{"id":4263,"date":"2018-08-02T13:35:02","date_gmt":"2018-08-02T10:35:02","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4263"},"modified":"2018-09-01T14:23:46","modified_gmt":"2018-09-01T11:23:46","slug":"4263","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4263","title":{"rendered":"Meydanlar, m\u00fc\u015fterekler, hareket halindeki toplumlar*"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><em>T\u00fcrkiye\u2019de Gezi direni\u015fi sonras\u0131nda yayg\u0131nla\u015fan park forumlar\u0131, savunma ve dayan\u0131\u015fma hareketleri etraf\u0131nda geli\u015fen kent hareketi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc siyasal muhalefet aray\u0131\u015flar\u0131 m\u00fc\u015fterekler ve m\u00fc\u015fterekle\u015fme tart\u0131\u015fmalar\u0131na yabanc\u0131 de\u011fil. Son d\u00f6nemde \u00fcretim ve t\u00fcketim kooperatiflerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte yeniden canlanan bu tart\u0131\u015fmalar, geleneksel \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadele yollar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yeni dinamikler olu\u015fturmaya, geri \u00e7ekilen kitlesel muhalefet hareketlerinin sorunlar\u0131n\u0131 ele almaya\u00a0 \u00e7al\u0131\u015fan topluluklar i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda Sel Yay\u0131nc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan Stavros Stavrides\u2019in \u201cM\u00dc\u015eTEREK MEK\u00c2N- M\u00fc\u015fterekler Olarak \u015eehir\u201d\u00a0 adl\u0131 kitab\u0131 bu\u00a0tart\u0131\u015fmalara \u00f6nemli bir katk\u0131\u00a0niteli\u011fi\u00a0ta\u015f\u0131yor. Kitab\u0131n Massimo de Angelis taraf\u0131ndan yaz\u0131lan \u00d6ns\u00f6z\u2019\u00fcn\u00fc ve Stavrides\u2019in Gezi Direni\u015fini de de\u011ferlendirdi\u011fi kitab\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc payla\u015f\u0131yoruz&#8230;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>M\u00fc\u015fterek Mekan- M\u00fc\u015fterekler Olarak \u015eehir- \u00d6ns\u00f6z<\/h4>\n<p><strong>Massimo de Angelis,\u00a0<\/strong><em>Sel Yay\u0131nlar\u0131, 2018<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u00fc\u015fterekler ve m\u00fc\u015fterekle\u015fme \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fma yirminci y\u00fczy\u0131lda katlanarak b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Elinor Ostrom ve beraberindekilerin, radikal d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve aktivistlerce pek bilinmeyen yeni-kurumsalc\u0131 katk\u0131s\u0131n\u0131 saymazsak 1990\u2019larda b\u00f6yle bir tart\u0131\u015fman\u0131n esamesi okunmuyordu.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz radikal literat\u00fcr\u00fc ilksel birikimin, \u00e7itlemenin ve daha sonra da m\u00fclks\u00fczle\u015ftirme yoluyla birikimin (bunlar farkl\u0131 yorumlarda farkl\u0131 isimlendirilmi\u015flerdir), yani sermaye ve devlet taraf\u0131ndan m\u00fc\u015fterekleri yok etmek i\u00e7in kullan\u0131lan stratejilerin yeni yorumlar\u0131yla o tarihlerde daha yeni yeni u\u011fra\u015fmaya ba\u015fl\u0131yordu. Ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel kuzeydeki toplumsal hareketler neoliberalizmin tesisine e\u015flik eden b\u00fcy\u00fck yenilgilerin ard\u0131ndan yeni yeni uyan\u0131yor ve yeni bir ku\u015fak, neoliberal TINA (\u201cThere is no alternative\u201d -Ba\u015fka se\u00e7enek yok) d\u00f6neminin asl\u0131nda gerek k\u00fcresel g\u00fcneydeki k\u00f6yl\u00fc ve yerli hareketleri gerekse k\u00fcresel kuzeydeki pek \u00e7ok di\u011fer birey ve grup taraf\u0131ndan tam bir \u00f6z-fark\u0131ndal\u0131kla icra edilen TAMA (\u201cThere are many alternatives\u201d &#8211; Pek \u00e7ok se\u00e7enek var) d\u00f6nemi oldu\u011funu g\u00f6rmeye ba\u015fl\u0131yordu.<\/p>\n<p>Meksika\u2019n\u0131n yerli halk\u0131n\u0131n ortak bir \u015fekilde elinde tuttu\u011fu topraklar olan, ejidos\u2019un \u00f6zelle\u015ftirilmesini hedefleyen Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi g\u00fcn olan 1 Ocak 1995\u2019te Chiapas\u2019taki San Cristobal de las Casas\u2019\u0131 ele ge\u00e7irerek d\u00fcnya sahnesine \u00e7\u0131kan Zapatista Kurtulu\u015f Ordusu\u2019nun pek tan\u0131nmayan yerli gruplar\u0131 hepimiz i\u00e7in beklenmedik bir \u015fekilde umudun kabu\u011funu \u00e7atlatm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fcnya Sosyal Forumlar\u0131\u2019na e\u015flik eden alternatif k\u00fcreselle\u015fme hareketleri bu \u00e7atla\u011f\u0131 daha da b\u00fcy\u00fctt\u00fc.<\/p>\n<p>G\u00f6zlerin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bu olaylar\u0131n ard\u0131ndan yirmi y\u0131l ve bir s\u00fcr\u00fc sava\u015f ge\u00e7tikten sonra kendimizi m\u00fc\u015fterekler ve m\u00fc\u015fterekle\u015fme, ortak-zenginlik ve m\u00fc\u015ftere\u011fin kendisi \u00fczerine, filizlenmekte olan bir ele\u015ftirel literat\u00fcr\u00fcn ortas\u0131nda bulduk. T\u00fcm bunlar\u0131n\u00a0dillendiriliyor olmas\u0131 bile \u015fu sava\u015f ve kemer s\u0131kma d\u00f6nemlerinin beraberinde getirdi\u011fi korku ve g\u00fcvensizlik havas\u0131ndan hi\u00e7 de\u011filse bir anl\u0131\u011f\u0131na kopma f\u0131rsat\u0131 veriyor bize. Bu \u00f6ns\u00f6z\u00fc 13 Kas\u0131m 2015 Cuma g\u00fcn\u00fc Paris sald\u0131r\u0131lar\u0131 hakk\u0131ndaki haberlerin patlad\u0131\u011f\u0131\u00a0zamanda yaz\u0131yordum. Sald\u0131r\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirenler, Paris\u2019in unutulmu\u015f bir banliy\u00f6s\u00fcnden \u00e7\u0131kan, umut verici alternatif pratiklerin yoksunlu\u011fu ve ayda 450 avroyu ge\u00e7meyen \u00fccretler y\u00fcz\u00fcnden fanatikle\u015fmi\u015f gen\u00e7lerdi. Restoranda, futbol ma\u00e7\u0131nda veya konserde g\u00fcndelik hayat al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 uyar\u0131nca son derece masum bi\u00e7imde sosyalle\u015fmekte olan orta s\u0131n\u0131f \u00fcyesi gen\u00e7 insanlar \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Fransa\u2019n\u0131n sosyalist cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n tepkisi k\u00fcresel kuzeyin benzer olaylara g\u00f6sterdi\u011fi daha \u00f6nceki tepkiler \u00fczerine \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f bi\u00e7ilmi\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnme edimini i\u00e7ermiyordu. Hay\u0131r, 11 Eyl\u00fcl 2001\u2019in ard\u0131ndan neo-muhafazakar ABD ba\u015fkan\u0131n\u0131n Afganistan ve Irak\u2019ta verdi\u011fi tepkinin ayn\u0131s\u0131yd\u0131. O tepki ki k\u00fcresel kuzeyde ve d\u00fcnya genelinde ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lar\u0131n sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6l\u00fcmleri y\u00fczde 4500 oran\u0131nda art\u0131rm\u0131\u015f ve ABD liderli\u011findeki m\u00fcdahalelerde y\u00fcz\u00a0binlerce sivilin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Frans\u0131zlar ABD\u2019nin d\u00fcmen suyunda ilerlerken Suriye daha fazla bombalan\u0131yor, daha fazla sivil katlediliyor. Bunlar olurken Paris\u2019teki ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal yo\u011funla\u015f\u0131yor ve otoriteler yakla\u015fan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri vesilesiyle caddeleri g\u00f6stericilere kapatmaya haz\u0131r durumdalar.<\/p>\n<p>G\u00fcndelik hayat mekan\u0131 sava\u015f ve g\u00fcvenlik mekan\u0131 haline geliyor. Neoliberal devlet bomba ve f\u00fcze sat\u0131n almak i\u00e7in para buluyor ama rekabet\u00e7ilik ve ekmek kavgas\u0131 ko\u015fullar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rma pe\u015finde oldu\u011fundan, paran\u0131n toplumsal yeniden \u00fcretim i\u00e7in faydal\u0131 oldu\u011fu her yerde k\u0131s\u0131tlamaya gidiyor. Neoliberal sermaye her zaman bir kriz<\/p>\n<p>noktas\u0131na ula\u015f\u0131yor gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ama yeni ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal yasalar\u0131yla yeniden do\u011fuyor. 2008\u2019de neoliberal devletler kamu fonlar\u0131n\u0131, ev kredileriyle spek\u00fclasyon yapm\u0131\u015f ve sonras\u0131nda finansal balonun patlamas\u0131yla darbe alm\u0131\u015f belli ba\u015fl\u0131 bankalar\u0131 kurtarmak i\u00e7in kulland\u0131lar.<\/p>\n<p>Bug\u00fcnlerdeyse bankalar bu kez yeni bir paket i\u00e7inde sunulan \u00f6\u011frenci kredileri ve sa\u011fl\u0131k hizmeti bor\u00e7lar\u0131yla oynuyor. Peki devlet onlar\u0131 finansal balonun bir sonraki patlamas\u0131nda da kurtar\u0131p bize yine ba\u015fka bir kemer s\u0131kma d\u00f6nemini mi reva g\u00f6recek? Yunanistan belki de bu k\u0131yamet senaryosunun simgesel bir \u00f6rne\u011fini te\u015fkil ediyor. Onca y\u0131l Troyka\u2019n\u0131n (Avrupa Birli\u011fi, Avrupa Merkez Bankas\u0131 ve Uluslararas\u0131 Para Fonu) dayatt\u0131\u011f\u0131 kemer s\u0131kma politikalar\u0131ndan sonra 2015\u2019in ba\u015f\u0131nda Syriza h\u00fck\u00fcmetinin se\u00e7ilmesiyle birlikte biraz umut varm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Bu umut, Yunan h\u00fck\u00fcmeti ac\u0131mas\u0131z kesinti ve \u00f6zelle\u015ftirmeleri kabul edene kadar, yani yaln\u0131zca alt\u0131 ay s\u00fcrd\u00fc. G\u00fcndelik hayat\u00a0bir kemer s\u0131kma ve umutsuzluk mekan\u0131 burada. Nas\u0131l bakarsan\u0131z bak\u0131n, hangi yolu se\u00e7erseniz se\u00e7in i\u00e7inde bulundu\u011fumuz durum umutsuzluk ve g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc yeniden \u00fcretiyormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. E\u015fitlik\u00e7i ve adil bir topluma yak\u0131nla\u015fmak, hatta bunu d\u00fc\u015f\u00fcnmek imkans\u0131z adeta. \u0130\u015fte tam da b\u00f6yle bir ba\u011flamda \u201cM\u00fc\u015fterek \u0130zinde\u201d dizimizin Stavros Stavrides taraf\u0131ndan yaz\u0131lan kitab\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli; zira umutsuzlu\u011fun kol gezdi\u011fi zamanlarda bu kitap bir umut mekan\u0131n\u0131n, sava\u015f ve kemer s\u0131kman\u0131n k\u0131s\u0131rd\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn<\/p>\n<p>yerini heterotopik mekanlardaki \u00e7e\u015fitli \u00f6znelliklerin ili\u015fkisel dans\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 bir mekan\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 aral\u0131yor. Stavrides g\u00fcndelik mekan alg\u0131m\u0131za meydan okuyarak, m\u00fc\u015fterek i\u00e7inde hareket etmeye, fiilen her yerde \u2212yollarda ve kamusal mekanlarda, i\u015fgal edilmi\u015f<\/p>\n<p>mekanlarda, parklarda ve di\u011fer yerlerde\u2212 mevcut m\u00fc\u015fterekle\u015fme heterotopyalar\u0131na giri\u015f veya \u00e7\u0131k\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131 yaratma olana\u011f\u0131 veren e\u015fik mekanlar\u0131n\u0131 bulmaya ve \u00fcretmeye y\u00f6nelik f\u0131rsatlar\u0131 g\u00f6rmemizi sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015fterek Mekan bu t\u00fcrdeki ilk teorik \u00e7al\u0131\u015fma. Mekan\u0131 bir meta, devlet idaresindeki bir alan ya da sava\u015f\u0131n getirdi\u011fi saf bir y\u0131k\u0131nt\u0131 olarak de\u011fil m\u00fc\u015fterekler olarak sorunsalla\u015ft\u0131ran ilk kitap. Lefebvreci gelene\u011fin en iyi y\u00f6nlerinin izinde bir kitap bu. Ama ayn\u0131 zamanda\u00a0\u00e7a\u011fda\u015f toplumsal ve siyasal d\u00fc\u015f\u00fcnceyle de ha\u015f\u0131r ne\u015fir oluyor: Foucault, Turner, Bourdieu, Hardt ve Negri, Zibechi, Holloway vd.<\/p>\n<p>Bunu yaparken bir taraftan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn veya daha eski zamanlar\u0131n toplumsal hareketleri \u00fczerine, di\u011fer taraftan 1930\u2019lar\u0131n mimari hareketleri ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn meydan m\u00fc\u015fterekleri aras\u0131ndaki kesi\u015fim \u00fczerine g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6zlemlerle zenginle\u015ftiriyor tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131. Yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f ya\u015fam ile \u00f6teki mekanlar\u0131 birbirinden ay\u0131ran e\u015fikleri kat etti\u011fimizde ne t\u00fcrde \u00f6znellikler geli\u015febilir? Sermaye ve devlet taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilen prati\u011fi arkam\u0131zda b\u0131rak\u0131p \u00f6tekilerle heterotopyalarda, yani farkl\u0131l\u0131klar\u0131n bulu\u015fup m\u00fc\u015fterek bi\u00e7imde ve m\u00fc\u015fterekle\u015fme i\u00e7inde eyleme prati\u011fini tesis etti\u011fi \u00f6teki mekanlarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda\u00a0ne t\u00fcrde bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fme deneyimi ya\u015fayaca\u011f\u0131z? Bunlar her birimizi kat\u0131l\u0131mda bulunmaya ve deneyler yapmaya davet eden a\u00e7\u0131k sorulard\u0131r. Umutsuzluk ile umut, g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck ile g\u00fc\u00e7 aras\u0131ndaki e\u015fik en nihayetinde bizim ellerimizde ve ruhlar\u0131m\u0131zdad\u0131r.<em><b><span lang=\"TR\">Massimo de Angelis<\/span><\/b><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>M\u00fc\u015fterek Mekan IV. B\u00f6l\u00fcm.<\/strong><\/p>\n<p>\u201c<strong><em>\u0130\u015fgal Edilen Meydanlar, Hareket Halindeki Toplumlar<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bir Me\u015fruiyet Krizi mi?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2011\u2019den bu yana d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda neredeyse hi\u00e7 beklenmedik bir \u015fekilde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bir dizi fenomeni nas\u0131l adland\u0131rmam\u0131z gerekti\u011fi konusunda dahi hen\u00fcz uzla\u015fam\u0131yoruz. \u0130\u015fgal edilen meydanlar hareketi mi, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan bir dizi kolektif sivil itaatsizlik<\/p>\n<p>eylemi mi, demokratik olmayan rejimlere kar\u015f\u0131 birbirini takip eden isyanlar dizisi mi, yoksa sadece adaletsiz iktisadi politikalara kar\u015f\u0131 geli\u015fen kitle hareketlenmeleri mi? Belki de bu fenomenlerden bir ortak dava ya da ortak \u00f6zlemler s\u00fcz\u00fcp \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00e7ok erkendir. \u00d6te yandan bunlar\u0131n kapitalist d\u00fcnyay\u0131 sarsan sosyo-ekonomik krizin sonucu ya da g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc oldu\u011funu g\u00f6rmek \u00f6nemli. Bu fenomenlerin a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterdi\u011fi \u015fu ki, kapitalizm herkes i\u00e7in daha iyi bir d\u00fcnya vaat etme g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015f durumda. \u00dcstelik tam da y\u00f6netici elitlerin, kapitalist \u00fctopyan\u0131n en m\u00fckemmel bi\u00e7iminin yaratt\u0131\u011f\u0131 yery\u00fcz\u00fc cennetine ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri bir zamanda, gerek \u00e7o\u011fu zaman\u00a0itaatsiz olan ve davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen ger\u00e7ek insanlar\u0131n gerek daima problem \u00e7\u0131karan \u00fcretim prosed\u00fcrlerinin yaratabilece\u011fi kesintiler olmadan paran\u0131n daha fazla para getirdi\u011fini sand\u0131klar\u0131 ko\u015fullarda bunlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bankac\u0131larla borsac\u0131lar\u0131n kibri ve iktidar\u0131, bu feveranl\u0131 \u00fctopyac\u0131l\u0131\u011f\u0131n semptomatik g\u00f6stergeleriydi.<a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/mustereks.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4262 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/mustereks.jpg\" alt=\"MusterekMekanlar_K.indd\" width=\"336\" height=\"520\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/mustereks.jpg 379w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/mustereks-97x150.jpg 97w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/mustereks-194x300.jpg 194w\" sizes=\"(max-width: 336px) 100vw, 336px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u201cAlttakiler\u201d, \u00fctopyac\u0131l\u0131k n\u00f6betine tutulmu\u015f ve onlars\u0131z da yapabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen sisteme yeniden entegre edilmek zorundayd\u0131lar. Pek \u00e7ok sosyal patlaman\u0131n ve istatisti\u011fin de g\u00f6sterdi\u011fi gibi insanlar, kendisini yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde herkesin eri\u015fim sahibi olmay\u0131 umdu\u011fu muhtemel bir refah b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc mekanizmas\u0131 olarak sunan sisteme kar\u015f\u0131 inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yitiriyorlar.<\/p>\n<p>Ya a\u00e7\u0131k\u00e7a isyanlar \u00fczerinden, ya da \u00f6rt\u00fck bir \u015fekilde i\u00e7ine kapan\u0131k bir depresyon \u00fczerinden kendini ifade eden bu kolektif d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yeni y.\u00f6netilebilirlik sorunlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki bu\u00a0 zorunlu \u201csiyasete d\u00f6n\u00fc\u015f\u201d arifesinde y\u00f6netici elitlerin \u00f6n\u00fcnde iki kilit g\u00f6rev duruyor. Birincisi, bireyleri ekonomik \u00f6zneler olarak, yani davran\u0131\u015flar\u0131 ve g\u00fcd\u00fcleri yaln\u0131zca ekonomik parametreler ve \u00f6l\u00e7\u00fctler\u00a0\u00fczerinden analiz edilebilecek, koordine edilebilecek, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecek ve nihayetinde de kontrol edilebilecek \u00f6zneler olarak bi\u00e7imlendiren toplumsal ba\u011flar vas\u0131tas\u0131yla insanlar\u0131n tan\u0131mlanmaya devam etmesini sa\u011flamak. \u0130kincisi ise, insanlar\u0131n di\u011fer insanlarla herhangi bir ba\u011flant\u0131 ve e\u015fg\u00fcd\u00fcm olmaks\u0131z\u0131n hareket etmeyi ve hayal etmeyi s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flamak. Bu do\u011frultuda, \u00f6zellikle de m\u00fc\u015fterek mekanlar \u00fcreten kolektif\u00a0eylemlerin ve \u00f6zlemlerin \u00f6n\u00fcne set \u00e7ekilmelidir.<\/p>\n<p>N\u00fcfusun y\u00f6netimine dair bu iki \u00f6ncelik, kriz d\u00f6nemlerinde di\u011fer bireylerle sadece korkuyu payla\u015fan bireyler \u00fcretmeyi ama\u00e7lar. <em>(\u201cKorku deneyimi devrimcile\u015ftirmez; onu yaln\u0131zca belirsiz ve tekinsiz k\u0131lar&#8230; Korkunun temelinde d\u00fcnyaya tamamen ve dermans\u0131zca maruz kalmak yatar\u201d (Carolis 1996: 43-4-)<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu korku bireylerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve planlar\u0131n\u0131 sarsmaya devam eden her \u015fey hakk\u0131nda olabilir. Ayn\u0131 zamanda, her bir bireyin de sorunlar\u0131n \u201c\u00fcstesinden gelece\u011fine\u201d dair bir inanca sahip olmas\u0131 gerekir. Bu da muhtemelen ancak di\u011ferlerinin o sorunun \u00fcstesinden gelme f\u0131rsat\u0131n\u0131n aleyhine ger\u00e7ekle\u015febilir. Bu y\u00f6netim modelinin kurdu\u011fu iddial\u0131 ama k\u0131r\u0131lgan yap\u0131n\u0131n i\u00e7inde \u00e7o\u011fu zaman \u015fiddet i\u00e7eren bir \u015fekilde \u00e7atlaklar ve kopu\u015flar kendini g\u00f6sterir. \u00d6fkeli ve isyankar insanlar yeniden siyaset sahnesine girip uygulanan politikalar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011fe ve g\u00fcce sahip olurlar. Bu kolektif edimler sayesinde kamusal mekan yeni bir anlam kazan\u0131r. \u0130nsanlar mekan\u0131 bir muhalif eylemler mahalli, sahte kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n egemen medyatik mekan\u0131ndan ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f bir mahal olarak geri alm\u0131\u015ft\u0131r adeta. Sanki insanlar mekan payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ve kamusall\u0131\u011f\u0131n\u00a0anlam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k ya da \u00f6rt\u00fck bir bi\u00e7imde yeniden tan\u0131mlamaktad\u0131r. Her ne kadar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tarih inan\u0131lmaz bir h\u0131zla ilerliyor ve derinle\u015fen bir krizin emareleri \u00e7o\u011fal\u0131yor olsa da egemen politikalar\u0131n geri d\u00f6n\u00fclmez bir krize girdi\u011fini s\u00f6ylemek i\u00e7in \u015fu an kesinlikle \u00e7ok\u00a0erken. Yine de d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde bir me\u015fruiyet krizi te\u015fhisi koyabilece\u011fimiz durumu derinden etkileyen birbiriyle ili\u015fkili iki fenomen\u00a0dizisini g\u00f6zlemleyebiliriz.<\/p>\n<p><strong>Birinci\u00a0dizi<\/strong> sisteme d\u00f6n\u00fck kolektif inanc\u0131 sarsmada bilgi ve ileti\u015fimin rol\u00fcyle ili\u015fkili fenomenleri i\u00e7erir. Latin Amerika\u2019daki hareket ve isyanlardan (\u00d6rne\u011fin Argentinazo ve Sao Paulo\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan b\u00fcy\u00fck halk protestolar\u0131) Arap devrimlerine (\u00f6zelllikle de Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019daki devrimler), Avrupa\u2019daki \u201c\u00f6fkeli\u201d meydan i\u015fgallerinden, Kuzey Amerika\u2019daki \u0130\u015fgal Et hareketine kadar pek \u00e7ok \u00f6rnekte sosyal medya ve etkile\u015fimli ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen ileti\u015fim ve bilgi de\u011fi\u015f toku\u015flar\u0131 kolektif eylemi bi\u00e7imlendirmede \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130kinci dizi<\/strong> topluluk-y\u00f6nelimli veya ilham\u0131n\u0131 topluluktan alan, \u00e7o\u011funlukla neo-kom\u00fcnitaryan ve neo-muhafazakar ideolojilerden olduk\u00e7a farkl\u0131, olu\u015fum halindeki topluluklar\u0131 yaratan ve hatta onlar\u0131 yeniden icat eden eylemlerle ili\u015fkili fenomenleri i\u00e7erir. Bunlar \u00e7o\u011funlukla istikrars\u0131z ama her zaman yay\u0131lmaya ve geni\u015flemeye m\u00fcsait hareket halindeki topluluklard\u0131r. Her iki fenomen dizisi de kamusal mekan\u0131 yeniden tan\u0131mlayan ve yeniden sahiplenen pratiklerde birbiriyle .ak\u0131\u015f\u0131r, her ikisi de m\u00fc\u015fterek mekanlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na katk\u0131da bulunur. Her iki fenomen serisinin karakterini de melezle\u015fme bi\u00e7imleri, yani uyumsuz ve \u00e7o\u011funlukla da kar\u015f\u0131t \u00f6\u011felerin \u201cgayri-resmi\u201d b\u00fct\u00fcnle\u015fmeler yaratacak \u015fekilde harmanlanmas\u0131 belirler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u2026..<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Meydanlardaki M\u00fc\u015fterek Mek\u00e2n<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Hareket halindeki topluluklar kendi mekanlar\u0131n\u0131, salyangozlar ve deniz kabuklular\u0131 evlerini in\u015fa etmekte kulland\u0131klar\u0131 maddeleri nas\u0131l salg\u0131l\u0131yorlarsa neredeyse \u00f6yle <em>\u201csalg\u0131larlar\u201d<\/em>. Bu bizim bildi\u011fimiz anlam\u0131yla kamusal mekan de\u011fildir. Belirli bir otorite taraf\u0131ndan nihayetinde o otoritenin me\u015fruiyetini tescil edecek \u00f6zel ko\u015fullar alt\u0131nda halka verilmemi\u015ftir. E\u011fer \u00f6zel mekandan di\u011fer herkesi d\u0131\u015flayacak \u015fekilde s\u0131n\u0131rl\u0131 bir insan grubu taraf\u0131ndan kontrol edilen ve kullan\u0131lan mekan\u0131 anl\u0131yorsak, bir \u00f6zel mekan da de\u011fildir. Hareket halindeki topluluklar m\u00fc\u015fterek mekan\u0131, yani topluluklar taraf\u0131ndan karara ba\u011flanm\u0131\u015f ko\u015fullar alt\u0131nda kullan\u0131lan ve kolektif bir \u015fekilde al\u0131nan kararlarla eylemleri kabul eden herkese a\u00e7\u0131k olan mekan\u0131 yarat\u0131rlar.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015fterek mekan\u0131n kullan\u0131m\u0131nda, bak\u0131m\u0131nda ve yarat\u0131m\u0131nda s\u00f6z konusu olan \u015fey toplulu\u011fun basit bir yans\u0131mas\u0131 de\u011fildir. Topluluk m\u00fc\u015fterek mekana odakl\u0131 pratikler vas\u0131tas\u0131yla olu\u015fur, geli\u015fir ve yeniden \u00fcretilir. Bu ilkeyi genel bir d\u00fczeye ta\u015f\u0131rsak: Topluluk m\u00fc\u015fterekle\u015fme vas\u0131tas\u0131yla, m\u00fc\u015ftere\u011fin \u00fcretimine y\u00f6nelmi\u015f eylemler\u00a0ve \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imleriyle geli\u015ftirilir. Mekan-m\u00fc\u015fterekle\u015fmesinin hareket halindeki topluluklar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ve desteklenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemine dair daha net bir bak\u0131\u015fa\u00a0sahip olabilmek i\u00e7in gelin Syntagma Meydan\u0131\u2019n\u0131n i\u015fgal edilme \u00f6rne\u011fine daha yak\u0131ndan bakal\u0131m. \u201cUzaktan bir bak\u0131\u015f\u201d bu i\u015fgal alan\u0131n\u0131 sert, adaletsiz ve anti-demokratik kemer s\u0131kma \u00f6nlemlerini reddetmek i\u00e7in parlamento binas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde toplanm\u0131\u015f insanlar\u0131n bir\u00a0bulu\u015fma noktas\u0131 gibi tarif edebilir. Bu yanl\u0131\u015f bir bak\u0131\u015f de\u011fil elbette ama i\u015fgal-protestosunda neyin yeni oldu\u011funu ka\u00e7\u0131r\u0131yor. Syntagma Meydan\u0131 bu i\u015fgalde, her biri ayr\u0131ks\u0131 karaktere ve mekansal d\u00fczene\u011fe sahip, hepsi de Atina\u2019n\u0131n merkez. kamusal meydan\u0131 olarak bilinen alanda kapsanm\u0131\u015f ya da daha ziyade orada konumlanm\u0131\u015f ba\u011flant\u0131l\u0131 mikro-meydanlardan olu\u015fan bir a\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. <a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/night-speech_1911350i.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4264 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/night-speech_1911350i.jpg\" alt=\"night-speech_1911350i\" width=\"488\" height=\"319\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/night-speech_1911350i.jpg 620w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/night-speech_1911350i-150x98.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/night-speech_1911350i-300x196.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 488px) 100vw, 488px\" \/><\/a>Her bir mikro meydanda\u00a0bir s\u00fcredir \u00e7ad\u0131r kurup ya\u015famakta olan bir grup insan vard\u0131 ve bu insanlar eylemleriyle kendi mikro-kentsel ortamlar\u0131n\u0131 belirli bir i\u015fe odaklam\u0131\u015ft\u0131: \u00c7ocuklar i\u00e7in oyun sahas\u0131, serbest okuma ve meditasyon alan\u0131, evsizler kampanyas\u0131 i\u00e7in bulu\u015fma noktas\u0131,\u00a0\u201czaman bankas\u0131\u201d (para ve kar\u0131n bir kenara b\u0131rak\u0131lmas\u0131na dayal\u0131 bir hizmet de\u011fi\u015f toku\u015fu bi\u00e7imi), \u201c\u00d6demiyoruz\u201d kampanyas\u0131n\u0131n bulu\u015fma noktas\u0131 (ula\u015f\u0131m ve yol ge\u00e7i\u015f \u00fccretlerinin etkin bir boykotunun \u00f6rg\u00fctlenmesine odaklanan bir kampanya), ilk yard\u0131m merkezi, multimedya grubu noktas\u0131, \u00e7eviri grubu stand\u0131 vs. Bu mikro-topluluklar \u00e7ok \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde birbirleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131yd\u0131 ve tabii ki hepsinin de genel meclisin kural ve kararlar\u0131na uymas\u0131 gerekiyordu. \u00d6te yandan mekan\u0131n d\u00fczenlenmesi ve ifade ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131 (pankartlar\u0131n, afi\u015flerin, \u00e7\u0131kartmalar\u0131n, imajlar\u0131n, \u201csanat .al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n\u201d vs.\u00a0kullan\u0131m\u0131) konusundaki farkl\u0131l\u0131klar a\u00e7\u0131k\u00e7a ortadayd\u0131. Her ne kadar ortak dava ve ortak hedef (parlamento) bask\u0131n olsa da her bir mikromeydan farkl\u0131 rutinler ve farkl\u0131 estetikler \u00fcretti ve i\u015fgal s\u00fcresince farkl\u0131 mikro-etkinlikler \u00f6rg\u00fctledi. Banklar sanat\u00e7\u0131lar\u0131n sergilerinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 haline geldi, \u00e7imenlik alan uyku tulumlar\u0131 ve \u00e7ad\u0131rlarla dolup ta\u015ft\u0131, a\u011fa\u00e7lar hoparl\u00f6rleri ve afi\u015fleri ta\u015f\u0131d\u0131, merkezdeki \u00e7e\u015fme biber gaz\u0131ndan temizlenmenin\u00a0kayna\u011f\u0131 haline geldi ve ta\u015f d\u00f6\u015femeli alan herkes i\u00e7in harika bir oturak oldu. Bu a\u00e7\u0131dan, yarat\u0131lan m\u00fc\u015fterek mekan hareket halindeki bir toplumun kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131-ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve etkile\u015fiminin sonucuydu (Galatoula, 2013).<\/p>\n<p>O halde, her ne kadar meclis ve meclis alan\u0131 hem sembolik hem de i\u015flevsel olarak merkezi rol oynasa da mekan-m\u00fc\u015fterekle\u015fmesi merkezile\u015ftirilmi\u015f bir i\u015fleyi\u015f de\u011fildi. Mekan-m\u00fc\u015fterekle\u015fmesi daha ziyade, bir merkezilik-yay\u0131l\u0131m diyalekti\u011finin damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011fu kolektif olarak do\u011fa\u00e7lanan bir s\u00fcre\u00e7ti: yay\u0131lan aktiviteler ile mikro-etkinlikler\u00a0ama ayn\u0131 zamanda koordine edilen aktiviteler. Koordine edilen aktiviteler aras\u0131nda en \u00f6nemlileri Genel Meclis\u2019in 28 ve 29 Haziran\u2019da meydanda b\u00fcy\u00fck kitle g\u00f6sterilerinin \u00f6rg\u00fctlenmesine y\u00f6nelik karar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olanlard\u0131. Bu g\u00f6sterilerle ama\u00e7lanan \u015fey, Uluslararas\u0131 Para Fonu, Avrupa Birli\u011fi ve Avrupa Merkez Bankas\u0131 ile yap\u0131lacak,\u00a0\u201cOrta Vadeli Parasal Uyum \u0130\u00e7in Acil Uygulama \u00d6nlemleri 2012- 2015\u201d ismi verilen y\u0131k\u0131c\u0131 bir anla\u015fman\u0131n oylamas\u0131n\u0131 engellemek \u00fczere parlamento binas\u0131n\u0131n etraf\u0131n\u0131n sar\u0131lmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Syntagma Meydan\u0131\u2019ndaki eylemlere ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc yol kapatmalara devasa bir kitlesel kat\u0131l\u0131m damgas\u0131n\u0131 vurdu ama kar\u015f\u0131s\u0131nda da g\u00f6stericilere kar\u015f\u0131 e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir kimyasal sava\u015f ba\u015flatan son derece sald\u0131rgan polis ekipleri vard\u0131. Meydandaki ve \u00e7evresindeki insanlar da\u011f\u0131lmad\u0131lar; meydana bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde geri d\u00f6nmeyi ba\u015fard\u0131lar ve o anda organize edilen, polisin kar\u015f\u0131s\u0131na almaya cesaret edemedi\u011fi unutulmaz bir konser d\u00fczenlediler. Genel Meclis taraf\u0131ndan <em>\u201cger\u00e7ek demokrasi\u201d, \u201ckamu borcu ve kemer s\u0131kma politikalar\u0131\u201d<\/em> ve halk e\u011fitimi vs. gibi konular \u00fczerine d\u00fczenlenen herkese a\u00e7\u0131k \u00e7ok geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 tart\u0131\u015fmalar i\u015fgalin kolektif koordinasyon ruhunun bir ba\u015fka \u00f6nemli ifadesiydi. Bu \u00f6zg\u00fcn kamusal etkinliklere halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 inan\u0131lmaz derecede yo\u011fundu ve mekan\u0131n kolektif y\u00f6netimi demokratik ve e\u015fitlik\u00e7i bir <em>\u00e7a\u011fda\u015f agora<\/em>\u2019y\u0131 (halk meclisleri \u015feklinde de kullan\u0131lan antik Yunan pazar meydan\u0131) tasarlamay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak\u00a0bi\u00e7imlerde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015fti. Polis sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n an meselesi oldu\u011fu zamanlarda bile meydan ne sembolik ne de ger\u00e7ek anlam\u0131yla kendisini barikatlar arkas\u0131na saklad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fgal edilen meydandaki b\u00fct\u00fcn etkinlikler ve giri\u015fimler meydan\u0131n mekan\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k ve \u015fehrin geri kalan\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 tutmaya devam etti. Normalde metro istasyonunun giri\u015fine y\u00f6nlenmi\u015f arkas\u0131 gelmeyen yaya ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kesi\u015fim yeri olarak \u015fekillenmi\u015f bir kamusal\u00a0mekan\u0131n yerine Atina\u2019n\u0131n kalbinde zengin bir m\u00fc\u015fterek mekan yarat\u0131ld\u0131. \u00dcstelik toplant\u0131lar ayarlamaya ve bilgi yaymaya y\u00f6nelik s\u00fcrekli bir mesaj ak\u0131\u015f\u0131 bu mekan\u0131 \u015fehrin di\u011fer yerleriyle ba\u011flant\u0131 halinde tuttu. Madrid\u2019in i\u015fgal edilmi\u015f Puerta de Sol\u2019unda oldu\u011fu gibi: Son g\u00fcnlerde yarat\u0131lan mek.n-zaman\u0131n tek bir tak\u0131nt\u0131s\u0131 vard\u0131: devaml\u0131l\u0131k.<\/p>\n<p>Paradoksal olarak bu ancak kesintililik vas\u0131tas\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirdi. Sol\u2019a fiziksel bir giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015f vas\u0131tas\u0131yla. Orada bulunmasan bile deneyimi canl\u0131 tut. Bu (ve daha bir\u00e7ok) sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc Sol\u2019u sosyal a\u011flar olmaks\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnemeyiz. Deneyimin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 onu yersiz yurtsuzla\u015ft\u0131rarak ba\u015far\u0131ld\u0131 (Kaejane 2011).\u00a02010-2012 isyanlar\u0131n\u0131n yeniden kazan\u0131lm\u0131\u015f mekanlar\u0131ndaki m\u00fc\u015fterekle\u015fme, arada-mekanlar\u0131n \u00fcretim ve kullan\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7eriyordu. M\u00fc\u015fterek mekanlar, tan\u0131mlay\u0131c\u0131 bir .eper taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilmemi\u015f mekanlar olarak, e\u015fik mekanlar\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Kamusal mekan onu tan\u0131mlayan ve kullan\u0131m\u0131n\u0131 denetleyen hakim bir otoritenin imzas\u0131n\u0131\u00a0ta\u015f\u0131rken m\u00fc\u015fterek mekan a\u00e7\u0131k bir mekand\u0131r, \u201cyeni gelenlere\u201d do\u011fru a\u00e7\u0131lma s\u00fcrecinde olan bir mekand\u0131r. Ranciere\u2019in \u201cgelecek olan demokrasi\u201d anlay\u0131\u015f\u0131na da uygun d\u00fc\u015fecek \u015fekilde m\u00fc\u015fterek mekan\u0131n karakterini \u201c\u00f6tekine veya yeni gelene sonsuz bir a\u00e7\u0131kl\u0131k\u201d belirlemektedir <em>(Ranciere 2010: 59)<\/em>. M\u00fc\u015fterek mekanlar g\u00f6zenekli mekanlard\u0131r, hareket halindeki mekanlard\u0131r, ge\u00e7itler-olarak-mekanlard\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/people-in-assembly.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4265 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/people-in-assembly.jpg\" alt=\"people-in-assembly\" width=\"535\" height=\"293\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/people-in-assembly.jpg 650w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/people-in-assembly-150x82.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/people-in-assembly-300x164.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 535px) 100vw, 535px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Mikro-topluluklar\u0131n (veya asl\u0131nda mikro-meydanlar\u0131n) yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in zorunluluk arz eden mekan i\u00e7indeki b\u00f6l\u00fcnmeler, mekan\u0131n b\u00f6l\u00fcmlere ayr\u0131\u015fmas\u0131yla sonu\u00e7lanmam\u0131\u015ft\u0131r. Mikro-meydanlar\u0131n kendisi g\u00f6zeneklidir ve bir ge\u00e7itler-olarak-mekanlar a\u011f\u0131, minyat\u00fcr\u00a0bir \u015fehre, daha do\u011frusu a\u00e7\u0131khava mekanlar\u0131na sahip minyat\u00fcr bir \u00e7ad\u0131r-kente benzeyen mekansal bir d\u00fczenek olu\u015fturmu\u015ftur. Geni\u015fleyen ve icat\u00e7\u0131 mekan-m\u00fc\u015fterekle\u015fmesinin bu bi\u00e7imi i\u015fgal edilen b\u00fct\u00fcn meydan kamplar\u0131n\u0131n karakteridir. Tahrir Meydan\u0131\u2019ndaki \u201csadece battaniyelerden ibaret uyuma alanlar\u0131 daha sonra \u00e7ad\u0131rlar\u0131, sokak lambalar\u0131ndan .ekilen elektri\u011fi ve g\u00f6zetimli \u00e7ocuk alanlar\u0131yla tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc kamp yerlerine do\u011fru evrilmi\u015ftir\u201d <em>(Kamel 2012: 38).<\/em> Kamusal olarak kullan\u0131lan alanlar ve tesisler de \u00f6zy\u00f6netimli bir seyyar hastaneyi ve \u00e7ok say\u0131da seyyar eczaneyi, halka hitap etmek\u00a0isteyen herkesin kullanabilece\u011fi bir mikrofona sahip bir sahneyi (a.g.y.), s\u0131cak yemeklerin pi\u015fti\u011fi mutfaklar\u0131, sanat\u00e7\u0131lar k\u00f6\u015fesini (Alexander 2011: 56) ve daha bir\u00e7ok \u015feyi kaps\u0131yordu. Hatta m\u00fccadelenin d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131nda meydan kolektif olarak tan\u0131nan bir \u201cepifanik mekan\u201d, bir \u201cparalel ba\u015fkent\u201d halini ald\u0131 (a.g.y.: 55). Buradaki \u201ckom\u00fcnal\u00a0atmosfer\u201d (a.g.y.: 57) meydan\u0131 \u201csivil bir alan\u0131n ya\u015fayan ve nefes alan mikrokozmosuna\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc (a.g.y.: 56). Hem bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l anlarda hem de polisle ve M\u00fcbarek\u2019in haydutlar\u0131yla \u00e7at\u0131\u015fma anlar\u0131nda sergilenen i\u015fbirli\u011fi ortaya iyi \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f, ortak ihtiya\u00e7lar ve \u00f6zlemler \u00fczerinden yarat\u0131lm\u0131\u015f ve d\u00fczenlenmi\u015f m\u00fc\u015fterek mekanlara sahip bir mikro-\u015fehir \u00e7\u0131kard\u0131<em> (Abul-Magd 2012: 566).<\/em><\/p>\n<p><em><strong>2013\u2019te \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen Gezi Park\u0131<\/strong> <\/em>i\u015fgalinde ise kamusal mekan, parka kamp kurmu\u015f olanlar\u0131n yar\u0131-\u00f6zel \u015fahsi mekanlar\u0131 ile kamusal kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k mekanlar aras\u0131nda hi\u00e7bir net s\u0131n\u0131r\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmad\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fc\u015fterek mekanlar a\u011f\u0131na (Postvirtual 2013) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u0130kinci el malzeme ve e\u015fyalar\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131, kullan\u0131mlar\u0131n mu\u011flakla\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunan anar\u015fik ve kente benzeyen t\u00fcrde bir \u00e7e\u015fitlilik ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Kolektif kimlikler, bir duyguda\u015fl\u0131k i\u00e7inde ama farkl\u0131 mekanlar\u0131n d\u00fczenlenmesiyle ifade edildi. .te yandan, bu t\u00fcr bir k\u00fclt\u00fcrel, dinsel ve siyasal b\u00f6l\u00fcmlenme farkl\u0131 kolektifler aras\u0131nda setler .ekmedi, daha ziyade birbirlerine \u00f6nceden d\u00fc\u015fmanca yakla\u015fan gruplar aras\u0131nda bile kar\u015f\u0131la\u015fma ve beraber i\u015f g\u00f6rme bi\u00e7imlerini tesis etti. Kemalistler ve M\u00fcsl\u00fcman aktivistler, e\u015fcinsel aktivistler ve holigan taraftarlar, feministler ve aile de\u011ferlerine ba\u011fl\u0131\u00a0dindar insanlar, anar\u015fistler ve solcular, K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler bir arada olmalar\u0131 ve birlikte i\u015f g\u00f6rmeleri sayesinde hi\u00e7 beklenmedik bir ortak zemine kavu\u015ftular <em>(Bekta\u015f 2013: 14\u201315).<\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/980439_674469392566982_968077565_o.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-4266\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/980439_674469392566982_968077565_o.jpg\" alt=\"980439_674469392566982_968077565_o\" width=\"717\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/980439_674469392566982_968077565_o.jpg 2048w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/980439_674469392566982_968077565_o-150x100.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/980439_674469392566982_968077565_o-300x201.jpg 300w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/980439_674469392566982_968077565_o-1024x685.jpg 1024w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/980439_674469392566982_968077565_o-110x75.jpg 110w\" sizes=\"(max-width: 717px) 100vw, 717px\" \/><\/a><\/em><\/p>\n<p>Meydanlar hareketinin i\u015fgal edilen kamusal alanlar\u0131nda m\u00fc\u015fterek mekanlar ne kadar ge\u00e7ici olsa da canl\u0131 kentsel e\u015fikler halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu e\u015fik mekanlar\u0131 ne onlar\u0131 kullanan insanlar\u0131 tan\u0131mlar ne de onlar taraf\u0131ndan tan\u0131mlan\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131 \u015fey daha \u00e7ok insanlar\u0131n payla\u015ft\u0131klar\u0131 mekan\u0131n anlam\u0131 ve kullan\u0131m\u0131 \u00fczerine birbirleriyle y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri m\u00fczakerelerinin arac\u0131s\u0131 olmakt\u0131r. Bu bak\u0131mdan m\u00fc\u015fterek e\u015fik mekanlar\u0131 meydan deneyimine niteli\u011fini veren bir kimlik a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 s\u00fcrecidir. \u201cE\u015fikler \u015fehri\u201d <em>(Stavrides 2010b)<\/em> bi\u00e7iminde bir minyat\u00fcr \u015fehir has\u0131l olmu\u015ftur. Bu \u015fehirdeki kar\u015f\u0131la\u015fmalar ve da\u011f\u0131lm\u0131\u015f\u00a0haldeki insiyatifler, dayan\u0131\u015fma ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 temelinde kamusal bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc kolektif olarak \u015fekillendiren m\u00fczakere ve ge\u00e7i\u015fimlilik mekanlar\u0131 in\u015fa etmektedir.<\/p>\n<p>Syntagma\u2019daki ve di\u011fer \u201casi meydanlardaki\u201d hareket halindeki topluluklar, bir karar alma merkezini veya merkezi bir mekan\u0131n mutlak hakimiyetini varsayan \u00f6rg\u00fctsel d\u00fczenekler \u00fczerinden yarat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Mekanlar ve ayn\u0131 zamanda kararlar merkezsizle\u015ftirilmi\u015f\u00a0ve yeniden merkezile\u015ftirilmi\u015ftir. Bu durum ayn\u0131 zamanda s\u00fcrekli yeniden yap\u0131m halindeki topluluklara bi.im vermi\u015f olan toplumsal ba\u011f yaratma s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Toplulu\u011fu Yeniden \u0130cat Etmek<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bir yay\u0131lma-merkezile\u015fme diyalekti\u011fi olarak anla\u015f\u0131lan m\u00fc\u015fterekle\u015fme prosed\u00fcrleri farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f inisiyatiflere ve bireysel do\u011fa\u00e7lamalara alan a\u00e7ar. S\u0131kl\u0131kla kendili\u011finden eylemler ile \u00f6rg\u00fctl\u00fc eylemler ve bireysel davran\u0131\u015flar ile kolektif davran\u0131\u015flar (\u00e7o\u011funlukla kendilerini muhalif siyasetin \u201cgardiyanlar\u0131\u201d olarak g\u00f6ren sol ve anar\u015fist hareketlerin kolektif davran\u0131\u015flar\u0131) aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131k olarak tarif edilen \u015fey genellikle bu diyalekti\u011fin bir sonucudur. Syntagma\u2019ya gelen herkes meclise kat\u0131lmak i\u00e7in gelmedi. \u00c7o\u011fu sadece ba\u011f\u0131rmak,\u00f6fkesini ve itiraz\u0131n\u0131 ifade etmek i\u00e7in geldi. Hatta baz\u0131s\u0131 vudu m\u00fczi\u011finin<a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/080620131208191835354_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4267 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/080620131208191835354_2.jpg\" alt=\"080620131208191835354_2\" width=\"427\" height=\"289\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/080620131208191835354_2.jpg 480w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/080620131208191835354_2-150x102.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/080620131208191835354_2-300x203.jpg 300w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/080620131208191835354_2-110x75.jpg 110w\" sizes=\"(max-width: 427px) 100vw, 427px\" \/><\/a>\u00a0\u00e7a\u011fda\u015f bir versiyonunu sergilemek amac\u0131yla lazer i\u015faret\u00e7ileri kulland\u0131 (\u00d6fkeli olduklar\u0131n\u0131 simgeleyen bir hamleyle lazer \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 metaforik i\u011fneler olarak parlamento binas\u0131n\u0131n \u201cg\u00f6vdesine\u201d odaklad\u0131lar).<\/p>\n<p>Kimisi pazar g\u00fcnleri \u201cfarkl\u0131\u201d bir kamusal alan\u0131n havas\u0131n\u0131 soluman\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 getirdi. Bu insanlar\u0131 kapsayacak bir ortak kimlik bulmak i\u00e7in \u00e7aresizce \u00e7abalamak o zaman ciddi bir yanl\u0131\u015ft\u0131, hala da yanl\u0131\u015f. Bu yanl\u0131\u015f, bazen sol i\u00e7inden kat\u0131lan aktivistlerin, buraya az \u00e7ok d\u00fczenli olarak gelenlerin g\u00fcd\u00fclerini, pratiklerini ve ifadelerini tamam\u0131yla yanl\u0131\u015f anlamas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>Syntagma ve meydanlar deneyiminden kaynaklanan ikilemlerin tarif edilmesi ve yorumlanmas\u0131nda \u00f6nemli bir y\u00f6ntemsel sorun su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar. Bu fenomenler, eylemler, ifadeler ve d\u0131\u015favurumlarda gizli bir anlam te\u015fhis edilmeli midir? Yorumlama, bu olaylar\u0131n bi\u00e7imine g\u00f6m\u00fcl\u00fc olan gizli bir mant\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma s\u00fcreci midir?<\/p>\n<p>Yoksa muhalif siyaseti ve eylem halindeki topluluklar\u0131 yeniden tan\u0131mlama ihtimali olan bir s\u00fcre.le kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda yapmam\u0131z gereken \u015fey, toplumsal olaylar\u0131 ve kolektif \u00f6znele\u015fme s\u00fcre\u00e7lerini anlamada kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kategorileri yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmek midir?<\/p>\n<p>Bir \u00f6rnek: \u015eu ellerinde \u201ckendi\u201d ulusal bayraklar\u0131n\u0131 tutanlar (Syntagma\u2019da, Tunus\u2019ta, Barselona\u2019da ve ba\u015fka yerlerde) basit\u00e7e milliyet\u00e7i miydi? Bu a\u00e7\u0131dan da onlar\u0131 kriz d\u00f6neminde su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kan tehlikeli bir topluluk olarak m\u0131 g\u00f6rmek gerekiyordu? E\u011fer b\u00f6yleyse o zaman Syntagma veya Tahrir\u2019in kapal\u0131, d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir milliyet\u00e7i d\u00fcnya haline gelme ihtimali b\u00fcy\u00fck bir tehlike halini al\u0131rd\u0131, fakat \u00f6yle olmad\u0131. Meydanlarda insanlar ulusal sembolleri milliyet\u00e7i bir ifade dilinden ayr\u0131\u015fan \u015fekillerde kulland\u0131lar. Atina\u2019da bir ki\u015fi bayra\u011f\u0131 (asl\u0131nda ger\u00e7ek anlam\u0131yla) \u201c\u00fclkeyi satanlara\u201d kar\u015f\u0131 bir t\u00fcr kalkan\u00a0olarak \u201cgiymi\u015fti\u201d. Di\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131lar ortak bir onur zedelenmesine at\u0131fta bulunmak i\u00e7in bayrak sallad\u0131: \u201caya\u011fa kalk\u201d, \u201cuyan\u201d, \u201cburaday\u0131z\u201d, \u0130spanyollar meydandaysa, \u0130talyanlar, Frans\u0131zlar vs. de olmal\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/syrian-children-protest-syntagma1417524403.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-4268 alignright\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/syrian-children-protest-syntagma1417524403.jpg\" width=\"413\" height=\"275\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/syrian-children-protest-syntagma1417524403.jpg 1200w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/syrian-children-protest-syntagma1417524403-150x100.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/syrian-children-protest-syntagma1417524403-300x200.jpg 300w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/syrian-children-protest-syntagma1417524403-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/syrian-children-protest-syntagma1417524403-310x205.jpg 310w\" sizes=\"(max-width: 413px) 100vw, 413px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bir \u00f6rnek daha: Avrupa meydan hareketinin tamam\u0131nda hakim olan (kurulan meclislerdeki ve ayn\u0131 zamanda k\u00fc\u00e7\u00fck komisyon veya \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131ndaki) ger\u00e7ek veya do\u011frudan demokrasi hakk\u0131ndaki uzun tart\u0131\u015fmalara dair kanaat edinmenin yollar\u0131ndan biri de kullan\u0131lan s\u00f6zc\u00fck ve fikirleri analiz etmekti. Bu tart\u0131\u015fmalarda kullan\u0131lan \u015fu ya da bu s\u00f6ylemin apolitik, \u00fctopyac\u0131, etkisiz vb. oldu\u011fu s\u00f6ylenebilirdi. \u00d6te yandan, s\u00f6zc\u00fckler, eylemler ve ifade bi\u00e7imleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmaya da \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilirdi. \u201cGer\u00e7ek\u201d veya do\u011frudan demokrasi meydanlarda \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde icra edildi. G\u00f6zlemciler ne derse desin, Tahrir Meydan\u0131\u2019na kad\u0131nlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 m\u00fc\u015fterek mekan\u0131n fiilen bir demokratik mekan olarak ya\u015fanmas\u0131yd\u0131. Ayr\u0131ca meydandaki insanlar karar alma y\u00f6ntemlerini tasarlar ve kendilerini polis \u015fiddetine kar\u015f\u0131 korurken do\u011frudan e\u015fitlik\u00e7i demokrasinin yeni bi\u00e7imlerini tesis ediyorlard\u0131. Atina\u2019daki b\u00f6yle tek bir olay \u201315 Haziran\u2019da insanlar\u0131n kovaland\u0131\u011f\u0131, d\u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve biber gaz\u0131na maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ac\u0131mas\u0131z bir polis m\u00fcdahalesi\u2013<\/p>\n<p>Syntagma meydan\u0131n\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde yeniden i\u015fgal edilmesine yetti. Sonras\u0131nda insanlar meydan\u0131 zehirli biber gaz\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan temizlemek i\u00e7in uzun insan zincirleri olu\u015fturarak elden ele k\u00fc\u00e7\u00fck su \u015fi\u015feleri dola\u015ft\u0131rd\u0131lar. Kolektif icat\u00e7\u0131l\u0131k (ki su eksikli\u011fini gidermek i\u00e7in hayata ge\u00e7irilmi\u015fti) demokratik e\u015fitlik\u00e7i bir dayan\u0131\u015fmay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p>Bir g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn \u00fcstesinden gelebilmek i\u00e7in geli\u015ftirilen bu insan zincirleri \u201cger\u00e7ek\u201d demokrasiyi eylem i\u00e7inde yeniden icat eden hareket halindeki bir toplulu\u011fu simgesel olarak \u00f6rneklemektedir. Kimi zaman bu insan zincirleri ya bir zaferi kutlamak (M\u00fcbarek\u2019in d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ilan edilmesinden sonra Tahrir\u2019de oldu\u011fu gibi) ya da bir korkuyu savmak (Syntagma\u2019da oldu\u011fu gibi; burada polis alan\u0131 bo\u011fucu gaz kaps\u00fclleriyle\u00a0\u201cbombalarken\u201d insanlar meydanda dans ediyorlard\u0131) i\u00e7in olu\u015fturulan dans eden insan \u00e7emberleri halini ald\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>S\u00f6ylemler, pratikler ve d\u0131\u015favurum bi\u00e7imleri hareket halindeki eylemler olarak yorumlanabilir ve yorumlanmal\u0131d\u0131r. Aralar\u0131ndaki \u00f6rt\u00fc\u015fme kimi zaman g\u00fc\u00e7lenebilir, ama buradan o eylemlerin ortak zeminini bi\u00e7imlendiren bir \u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn \u00f6nceden var oldu\u011fu sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Uyu\u015fmazl\u0131klar, mu\u011flakl\u0131klar ve \u00e7eli\u015fkiler potansiyel bir hareket halindeki toplulu\u011fun, yani farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan ama ayn\u0131 zamanda kendini olu\u015fum halindeki bir m\u00fc\u015fterek mekan\u0131n ortak \u00fcreticilerinden biri olarak g\u00f6ren insanlardan m\u00fcte\u015fekkil bir toplulu\u011fun zorunlu unsurlar\u0131d\u0131r.\u00a0Bu insanlar kimlerdir? Hepsini i\u00e7eren bir toplumsal kimlik var m\u0131d\u0131r? Ortak bir ideoloji onlar\u0131 tarif edebilir mi? Eylem kal\u0131plar\u0131 onlar\u0131n potansiyel kolektif pratiklerine bir s\u0131n\u0131r \u00e7izebilir mi?<\/p>\n<p>K\u00fcresel iktisadi-sosyal kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fclkelerinin i\u00e7inde bulundu\u011fu durum ne kadar farkl\u0131 olursa olsun bu insanlar\u0131 birle\u015ftiren \u015fey \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki iktidar\u0131n me\u015fruiyetini kaybetti\u011fi hissini toplu halde ta\u015f\u0131malar\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar say\u0131s\u0131z ifade icat ederek iktidarla dalga ge\u00e7tiler, iktidar\u0131n sembollerine olan \u00f6fkelerini d\u0131\u015fa vurdular ve tek tek liderlerle\u00a0alay ettiler. Mutabakat\u0131n derin bir kriz i\u00e7inde oldu\u011fu g\u00f6sterildi. Hem sahte demokratik mutabakat toplumlar\u0131 hem de a\u00e7\u0131ktan \u201cotokratik\u201d olanlar bug\u00fcn derin bir me\u015fruiyet krizine girmi\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u0130syankar ya da sadece \u00f6fkeli ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indeki insanlar\u0131 kontrol etmenin korku ve devlet ter\u00f6r\u00fcnden ba\u015fka yolu kalmad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cBiz\u201d ve Mek\u00e2n-M\u00fc\u015fterekle\u015fmesi <\/strong><\/p>\n<p>Bu isyan meydanlar\u0131nda kendine has bir \u201cbiz\u201d has\u0131l oldu, mu\u011flak bir \u201cbiz\u201d yo\u011funla\u015ft\u0131 ve ayn\u0131 zamanda u.up gidebildi. Peki, yeni politik \u00f6znelerin, daha \u00f6nceden hesaba kat\u0131lmayan ama art\u0131k rol almay\u0131 talep edenlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 bu \u201cbiz\u201d mi niteliyor (Ranciere 2010: 32\u20133)?<\/p>\n<p>Meydanlarda yaz\u0131lanlardan baz\u0131 \u00f6rneklere bakal\u0131m: \u201cBizler s\u0131radan insanlar\u0131z. Biz sizin gibiyiz; her sabah \u00f6\u011frenim g\u00f6rmek, \u00e7al\u0131\u015fmak\u00a0 veya bir i\u015f bulmak i\u00e7in erken kalkan insanlar\u0131z, aileleri ve arkada\u015flar\u0131 olan insanlar\u0131z. Etraf\u0131m\u0131zdakilere daha iyi bir gelecek sunmak i\u00e7in her g\u00fcn s\u0131k\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131z\u201d (Barselona). \u201cBiz, hayat\u0131m\u0131z\u0131 ya\u011fmalayan\u00a0ve biz olmadan karar alanlara kar\u015f\u0131 \u00f6fkeli i\u015fsizleriz, .al\u0131\u015fanlar\u0131z,\u00a0emeklileriz, \u00f6\u011frencileriz, okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131z, \u00e7ift\u00e7ileriz, g\u00f6\u00e7menleriz\u201d (Heraklion, Yunanistan). \u201cHerkesi, \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131, i\u015fsiz insanlar\u0131, gen\u00e7 insanlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz, toplumu Patras\u2019taki St George Meydan\u0131\u2019n\u0131 doldurmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz. Haydi, ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131 geri kazanal\u0131m\u201d (Patras, Yunanistan). Ve son olarak: \u201c\u015eimdiye kadar bizim ad\u0131m\u0131za ama biz olmadan kararlar al\u0131nd\u0131. Bizler Syntagma\u2019ya ya\u015famlar\u0131m\u0131z ve gelece\u011fimiz i\u00e7in kavga ve m\u00fccadele etmeye gelen \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131z, i\u015fsizleriz, emeklileriz ve gen\u00e7leriz\u201d. \u201cBiz hi\u00e7 kimseyiz\u201d (Syntagma Meydan\u0131\u2019ndaki isimsiz bir afi\u015f).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/dy-korkma-la-biziz-halk-600x358.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4269 alignleft\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/dy-korkma-la-biziz-halk-600x358.jpg\" alt=\"dy-korkma-la-biziz-halk-600x358\" width=\"518\" height=\"309\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/dy-korkma-la-biziz-halk-600x358.jpg 600w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/dy-korkma-la-biziz-halk-600x358-150x90.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/dy-korkma-la-biziz-halk-600x358-300x179.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 518px) 100vw, 518px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bu, s\u0131radan insanlar\u0131n \u201cbiz\u201didir, ya\u015fam ve adalet isteyen kapsay\u0131c\u0131 bir \u201cbiz\u201ddir. \u0130sim takmayan, farkl\u0131la\u015ft\u0131rmayan ve setler \u00e7ekmeyen bir \u201cbizdir\u201d. Belki de en \u00f6nemlisi, y\u00f6netici elitlerin ve ana-ak\u0131m medyan\u0131n dayatmaya kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201culusal\u201d ya da \u201ckozmopolit\u201d biz ile tam kar\u015f\u0131tl\u0131k i\u00e7inde olu\u015fturulan \u201cbizdir\u201d. \u201cSorumlu biz de\u011filiz, sizsiniz\u201d. \u201cSizin bor\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6demek zorunda de\u011filiz\u201d. \u201cSizin sava\u015flar\u0131n\u0131zda d\u00f6v\u00fc\u015fmek<\/p>\n<p>zorunda de\u011filiz\u201d (pasalo hareketi). \u201cBiz siz de\u011filiz\u201d. Ay\u0131rd\u0131na var\u0131labilir bir d\u0131\u015far\u0131ya, gelece\u011fi mahvedenlerin hepsini i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran d\u0131\u015far\u0131ya kar\u015f\u0131, k\u0131r\u0131lmalarla dolu ve her dem yeni farkl\u0131l\u0131k d\u00fczeneklerine a\u00e7\u0131k \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u201cbiz\u201d, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen bir \u201cbiz\u201d var.<\/p>\n<p>Peki, bu \u201cbiz\u201d \u00e7oklu\u011fun bizi mi? \u00c7oklu\u011fun karakterini heterojen \u00e7o\u011fulluk belirliyorsa belki de \u00f6yle. \u00d6te yandan kapitalizmin bug\u00fcnk\u00fc a\u015famas\u0131ndaki kalabal\u0131\u011f\u0131 .okluk olarak tarif etmenin arkas\u0131ndaki mant\u0131k, \u00e7oklu\u011fun biyopolitik \u00fcretim \u00e7a\u011f\u0131nda \u00fcretici insan g\u00fcc\u00fc olarak .\u0131kt\u0131\u011f\u0131 fikrine dayan\u0131r. Hardt ve Negri\u2019ye g\u00f6re \u00e7okluk \u201cm\u00fc\u015ftere\u011fin biyopolitik alan\u0131nda \u00fcreten ve \u00fcretilen tekillikler \u00e7o\u011fullu\u011fudur\u201d (Hardt ve Negri 2009: 165).<\/p>\n<p>Meydanlarda ve 2010-2012 isyanlar\u0131nda \u00e7okluk kendisini \u00fcretici bir g\u00fc\u00e7 olarak sunmad\u0131. \u00dcretim s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Hardt ve Negri\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi neredeyse her insan etkinli\u011fini i\u00e7erecek esneklikte kul land\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bile b\u00f6yle olmad\u0131. Kapitalizm her t\u00fcr insan etkinli\u011finin i\u00e7inden de\u011fer ve kar \u00fcretiminin zorunlu dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00fcretici g\u00fcc\u00fc sa\u011fmaya .al\u0131\u015f\u0131r, do\u011fru. Meydandaki insanlar ise \u00fcretmekten ziyade yarat\u0131yorlard\u0131. Hardt ve Negri bug\u00fcn \u201ceme\u011fin \u00fccretli emekle s\u0131n\u0131rlanamayaca\u011f\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn genelli\u011fi i\u00e7inde insani\u00a0yarat\u0131c\u0131 kapasitelere i\u015faret etmesi\u201d gerekti\u011fini \u0131srarla vurguluyorlar (Hardt ve Negri 2005: 105). Virno da \u201cart\u0131k \u0130\u015f ve Eylem [poiesis ve praksis] aras\u0131ndaki ayr\u0131m \u00e7izgisinin &#8230; tamamen kayboldu\u011funa\u201d (Virno 1996: 190) ve \u201ceme\u011fi insan etkinliklerinin geri kalan\u0131ndan ay\u0131ran herhangi bir \u015feyin kalmad\u0131\u011f\u0131na\u201d inan\u0131yor (Virno 2004:<\/p>\n<p>102). \u00d6te yandan meydanlar\u0131n m\u00fc\u015fterekle\u015fme deneyimlerinde, yarat\u0131c\u0131 eylemin sermaye mant\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan s\u00fcregelen s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir hareketi de ay\u0131rt etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Belki de Holloway\u2019in teorile\u015ftirdi\u011fi gibi, \u201chaysiyet anti-siyaseti\u201d ba\u011flam\u0131nda \u201ceylemenin\u201d [doing] potansiyel olarak ge\u00e7ici \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesinden bahsetmek daha uygundur (2010: 245\u20139). Eylemenin bu k\u0131r\u0131lgan \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi, mevcut toplumsal d\u00fczene uymayan kolektif \u00f6zneler olarak \u201cpolitik \u00f6znelerin\u201d ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilir. Ranciere\u2019in vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi egemen toplumsal d\u00fczen [polis] da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve b\u00f6ylelikle de yeniden tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131nda siyaset \u201chas\u0131l olur\u201d. Bu da (elle tutulur olan ya da olmayan) bir \u015fey \u00fcretti\u011fi i\u00e7in de\u011fil de eyleyen \u00f6znelerin zuhur eden \u00f6znelli\u011fini olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in yarat\u0131c\u0131 say\u0131labilecek eylemler vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015febilir:\u00a0\u201cSiyasal \u00f6znele\u015fme s\u00fcreci &#8230; s\u00fcrekli yeni kat\u0131l\u0131mc\u0131lar yarat\u0131r\u201d (Ranciere 2010: 59, vurgu bana ait).<\/p>\n<p>Toplum i\u00e7indeki payla\u015fma ve kar\u015f\u0131la\u015fma bi\u00e7imleri icra edilirken yarat\u0131lmaktad\u0131r. Peki, bu bi\u00e7imlerin egemen kurumlar taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmesi ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc mekanizmalar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek piyasaya mal edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil midir? Evet, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u00a0ama sadece ihtimallere bakarak yarg\u0131ya var\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bug\u00fcne dair bilebildiklerimiz aksine \u015funu g\u00f6steriyor: M\u00fc\u015fterekle\u015fme bi\u00e7imleri, gerek egemen siyasetin temel hedeflerine, gerekse krizi ve ayn\u0131 zamanda metropol\u00fc y\u00f6netmeye d\u00f6n\u00fck hegemonik\u00a0projeye cepheden kar\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Siyaseti yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnme konusundaki di\u011fer giri\u015fimlerle (Agamben\u2019in ve Ranciere\u2019inkiler) birlikte .okluk teorisinin bize sunabilece\u011fi fikir, siyasetin zorunlu olarak kolektif \u00f6znele\u015fme ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fudur. Bu teorilerin yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fey yaln\u0131zca siyasal \u00f6znenin tan\u0131mlanmas\u0131ndaki de\u011fi\u015fimlerden ziyade kolektif \u00f6znelerin olu\u015fturulma s\u00fcre\u00e7leridir. Agamben gelmekte olan bir toplulu\u011fa ait \u00f6znellikleri tarif etmek i\u00e7in \u201cherhangi tekillikler\u201d ifadesini kullan\u0131r ve Ranciere \u201cpay\u0131 olmayanlar\u0131n \u2013ki bu \u2018d\u0131\u015flanm\u0131\u015flara\u2019 de\u011fil kim olursa olsun herhangi birine tekab\u00fcl eder\u2013 pay\u0131n\u0131n\u00a0tescillenmesi olarak demokratik siyasetten\u201d bahseder (Ranciere, 2010: 60, vurgu bana ait). Hardt ve Negri ise .oklu\u011fun \u201colu\u015fturulmas\u0131n\u0131n\u201d farkl\u0131l\u0131klar\u0131 yok etmeyen ama tekillikler aras\u0131nda ortak zemin yaratan bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011fu konusunda \u0131srarl\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>O halde politik \u00f6znele\u015fme, kolektif kimliklerin ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f toplumsal g\u00f6vdelerin in\u015fas\u0131na do\u011fru de\u011fil, a\u00e7\u0131k m\u00fc\u015fterek\u00e7i topluluklar\u0131 yaratan m\u00fc\u015fterekle\u015fme pratiklerine dayal\u0131 e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn ve etkile\u015fimin yeni bi\u00e7imlerine do\u011fru hareket eden bir s\u00fcre\u00e7 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bu teorizasyonlar e\u015fitlik\u00e7i ve \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici toplumsal ili\u015fkinin\u00a0tasarlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kolektif eylem bi\u00e7imleri hakk\u0131nda fikirler geli\u015ftirmek suretiyle muhtemelen yaln\u0131zca gelecekteki farkl\u0131 bir toplum imkan\u0131na i\u015faret edebilirler. Peki, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu yeterli midir?<\/p>\n<p>Muhtemelen hay\u0131r ve bu y\u00fczden de, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki hareketleri anlamam\u0131z\u00a0ve onlar\u0131n eylemlerinden, s\u00f6ylemlerinden, \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imlerinden\u00a0ders \u00e7\u0131karmam\u0131z acil bir zorunluluktur. Bu olaylar\u0131n uzun s\u00fcre mutlakiyetle y\u00f6netilen toplumlarda bile h\u00fck\u00fcmetleri devirmeye muktedir oldu\u011funu art\u0131k biliyoruz. Bu olaylar\u0131n\u00a0insanlar\u0131n kolektif eyleme yeniden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne i\u015faret etti\u011fini de biliyoruz. Her ne kadar marjinalle\u015fmi\u015f ve dezavantajl\u0131 olanlar meydan i\u015fgallerine ya da isyanlara kat\u0131lm\u0131\u015f olsa da, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n geneli toplumun en dezavantajl\u0131lar\u0131 ve en fazla marjinalle\u015fmi\u015fleri olarak\u00a0 kesinlikle tarif edilemez. Di\u011fer yandan meydandaki b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 i\u00e7erecek net bir ortak iktisadi veya toplumsal tan\u0131mlama da s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ortak bir adalet yoklu\u011fu hissinin yan\u0131 s\u0131ra iktidar\u0131n me\u015frulu\u011fu hususunda ya\u015fanan kriz birle\u015ftirmi\u015fti insanlar\u0131. Herkes kendi ya\u015fam\u0131ndan bu yayg\u0131n adaletsizli\u011fin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulayan\u00a0deneyimler \u00e7\u0131karabiliyordu. Tunus\u2019taki isyanda bu his \u00fclkeyi uzun y\u0131llard\u0131r y\u00f6neten yozla\u015fm\u0131\u015f bir aileye y\u00f6nelik kalk\u0131\u015fmada ifadesini buldu. Aral\u0131k 2008\u2019deki Atina isyan\u0131nda gen\u00e7lerin eylemleri ba\u015ftan ba\u015fa bu hisle doluydu. Zira, gen\u00e7li\u011fi d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131yla dolu \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir gelece\u011fe hapseden hakim uygulama,\u00a0politika ve ideolojilerin hepsi tek bir hadisede, bir \u00e7ocu\u011fun polis taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Meydanlarda bu his (kemer s\u0131kma politikalar\u0131yla dayat\u0131lan ya da daha \u00e7ok h\u0131zland\u0131r\u0131lan) ekonomik adaletsizli\u011fin herkes\u00e7e g\u00f6r\u00fclmesi bi\u00e7imini ald\u0131. 2011\u2019deki Birle\u015fik Krall\u0131k isyanlar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda da muhtemelen ayn\u0131 his vard\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taksim-dayanismasi-gezi-direnisi-nin-3-yili-programini-acikladi-141493-5-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-4270\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taksim-dayanismasi-gezi-direnisi-nin-3-yili-programini-acikladi-141493-5-2.jpg\" width=\"456\" height=\"268\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taksim-dayanismasi-gezi-direnisi-nin-3-yili-programini-acikladi-141493-5-2.jpg 612w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taksim-dayanismasi-gezi-direnisi-nin-3-yili-programini-acikladi-141493-5-2-150x88.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/taksim-dayanismasi-gezi-direnisi-nin-3-yili-programini-acikladi-141493-5-2-300x176.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 456px) 100vw, 456px\" \/><\/a><\/p>\n<p>T\u00fcm bu hadiseler hareket halindeki toplumlar\u0131 i\u015faret ediyor ve burada s\u00f6z konusu olan hareket de kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n pe\u015findeki farkl\u0131 gruplar taraf\u0131ndan ifade edilen tekil taleplerin bir toplam\u0131 olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7iyor. Kolektif do\u011fa\u00e7lama ve kolektif icat\u00e7\u0131l\u0131k\u00a0pratikleri i\u00e7lerinde insanlar\u0131n \u00f6fkelerini ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ifade etmekle kalmad\u0131klar\u0131 ayn\u0131 zamanda m\u00fc\u015fterekte-ya\u015fam\u0131n bi\u00e7imlerini geli\u015ftirdikleri m\u00fc\u015fterek mekanlar yarat\u0131l\u0131yor. Evet, bu bi\u00e7imlerin k\u0131r\u0131lgan, ak\u0131beti belirsiz, \u00e7o\u011funlukla k\u0131sa s\u00fcreli ve ideolojik \u00f6nermeler ve de\u011ferler a\u00e7\u0131s\u0131ndan kimi zaman \u00e7eli\u015fkili olabilece\u011fi do\u011fru. Ancak, m\u00fc\u015fterek\u00a0mekanlar\u0131n bu kolektif ve fiili \u00fcretimi, muhalif siyaseti yeniden icat ediyor ve egemen toplumsal rollerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7en pratiklere yeni bi\u00e7imler veriyor. Mekan m\u00fc\u015fterekle\u015fmesi pratikleri, Holloway\u2019in dilini kullanacak olursak, \u201ceylemenin hareketini\u201d yeniden kazan\u0131yor ve \u201c\u00f6l\u00fc olan eylemeyi\u201d \u201cbir kimlik i\u00e7inde, bir rol veya\u00a0karakter maskesi \u00e7er\u00e7evesinde\u201d varolmaya zorlayan egemen s\u0131n\u0131fland\u0131rmalara\u00a0kar\u015f\u0131 koyuyor (Holloway 2002: 63).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Payla\u015f\u0131m ve dayan\u0131\u015fma birer de\u011fer veya ideolojik olarak dayat\u0131lm\u0131\u015f mecburiyet olarak \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmez, daha ziyade pratik i\u00e7inde, pratik sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zme ve protesto eylemlerini kolektif olarak \u00f6rg\u00fctleme s\u00fcreci i\u00e7inde deneyimlenir.<\/em> B\u00f6yle bir ba\u011flamda devlet sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 savunma \u00f6rg\u00fctlemeye destek olan dayan\u0131\u015fma ile i\u015fgal edilmi\u015f meydanlardaki \u00e7\u00f6pleri toplamada ifade bulan dayan\u0131\u015fma aras\u0131nda fark yoktur. Dayan\u0131\u015fma sadece insanlar\u0131 devlet g\u00fc\u00e7leriyle \u00e7at\u0131\u015f\u0131rken destekleyen bir g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. Dayan\u0131\u015fma yarat\u0131c\u0131 bir g\u00fc\u00e7 olmu\u015ftur ve olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Chomsky\u2019nin s\u00f6zleriyle \u201c\u0130\u015fgal\u00a0Et hareketinin en heyecan verici y\u00f6n\u00fc her yeri saran birlikteliklerin, ba\u011flar\u0131n, ba\u011flant\u0131lar\u0131n ve a\u011flar\u0131n in\u015fas\u0131d\u0131r\u201d (Chomsky 2012: 45).<\/p>\n<p>Bir kriz d\u00f6neminde bunun sadece etik anlamda iyi hissettirici de\u011fil ayn\u0131 zamanda etkili oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130nsanlar kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda hayatta kalabilmenin yollar\u0131n\u0131 tasarlamaya, icat etmeye ve ke\u015ffetmeye zorlan\u0131rlar. Meydanlar deneyimi vas\u0131tas\u0131yla da kolektif bi\u00e7imde icat etme pratikleri bir toplumsal deney bi\u00e7imini kazan\u0131r.\u00a0Egemen kentsel y\u00f6neti\u015fim modeline kar\u015f\u0131 koyabilecek en acil ve en umut vaat eden g\u00f6rev m\u00fc\u015fterek mekanlar\u0131n yeniden icad\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015fterek diyar\u0131, devletin kontrol\u00fcndeki \u201cresmen tan\u0131nm\u0131\u015f\u201d kamusal mekanla s\u00fcrekli bir kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelme hali i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kar. Argentinazo isyan\u0131 \u00fczerine kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olan Marina Strin, \u0130\u015fgal Et hareketinin benimsedi\u011fi stratejiler \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 yorumda \u015funu s\u00f6yler: \u201cBizim referans noktam\u0131z, birbirimiz ve do\u011frudan\u00a0demokratik mekanlar\u0131n yarat\u0131m\u0131 olmaya devam etmeli, fakat kendi g\u00fcndemimizi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken ayn\u0131 zamanda kurumsal iktidar\u0131n meselelerini de m\u00fczakere etmenin yollar\u0131n\u0131 bulmal\u0131y\u0131z\u201d<em> (Sitrin 2012: 7).<\/em><\/p>\n<p>\u00d6te yandan bu d\u00fczeydeki m\u00fczakereler, bir m\u00fc\u015fterekle\u015fme hareketi i\u00e7inde ve onun vas\u0131tas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kabilecek herhangi t\u00fcrde bir iktidar yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 engellemeye y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k m\u00fc\u015fterekle\u015fme kurumlar\u0131n\u0131n geli\u015fimine fazlas\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ara\u00e7lar ama\u00e7larla uyumlu olmal\u0131d\u0131r; e\u015fitlik\u00e7i bir payla\u015f\u0131m toplumuna eri\u015fmek amac\u0131yla verilen\u00a0m\u00fccadelenin e\u015fitsizlik bi\u00e7imlerini ve i\u00e7e kapanmay\u0131 benimseyerek ba\u015far\u0131l\u0131 olabilece\u011fi fantezisine kap\u0131lmamak gerekir. Ortak d\u00fcnyalar\u0131m\u0131z ve payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z pratikler hiyerar\u015fik i\u015f g\u00f6rmenin ve kontrole tabi b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn egemen bi\u00e7imleriyle s\u00fcrekli bir m\u00fccadele\u00a0halinde \u015fekillendi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e (kimi zaman olanaks\u0131z g\u00f6r\u00fcnse de)\u00a0b\u00f6yle bir e\u015fitlik\u00e7i topluma do\u011fru yakla\u015fabiliriz.<\/p>\n<p>Meydanlar hareketinin g\u00f6sterdi\u011fi gibi m\u00fc\u015fterek mekanlar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 muhtemelen \u00e7eli\u015fkilerle dolu ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi \u00e7ok zor bir s\u00fcre\u00e7tir; fakat bu s\u00fcre. kapitalizmi ve tahakk\u00fcm\u00fc a\u015fmaya y\u00f6nelik herhangi bir \u00e7aba i\u00e7in mutlak anlamda zorunludur. Hareket\u00a0halindeki topluluklar taraf\u0131ndan \u00f6r\u00fclen m\u00fc\u015fterek diyar\u0131nda insanlar hayallerini ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 k\u0131yaslayacak, dayan\u0131\u015fmay\u0131 yeniden ke\u015ffedecek ve egemen politikalar taraf\u0131ndan dayat\u0131lan tahripkar bireyselle\u015fmeyle sava\u015facak bir alan bulur. Adalet ve haysiyete y\u00f6nelik \u00e7o\u011ful ve muhtelif taleplerin ard\u0131nda kolektif \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeye giden\u00a0yeni yollar s\u0131nanmakta ve icat edilmektedir. Zapatistalar\u2019\u0131n da dedi\u011fi gibi bu yollar\u0131 ancak y\u00fcr\u00fcyerek yaratabiliriz, fakat y\u00fcr\u00fcmekte olan hareketi dinlememiz, g\u00f6zlememiz ve hissetmemiz \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/s-297c23eb3b7217b6bdc682e72a9b26a559983013.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4271\" src=\"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/s-297c23eb3b7217b6bdc682e72a9b26a559983013.jpg\" alt=\"s-297c23eb3b7217b6bdc682e72a9b26a559983013\" width=\"770\" height=\"430\" srcset=\"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/s-297c23eb3b7217b6bdc682e72a9b26a559983013.jpg 770w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/s-297c23eb3b7217b6bdc682e72a9b26a559983013-150x84.jpg 150w, https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/wp-content\/uploads\/s-297c23eb3b7217b6bdc682e72a9b26a559983013-300x168.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 770px) 100vw, 770px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019de Gezi direni\u015fi sonras\u0131nda yayg\u0131nla\u015fan park forumlar\u0131, savunma ve dayan\u0131\u015fma hareketleri etraf\u0131nda geli\u015fen kent hareketi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc siyasal muhalefet aray\u0131\u015flar\u0131 m\u00fc\u015fterekler ve m\u00fc\u015fterekle\u015fme tart\u0131\u015fmalar\u0131na yabanc\u0131 de\u011fil. Son d\u00f6nemde \u00fcretim ve t\u00fcketim kooperatiflerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte yeniden canlanan bu tart\u0131\u015fmalar, geleneksel \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadele yollar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yeni dinamikler olu\u015fturmaya, geri \u00e7ekilen kitlesel muhalefet hareketlerinin sorunlar\u0131n\u0131 ele almaya\u00a0 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4261,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[45,102,115,83,14],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4263"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4263"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4274,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4263\/revisions\/4274"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}