\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Yine de kentsel toplumsal hareketlerin tam olarak hangi \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011fe sahip oldu\u011funu bilmek zor, tabii ger\u00e7ekten bir \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri varsa. Acaba \u201ckentsel\u201din \u201ctoplumsal hareket\u201d kavram\u0131na getirdi\u011fi ne? Bug\u00fcnlerde kentseli tan\u0131mlayan\u0131n bir toplumsal hareket fikri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye daha yak\u0131n\u0131m. Ge\u00e7mi\u015fte, \u201ceski\u201d kent sorununda, Castells gibi akademisyenler toplumsal bir hareket in\u015fa etme sorununu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in dikkatlerini kente vermekteydi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kent sorununu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bir toplumsal hareket in\u015fa etmemiz gerekiyor. Ancak burada bile \u201ctoplumsal\u201d fikri gereksiz ve totolojik geliyor. T\u00fcm ilerici hareketler bir \u015fekilde toplumsal olmayacak m\u0131? As\u0131l onaylanmas\u0131 gereken, bir demokratik kitle hareketi olarak e\u015fsizli\u011fini kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015fan, t\u00fcm d\u00fcnyadaki toplumsal hareketlerin da\u011f\u0131n\u0131k par\u00e7alar\u0131ndan demokrasi in\u015fa eden bir siyasal hareketin yarat\u0131lmas\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir demokratik siyasal hareket, t\u00fcm farkl\u0131 toplumsal hareketlerin, yerel sorunlar (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ister istemez ortak k\u00fcresel sorunlar) i\u00e7in m\u00fccadele edenlerin kendilerini ger\u00e7ekte oldu\u011fundan daha \u00f6nemli hale getirmesi gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir; neoliberal su\u00e7 ve kabahatlere dair hikayelerini payla\u015farak ve kendilerini d\u0131\u015far\u0131ya, gezegensel bir d\u00fczleme iterek alternatif medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kendi aktivizmlerini tan\u0131tmal\u0131, kendi g\u00fcndemlerini ve \u015fikayetlerini daha geni\u015f kitlelere duyurmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

Pek \u00e7ok ki\u015fi gibi ben de \u201cArap Bahar\u0131\u201dndan en son \u00f6rne\u011fi \u0130stanbul\u2019un Taksim Meydan\u0131\u2019n\u0131 dolduran, Erdo\u011fan\u2019\u0131n boyun e\u011fmez, tepeden inme otoriter rejimine kar\u015f\u0131 protestolar olan \u201cOccupy\u201d hareketi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ele al\u0131nan aktivizme kadar son y\u0131llarda d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 noktalar\u0131nda patlak veren demokrasi m\u00fccadelelerinden ilham ald\u0131m. Zuccotti Park ve Tahrir Meydan\u0131 gibi, Puerta del Sol ve Syntagma Meydan\u0131 gibi, Taksim Meydan\u0131\u2019ndaki ho\u015fnutsuz insanlar aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015fmalar, tepede bir me\u015fruiyet krizi habercisi iken toplumun alt k\u0131sm\u0131nda demokratik bir an olu\u015fturuyor. Ve burada yine bu hareketlerin ne kadar kentsel oldu\u011funu sormak bana yanl\u0131\u015f bir soru gibi geliyor. Daha iyi bir soru \u015f\u00f6yle olabilirdi: Bu hareketler anti-kapitalist siyaset kavram\u0131n\u0131, bu kavram\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ve gelecekteki potansiyelini nas\u0131l yeniden tan\u0131ml\u0131yor?<\/p>\n

Bu demokratik d\u00fcrt\u00fcn\u00fcn siyasi tehlikeleri ve olas\u0131l\u0131klar\u0131 Yeni Kent Sorunu\u2019nda hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir yer buluyor; \u201ciyi\u201d kuram ile \u201cetkili\u201d siyaset aras\u0131nda, ilkinin illa ikincisine yol a\u00e7mamas\u0131 nedeniyle do\u011frudan bir ili\u015fki g\u00f6rmesem bile. Ama kuramsal a\u00e7\u0131klama \u2013kentsel d\u00fcnyaya neler oldu\u011funa dair daha derin bir i\u00e7g\u00f6r\u00fc; zengin, g\u00fc\u00e7l\u00fc insanlar taraf\u0131ndan bir birikim stratejisi olarak nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131; mek\u00e2nsal ve sosyal e\u015fitsizliklerini nas\u0131l \u00fcretti\u011fi\u2013, bunlar\u0131n hepsi insanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme kapasitesiyle; neyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnme, k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve bilmenin \u00f6fkesini y\u00f6neltmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnme kapasitesiyle donatabilir. Kuram bu s\u00fcrecin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karabilir. (Hat\u0131rlamak gerekirse Hegel, d\u00fc\u015f\u00fcnmenin \u201cb\u00fct\u00fcne dair bir his\u201d olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler.) Kuram bize hepimizin bu i\u015fin i\u00e7inde oldu\u011funu, bu direni\u015fin kitle direni\u015fi olmas\u0131 gerekti\u011fini, bug\u00fcnleri atlatmak i\u00e7in tek yolun bu oldu\u011funu \u00f6\u011fretebilir.<\/p>\n

Yak\u0131n zamanda merhum St\u00e9phane Hessel \u201cIndignez-vous,\u201d yani \u00f6fkelenme ihtiyac\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131.\u00a0 \u00d6fkelenmeliyiz, dedi Hessel, insanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n hi\u00e7e say\u0131lmas\u0131na, d\u00fcnyan\u0131n her k\u00f6\u015fesindeki h\u00fck\u00fcmetlerin kendi vatanda\u015flar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmadaki beceriksizli\u011fine ve isteksizli\u011fine. H\u00fck\u00fcmetler kendi sermayedarlar\u0131na ve serbest piyasac\u0131lara mali destek sa\u011flamakla daha ilgili g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ya da sermayedarlar ve serbest piyasac\u0131lar h\u00fck\u00fcmetin kendisi oldu. Hessel, vatanda\u015flar\u0131n kendi haklar\u0131n\u0131 savunmas\u0131 i\u00e7in tam zaman\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti; kitlesel \u00f6fkelenme zaman\u0131, ki\u015finin kendi hakk\u0131n\u0131 savunma hakk\u0131n\u0131 savunma zaman\u0131. Hessel \u00f6zellikle \u015fu anki d\u00fczende gelece\u011fi hi\u00e7bir \u015fekilde g\u00fcll\u00fck g\u00fclistanl\u0131k olmayan gen\u00e7leri k\u0131\u015fk\u0131rtmak istemi\u015fti; 20\u2019li ya\u015flar\u0131ndakilerin \u015fimdi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131, huzurlu bir ayaklanmay\u0131 planlamas\u0131n\u0131 ve haz\u0131rlamas\u0131n\u0131 istemi\u015fti.<\/p>\n

Ayaklanma\u00a0 fikri k\u0131ta Avrupas\u0131\u2019nda uzun bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir. (Muhtemelen Anglo-Sakson e\u015fde\u011feri \u201cisyan\u201d\u00a0 ve orada da uzun s\u00fcren bir gelenek var.) \u201cAyaklanma\u201d kavram\u0131n\u0131n ilk resmi kullan\u0131m\u0131 1789 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z Devrimi s\u0131ras\u0131nda oldu; daha sonra 1840\u2019larda patlak veren i\u015f\u00e7i ve yurtta\u015f m\u00fccadelelerinde militan bir slogan haline geldi; 1871 y\u0131l\u0131nda, Paris Kom\u00fcn\u00fc s\u0131ras\u0131nda, d\u00e9nouement\u2019a ve d\u00f6nemine \u00f6zg\u00fc s\u0131n\u0131rlara ula\u015ft\u0131. Bu kitapta bu ge\u00e7mi\u015f m\u00fccadelelerin baz\u0131lar\u0131n\u0131, s\u0131radan insanlar\u0131n onlar\u0131 istismar eden asalak aristokrat se\u00e7kinlerden kurtulmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f m\u00fccadelelerini ve bu se\u00e7kinlerin yerini alan liberal burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ele almak istiyorum. Bu ge\u00e7mi\u015f m\u00fccadeleler h\u00e2l\u00e2 y\u00fcksek desibele sahipler ve yank\u0131lan\u0131yorlar. Bizi h\u00e2l\u00e2 e\u011fitmeleri m\u00fcmk\u00fcn; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ayaklanma \u2013veya b\u00fcy\u00fck \u201c\u0130\u201d ile \u0130syan\u2013 pasifist kalamasa da: M\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmi\u015f insanlar haklar\u0131n\u0131n apa\u00e7\u0131k \u00e7i\u011fnenmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, \u015fiddet ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak konunun bir par\u00e7as\u0131 haline gelir.<\/p>\n

\u201cHaklarla ilgili tart\u0131\u015fma\u201d beni hi\u00e7bir zaman \u00e7ok heyecanland\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r ve nedenini bu kitapta s\u00f6yleyece\u011fim. \u0130nsan haklar\u0131 ve \u00f6rne\u011fin \u201ckent hakk\u0131\u201d gibi di\u011fer haklar, yaln\u0131zca haklar konusunda soyut ve i\u00e7i bo\u015f tart\u0131\u015fmalara b\u0131rak\u0131lmayacak derecede \u00f6nemlidir, acildir. \u0130nsanlar\u0131n haks\u0131zl\u0131\u011fa ve zulme kar\u015f\u0131 kendilerini savunmak i\u00e7in destek alabilece\u011fi hi\u00e7bir temel evrensel hak yoktur. Genel anlamda, direni\u015fin iki g\u00fczerg\u00e2h\u0131, ki\u015finin \u201chaklar\u0131n\u0131\u201d kazanmas\u0131 i\u00e7in iki yol vard\u0131r ve her ikisi de talep etmekten ziyade almaktan ge\u00e7er; her ikisi de bir yandan yasay\u0131 di\u011fer yandan yasan\u0131n \u00e7i\u011fnenmesini i\u00e7erir. Bu ikincisinde, kanun koruyucu \u201c\u015fiddet\u201di kanunu \u00e7i\u011fneyene atfeder; Margaret Thatcher\u2019\u0131n Nelson Mandela\u2019n\u0131n Afrika Ulusal Kongresi\u2019ni (ANC) \u015fiddet yanl\u0131s\u0131, yasad\u0131\u015f\u0131 \u201cter\u00f6rist\u201d \u00f6rg\u00fct olarak g\u00f6rmesine olduk\u00e7a benzer bir \u015fekilde\u2026<\/p>\n

Ki\u015finin haklar\u0131n\u0131 somut bir \u015fekilde korumas\u0131 demek, hukukla yak\u0131ndan ilgilenmek, kanunun lafz\u0131n\u0131 yorumlamas\u0131, bunu yarat\u0131c\u0131 ve ilerici bir \u015fekilde yapmas\u0131 i\u00e7in yetenekli bir avukat tutmak; onun yasay\u0131 bir tekillik olarak de\u011fil bir bilim, bir felsefe olarak \u2013yasa ne olmal\u0131?\u00ac\u2013 saf tutan, tarafs\u0131z olmayan, hukuk sistemi ve ahlaki gerek\u00e7eler aras\u0131ndaki, \u201cger\u00e7ekler\u201d ve \u201cde\u011ferler\u201d aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131 anlayan bir yasa olarak kullanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r (bkz. B\u00f6l\u00fcm 9). Roberto Unger gibi ele\u015ftirel hukuk akademisyenlerinin s\u0131kl\u0131kla s\u00f6yledi\u011fi \u00fczere, hukuk kaygan, \u00e7eli\u015fkili ve belirsizdir ve dolay\u0131s\u0131yla \u201cd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ihtimaliyle doludur\u201d. Bununla beraber egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n yarg\u0131 gibi, yasa ve d\u00fczen sistemi gibi iktidar kurumlar\u0131na sald\u0131rmak ve bunlara gizlice s\u0131zmak, hukukun hem esnetilmesi hem \u00e7i\u011fnenmesi anlam\u0131na gelir. Y\u00f6netenlerin g\u00f6z\u00fcnde isyan yasad\u0131\u015f\u0131 bir \u015feydir, kamu d\u00fczenini ve medeni kanunlar\u0131 ihlal eden bir \u015feydir. Pek \u00e7ok durumda yasalar, Platon\u2019un Thrasymachus\u2019unun en a\u00e7\u0131k \u015fekilde s\u00f6yledi\u011fi \u00fczere (bkz. Devlet, I. Kitap) g\u00fc\u00e7l\u00fcler taraf\u0131ndan ve onlar i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; ba\u015fka bir deyi\u015fle, adalet sadece \u201cdaha g\u00fc\u00e7l\u00fc olan i\u00e7in avantajl\u0131 olan\u201d, g\u00fc\u00e7l\u00fcye faydas\u0131 olan ve ard\u0131ndan mahkemelerin bilgeli\u011fi olarak kutsal kabul edilendir. \u0130syan, bunun aksine, bu yasalar\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu, bunlara uymayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, \u00f6rg\u00fctl\u00fc, kolektif siyasi kat\u0131l\u0131m ile bu yasalar\u0131 par\u00e7alayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 veya de\u011fi\u015ftirece\u011fimizi s\u00f6yleyen ortak bir dili ifade eder. Yeni Kent Sorunu\u2019nda beni en \u00e7ok ilgilendiren bu ikincisi; kanunlar\u0131 \u00e7i\u011fneyen, pop\u00fcler demokratik arzuyu ileri ta\u015f\u0131mak i\u00e7in burjuva yasalar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyen siyasettir.<\/p>\n

Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda hukuka dayanarak ya da hukuku ihlal ederek, mahkeme salonunun i\u00e7inde veya d\u0131\u015f\u0131nda, \u201chaklarla ilgili tart\u0131\u015fma\u201d asla ger\u00e7ek anlamda konu\u015fman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelmez. Her ikisi de pragmatizm gerektirir: hukukun pragmatizmi ve \u0130syan pragmatizmi. 1948 Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Bildirgesi\u2019nde belli belirsiz tan\u0131mlanan bar\u0131nma ve refah hakk\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir anayasada yaz\u0131l\u0131 bir \u201ckent hakk\u0131\u201d yoktur. Ama \u00f6zellikle burada dilin belirsizli\u011fi, en ilerici ve yetenekli avukatlar\u0131 mahkeme d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00e7\u00f6z\u00fcme, sokaktaki \u00e7\u00f6z\u00fcme y\u00f6nlendirecektir. Bildirgenin 25. Maddesi \u015f\u00f6yle der: Herkesin g\u0131da, giyim, konut ve t\u0131bbi bak\u0131m da dahil olmak \u00fczere, kendisinin ve ailesinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve refah\u0131 i\u00e7in uygun bir ya\u015fam standard\u0131na hakk\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

Kim buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilir ki? Dahas\u0131 bundan \u00f6nce, 17. Madde iki ibare i\u00e7erir: (1) \u201cHerkesin tek ba\u015f\u0131na ya da ba\u015fkalar\u0131yla ortakla\u015fa m\u00fclkiyet hakk\u0131 vard\u0131r.\u201d ve (2) \u201cHi\u00e7 kimse keyfi olarak m\u00fclkiyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.\u201d Madde 25 ve Madde 17 kent hakk\u0131na dair her t\u00fcrden tart\u0131\u015fma a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat \u00e7ekicidir. Fakat bu iki hak do\u011frudan \u00e7eli\u015fkili \u2013burjuva anlamda \u00e7eli\u015fkili\u2013 de\u011fil mi? M\u00fclkiyet hakk\u0131 yoksullar\u0131 \u015fehirde bir yerden mahrum b\u0131rak\u0131r, genellikle g\u00f6ze \u00e7arpan bir yerden, hatta belki de merkezden; yine de g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe bak\u0131l\u0131rsa, kimse m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan, dolay\u0131s\u0131yla kent hakk\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lamaz. Dahas\u0131 herkesin uygun bar\u0131nma ve refah hakk\u0131 vard\u0131r, ama m\u00fclk sahipleri bu evrensel hakk\u0131 ink\u00e2r etme \u00f6zel hakk\u0131na sahiptir \u00e7\u00fcnk\u00fc kimse onlar\u0131 m\u00fclk\u00fcnden mahrum b\u0131rakamaz. Bu ikilem nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr?<\/p>\n

Bu ikilem, ayn\u0131 anda hem konu \u00f6zelinde hem enine boyuna, yasal a\u00e7\u0131dan yakla\u015f\u0131larak ve siyasal a\u00e7\u0131dan geni\u015fletilerek \u00e7\u00f6z\u00fclebilir ya da en az\u0131ndan ele al\u0131nabilir. Bununla kastetti\u011fim, s\u00f6z konusu \u015fikayete odaklanmakt\u0131r: kira zamlar\u0131, yerinden edilme, belirli bir kentsel mek\u00e2na kamusal eri\u015fimin engellenmesi, polis tacizi, kamu \u201cd\u00fczenini bozma\u201d kovu\u015fturmalar\u0131, eylemcilerin \u00f6nleyici tutuklanmas\u0131, sivil polislerin yasad\u0131\u015f\u0131 \u015fekilde eylemci gruplara s\u0131zmas\u0131 vb. Burada insan haklar\u0131, anayasal haklar veya kent hakk\u0131 gibi \u201chaklar\u201ddan bahsedilebilir, ancak as\u0131l ihtiya\u00e7 duyulan yasal temsildir; ki\u015finin kendi haklar\u0131n\u0131 hukuki, pragmatik, bireysel veya kolektif olarak savunmas\u0131d\u0131r. Bu se\u00e7enek duymazdan gelinirse ki genelde b\u00f6yle olur, di\u011fer bir se\u00e7enek, meselenin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, siyasi olarak seferber olmak, bir \u0130syan kampanyas\u0131, demokratik \u00f6zlemleri ifade eden bir kitlesel kentsel siyasal hareket \u00f6rg\u00fctlemektir.<\/p>\n

Bu iki yol tabii ki birbirini d\u0131\u015flamaz. \u015e\u00fcphesiz birlikte seyredebilir, ayn\u0131 anda bile. Bu esnada birisi bu iki y\u00f6nl\u00fc kampanyay\u0131 KENT HAKKI genel slogan\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlemek istiyorsa \u00f6yle yaps\u0131n: Hedefinize do\u011fru ilerleyin, taktik a\u00e7\u0131s\u0131ndan ve pratik anlamda i\u015fe yar\u0131yorsa bu bayra\u011f\u0131 kullan\u0131n. Fakat ger\u00e7ekten toplumu de\u011fi\u015ftirmek veya toplumun nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini anlamak i\u00e7in insanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fman\u0131n bize bir nebze bile yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funa inanan var m\u0131? Ku\u015fkusuz her \u015feyden \u00f6nemlisi, insanlar\u0131n etkili eyleme dahil olup olmad\u0131klar\u0131. Ve eylemler siyaseten etkiliyse, etkili olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ko\u015fullar\u0131 saptamak isteyebiliriz. Bu ko\u015fullar \u201chaklar\u201d oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil; siyaseten etkili eylem herhangi bir ilerici hareket in\u015fa etmenin can al\u0131c\u0131 noktas\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in. \u0130leriki b\u00f6l\u00fcmlerin, size sundu\u011fum bu kitab\u0131n en \u00f6nemli meselesi, hareketin in\u015fas\u0131. Buradaki yeni kent sorunu, farkl\u0131, geli\u015ftirilmi\u015f bir \u201ckolektif t\u00fcketim\u201d fikri, aram\u0131zda gizlenen \u00f6zel asalaklara kar\u015f\u0131 kamusal bir \u00f6nleyici \u00fcretme m\u00fccadelesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

Te\u015fekk\u00fcr<\/em><\/strong><\/p>\n

Anne Beech, David Harvey, Neil Brenner ve Louis Moreno\u2019ya te\u015fekk\u00fcr\u00fc bir bor\u00e7 biliyorum; onlars\u0131z bu kitap m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131.<\/p>\n