{"id":4198,"date":"2018-08-02T22:00:16","date_gmt":"2018-08-02T19:00:16","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4198"},"modified":"2018-08-03T22:20:52","modified_gmt":"2018-08-03T19:20:52","slug":"ekoloji-mucadelesinde-strateji-tartismasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=4198","title":{"rendered":"Ekoloji M\u00fccadelesinde Strateji Tart\u0131\u015fmas\u0131"},"content":{"rendered":"

Ekoloji M\u00fccadelesinde Strateji Tart\u0131\u015fmas\u0131<\/h2>\n

 <\/p>\n

\n

\u201cYine dene yine yenil\u201d nereye kadar\u00a0–\u00a0Aykut \u00c7oban<\/h3>\n

(Bir+Bir)<\/em><\/h3>\n<\/div>\n

On alt\u0131 y\u0131ld\u0131r iktidarda olan AKP 24 Haziran se\u00e7imlerini kazand\u0131. Se\u00e7im vaatleri aras\u0131nda T\u00fcrk Ak\u0131m\u0131, Kanal \u0130stanbul, madencilik seferberli\u011fi, in\u015faat ve enerji projeleri var. \u201cYapt\u0131klar\u0131 yapacaklar\u0131n\u0131n teminat\u0131\u201d ise, on alt\u0131 y\u0131ld\u0131r oldu\u011fu gibi do\u011fal varl\u0131klar\u0131n zarara u\u011frat\u0131lmas\u0131, kirletilmesi, talana a\u00e7\u0131lmas\u0131, sat\u0131lmas\u0131, kiralanmas\u0131, ticarile\u015ftirilmesi ve metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da s\u00fcrecektir. Hatta bu fiillerin yo\u011funla\u015fmas\u0131 beklenmeli. \u00c7\u00fcnk\u00fc izledi\u011fi politika bak\u0131m\u0131ndan Erdo\u011fan iktidar\u0131n\u0131n elinde do\u011fa d\u0131\u015f\u0131nda paraya ve b\u00fcy\u00fcmenin hammaddesine \u00e7evrilebilir bir \u201cde\u011fer\u201d kalmad\u0131. Bu da bunca y\u0131ld\u0131r bu fiillere kar\u015f\u0131 direnen ekoloji m\u00fccadelesinin g\u00fcndemdeki yerini ve \u00f6nemini koruyaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. \u00d6nceki dire\u015fken \u00f6rnekler, ekoloji m\u00fccadelesinin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de sessiz kalmayaca\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n

Do\u011fan\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 h\u0131zlanacak ve m\u00fccadele k\u0131z\u0131\u015facaksa, zaten olduk\u00e7a gecikmi\u015f \u015fu soruyu acilen tart\u0131\u015fmaya a\u00e7makta b\u00fcy\u00fck fayda var: Ekoloji m\u00fccadelesi ge\u00e7mi\u015findeki pratikleri yineleyerek mi yol almal\u0131, yoksa yeni bir strateji geli\u015ftirme \u00e7abas\u0131na m\u0131 girmeli? Bu yaz\u0131, yeni bir strateji tart\u0131\u015fmas\u0131na davettir.<\/p>\n

\"marmarayi_savunuyoruz_28_aralik\"<\/a><\/p>\n

Tekil-sorun odakl\u0131 yakla\u015f\u0131m<\/strong><\/h4>\n

Sosyal medyan\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131ndan beri T\u00fcrkiye\u2019de her se\u00e7imin ard\u0131ndan Samuel Beckett\u2019in \u015fu \u00fcnl\u00fc s\u00f6z\u00fc dola\u015f\u0131ma giriyor: \u201cHep denedin. Hep yenildin. Olsun. Yine dene. Yine yenil. Daha iyi yenil.\u201d<\/em> Yenilgi nedeniyle karamsarl\u0131\u011fa kap\u0131lanlar\u0131n umudunu diriltmek i\u00e7in bu s\u00f6z i\u015fe yarar m\u0131, bilinmez. Ama herhalde \u015fu ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00f6nermesi kabul g\u00f6recektir: Hep ayn\u0131 bi\u00e7imde denenirse yenilgi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu gibi, sonraki yenilginin bile daha iyi olaca\u011f\u0131n\u0131n da g\u00fcvencesi olamaz. Ayn\u0131 de\u011fi\u015fkenlerle ayn\u0131 denemeyi ka\u00e7 kez yinelersek yineleyelim, yenilgi d\u0131\u015f\u0131nda bir sonu\u00e7 al\u0131nmas\u0131 ancak rastlant\u0131sal olabilir.<\/p>\n

Ekoloji m\u00fccadelesinin ge\u00e7mi\u015f denemelerinde a\u011f\u0131r basan birka\u00e7 e\u011filim saptanabilir. Bunlardan ilki, tekil-sorun odakl\u0131 olma e\u011filimi. Bu odakla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sorun, tasarlanan projenin yarataca\u011f\u0131 zarardan ibaretmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Etkinlik kaynakl\u0131 (termik santral, \u00e7imento fabrikas\u0131, ta\u015f oca\u011f\u0131), tahribata ba\u011fl\u0131 (orman, k\u0131y\u0131, mera tahribi), kirlili\u011fe dayal\u0131 (hava, su, toprak kirlili\u011fi), risk tan\u0131ml\u0131 (n\u00fckleer, GDO) olarak sorun saptan\u0131r. Bu gibi niteleyici unsurlar\u0131n bir karmas\u0131 dile getirildi\u011finde dahi sorunun as\u0131l belirleyeni kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lan zararl\u0131 projedir. B\u00f6yle anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, m\u00fccadelede yer alanlar\u0131n ekolojik sorunlar\u0131 kavray\u0131\u015f\u0131 tekil bir projenin \u00f6tesine ge\u00e7emeyecektir. Sorun y\u0131k\u0131c\u0131 bir projeye indirgendi\u011finde m\u00fccadelenin talebi bellidir: o tesisin engellenmesi, devletin verdi\u011fi izinlerin mahkemelerce iptal edilmesinin sa\u011flanmas\u0131. \u015eapka \u00e7\u0131kar\u0131lacak m\u00fccadeleler sayesinde zaman zaman taleple ilgili \u00e7e\u015fitli kazan\u0131mlar elde edilir. Direni\u015f s\u00fcrecinin toplumsal m\u00fccadeleler i\u00e7in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 deneyim birikimi ise, de\u011ferli bir mirast\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz.<\/p>\n

Ancak bu kazan\u0131mlar\u0131 g\u00f6lgede b\u0131rakan ger\u00e7ek, Bergama\u2019dan Cerattepe\u2019ye say\u0131s\u0131z \u00f6rnekte g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, \u015firketin projede kaybetti\u011fi bir mevziyi hemen her seferinde geri almas\u0131d\u0131r. Bu bak\u0131mdan, gelecek yenilgileri de s\u0131radanla\u015ft\u0131ran denemeci kabulleni\u015f s\u00fcre\u00e7lerinde \u201cOlsun, yine dene\u201d ile ge\u00e7i\u015ftirilemeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde ezici trajediler ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Yerelli\u011fin kendili\u011finden ideolojisi<\/strong><\/h4>\n

M\u00fccadelelerdeki ikinci e\u011filim ise yerelli\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6nemsenmesi. Bu, ayn\u0131 zamanda, tekil-sorun odakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n da dolayl\u0131 bir sonucu.<\/p>\n

Proje yerelde, belirli bir yere in\u015fa edildi\u011fine ve m\u00fccadele o projeye kar\u015f\u0131 durdu\u011funa g\u00f6re, m\u00fccadelenin merkez \u00fcss\u00fcn\u00fcn yerel \u00f6l\u00e7ekte kurulmas\u0131 do\u011fald\u0131r ve zorunludur. Futbol deyi\u015fiyle, bu bir alan savunmas\u0131d\u0131r. Nitekim, \u201cya\u015fam savunusu\u201d, \u201cya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n savunulmas\u0131\u201d kavramlar\u0131 son y\u0131llarda s\u0131k\u00e7a kullan\u0131l\u0131yor. Ekolojik sorundan do\u011frudan etkilenecek olan yerel halk, kendi g\u00fcc\u00fc ve olanaklar\u0131yla projeye kar\u015f\u0131 savunmaya ge\u00e7er. Hi\u00e7 tart\u0131\u015fmas\u0131z \u00e7ok \u00f6nemlidir yerel m\u00fccadele.<\/p>\n

Bununla birlikte, m\u00fccadelenin kapsamca b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi ancak yerel \u00f6l\u00e7e\u011fin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmakla m\u00fcmk\u00fcn olur. Ba\u015fka yerlerdeki m\u00fccadelelerle ve demokratik kitle \u00f6rg\u00fctleriyle dayan\u0131\u015fma ve m\u00fccadele a\u011flar\u0131 \u00f6rmek, ortak talepler ve eylemler geli\u015ftirmek gerekir. Oysa, yerelli\u011fe kerameti kendinden menkul bir de\u011fer y\u00fcklenirse, yerel dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck (parochialism<\/em>) bir boyunduruk gibi m\u00fccadelenin yerel, b\u00f6lgesel, ulusal \u00f6l\u00e7ekler aras\u0131 geni\u015fleyici hareketini k\u0131s\u0131tlayacakt\u0131r. Yerelin demokratikli\u011fini, yerel sorunun kendine \u00f6zg\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve o m\u00fccadelenin \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc abartan, \u201cd\u0131\u015far\u0131yla\u201d ortakla\u015fman\u0131n bozucu etkisinden, direni\u015fi zay\u0131flatmas\u0131ndan dem vuran \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f anlay\u0131\u015fa yerelli\u011fin kendili\u011finden ideolojisi<\/em> diyebiliriz. M\u00fccadele alanlar\u0131nda sorgusuz sualsiz i\u015fe ko\u015fulabilen bu ideoloji, irili ufakl\u0131 say\u0131s\u0131z yerel ekolojik m\u00fccadelenin T\u00fcrkiyelile\u015fmesinin, bir araya gelmesinin, birlik olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engellerden biridir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Siyasetler-\u00fcst\u00fc siyaset<\/strong><\/h4>\n

Vurgulayaca\u011f\u0131m son e\u011filim ise, yereldeki \u00e7evre\/ya\u015fam m\u00fccadelesinin siyasetler-\u00fcst\u00fc oldu\u011fu iddias\u0131. Bu e\u011filime g\u00f6re, planlanan proje halk\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etti\u011fi gibi b\u00f6rt\u00fc b\u00f6ce\u011fe, do\u011faya da zarar verir, ki tesise kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni de \u00e7evresel zarar\u0131n \u00f6nlenmesidir. \u00a0Sonras\u0131 \u00e7ok tart\u0131\u015fmal\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7evrenin korunmas\u0131, farkl\u0131 siyasal g\u00f6r\u00fc\u015fleri birle\u015ftiren, dahas\u0131 her t\u00fcrl\u00fc siyasal yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00f6tesinde, siyaseten yans\u0131z bir amaca b\u00fcr\u00fcn\u00fcr. O kadar ki, bu e\u011filimin savunucular\u0131 kendi tutumlar\u0131n\u0131 siyasetler-\u00fcst\u00fc g\u00f6r\u00fcrken, bu tutumdan ayr\u0131lanlar\u0131ysa siyaset yapmakla itham edip m\u00fccadelenin \u00e7eperlerine iterler. \u00d6rne\u011fin, \u201cBiz \u00e7evre m\u00fccadelesi veriyoruz!<\/em>\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn alt anlam\u0131, \u201cBurada siyaset yapm\u0131yoruz, yap\u0131lmas\u0131n\u0131 da istemiyoruz<\/em>\u201ddur.<\/p>\n

Bu e\u011filimde yayg\u0131n bi\u00e7imde siyasal k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze sinmi\u015f bir \u00f6zelli\u011fin yans\u0131mas\u0131n\u0131 da g\u00f6rebiliriz. T\u00fcrkiye\u2019de siyaset denince akla \u00f6ncelikle siyasal partiler geliyor. Siyasetler-\u00fcst\u00fcl\u00fck, partiler-\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn bir \u00e7evirisi bu bak\u0131mdan. Farkl\u0131 partileri yerel m\u00fccadele i\u00e7inde yan yana getirme ba\u015far\u0131s\u0131, siyasetler-\u00fcst\u00fc iddias\u0131n\u0131n en somut g\u00f6stergesi say\u0131l\u0131yor. Bir anlamda siyasetin dikenli alan\u0131nda \u00e7evre m\u00fccadelesi bir \u201cmasumiyet\u201d kalkan\u0131na da kavu\u015fturuluyor. \u00d6yle ya, \u201cbiz \u00e7evre m\u00fccadelesi veriyoruz!<\/em>\u201d<\/p>\n

Oysa tekil-sorun odaklanmas\u0131 olsun, yerelli\u011fin kendili\u011finden ideolojisi olsun ve siyasetler-\u00fcst\u00fc e\u011filim olsun, bunlar belirli bir siyasetin unsurlar\u0131d\u0131r: Tam da bu unsurlardan olu\u015fan bir siyaset. \u00c7evrenin siyasetten, yani \u00e7evre tahribat\u0131n\u0131n ve ekoloji m\u00fccadelesinin siyasetten, sanki m\u00fcmk\u00fcnm\u00fc\u015f gibi, ayr\u0131labilece\u011fine inanan bir siyaset. Ekoloji m\u00fccadelesini yerel bir dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011fe hapsetmenin, emek, kad\u0131n ve di\u011fer toplumsal m\u00fccadeleleri ekoloji m\u00fccadelesinden yal\u0131tman\u0131n siyaseti. Emekten yal\u0131tma boyutuna az ileride d\u00f6nece\u011fim.<\/p>\n

G\u00fcncel bir \u00f6rnekle somutlarsak, ekoloji m\u00fccadelelerinin OHAL\u2019e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 siyasal bir tutumdur. Siyasetler-\u00fcst\u00fc \u00e7evre m\u00fccadelesi iddias\u0131yla OHAL konusunda sessiz kalmak da \u00f6yle. OHAL ko\u015fullar\u0131nda bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapmak bile yasaklanabildi\u011finden, OHAL\u2019le ilgili tak\u0131n\u0131lan tutum \u00e7evre i\u00e7in verilen m\u00fccadeleyi asl\u0131nda bir varl\u0131k-yokluk testine sokar. OHAL kalkt\u0131\u011f\u0131nda da hukuk devleti, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zg\u00fcr medya, toplant\u0131 ve g\u00f6steri hakk\u0131 talep etmeyecek miyiz? Bu gibi \u00f6rneklerdeki siyasalla\u015fma, ekoloji m\u00fccadelesinin masumiyetiyle ilgili basit bir tercih de\u011fil, varolu\u015fsal bir sorundur. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler geni\u015fletildi\u011fi ve sahiplenildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, m\u00fccadele, taleplerini dile getirecek mekanizmalara, taktiksel-eylemsel ara\u00e7lara kavu\u015fur. Bunlar\u0131n etkin kullan\u0131lmas\u0131yla da taleplerin ger\u00e7ekle\u015fme olana\u011f\u0131 geni\u015fler.<\/p>\n

\u0130kilemleri a\u015fmak<\/strong><\/h4>\n

\u00dc\u00e7 e\u011filim tart\u0131\u015fmas\u0131ndan birbiriyle etkile\u015fen iki ikilemin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir yol ayr\u0131m\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f bulunuyoruz. \u0130lki, yerelli\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6nemsenmesiyle yerelli\u011fin a\u015f\u0131lmas\u0131 gereksinimi aras\u0131ndaki ikilem. \u0130kincisi de siyasetler-\u00fcst\u00fcl\u00fck ile siyasalla\u015fma gereklili\u011fi aras\u0131nda beliren ikilem. \u00d6nce, yerelli\u011fin a\u015f\u0131lmas\u0131 gereksinimine \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7eleriyle de\u011finelim.\"28814463632_7be4f39e01_b\"<\/p>\n

Sermayedar sorunu yerel bir projeye indirger. \u015eu kadar k\u00e2r i\u00e7in, \u015fu HES, \u015fu dere \u00fczerinde in\u015fa edilecek. Orada engellenirse, sermaye benzer bir projeyi ba\u015fka bir yerde uygulayacakt\u0131r. Yerel m\u00fccadelenin, sermayedar\u0131n proje-indirgemeci anlay\u0131\u015f\u0131yla paralellik g\u00f6steren yerel soruna s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131ktan uzakla\u015fmas\u0131 gerekmez mi?<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin her yerinde y\u0131k\u0131m projelerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve daha pek \u00e7o\u011funun da planland\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Denebilir ki, \u201cher yerel odak kendi yerelinde projeyi engellerse sorun kalmaz zaten<\/em>\u201d. Bunun anlam\u0131, her m\u00fccadelenin ba\u015fka yerlerdeki ekolojik direni\u015flerden yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olarak kaderine terk edilmesidir. Tam da sermaye ve devletin istedi\u011fi gibi… Sermaye ve devlet birlik olmu\u015fken bu devasa g\u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda yerel mevziyi tek ba\u015f\u0131na tutmak neredeyse olanaks\u0131z. Yerel eylemcilerin ter\u00f6rist olmakla, Alman ajanl\u0131\u011f\u0131yla su\u00e7land\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklamalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131, ceza davalar\u0131yla s\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, hatta cinayetle ya\u015fam\u0131ndan oldu\u011fu bir ger\u00e7eklikte, yal\u0131tmaya-yaln\u0131zla\u015ft\u0131rmaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak daha \u00e7ok \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

\u00c7e\u015fitli su\u00e7larla yaftalanan yerel m\u00fccadelenin ulusal \u00f6l\u00e7ekte sesi \u00e7o\u011fald\u0131k\u00e7a bir yandan o projenin engellenmesi kolayla\u015f\u0131r. Di\u011fer yandan da yerelli\u011fin kendili\u011finden ideolojisinden uzakla\u015farak \u00fclke y\u00fczeyinde ortak bir m\u00fccadele kurulduk\u00e7a, benzer projelerin ba\u015fka yerellerde yap\u0131lmas\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Bu y\u0131l kurulan Ekoloji Birli\u011fi, b\u00f6yle bir gereksinmeyi giderecek bir potansiyel bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Bug\u00fcne kadar yerel m\u00fccadeleler aras\u0131nda k\u0131smi, ge\u00e7ici ve rastlant\u0131sal dayan\u0131\u015fman\u0131n yarat\u0131labildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bunu geli\u015ftirecek bi\u00e7imde Ekoloji Birli\u011fi, bu m\u00fccadelelerin b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc, s\u00fcrekli ve ilkelere ba\u011flanm\u0131\u015f \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenmesi olarak s\u0131\u00e7rat\u0131c\u0131 bir a\u00e7\u0131l\u0131m sa\u011flayabilir. El yordam\u0131yla toplumsal destek araman\u0131n zaman ve enerji kayb\u0131 kurulan birlik sayesinde son bulur. Soka\u011f\u0131n ve yarg\u0131 yolunun kullan\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde insan g\u00fcc\u00fc, uzmanl\u0131k ve kaynaklar birle\u015ftirilir. Talepleri daha g\u00fcr ve ulusal \u00f6l\u00e7ekte ifade etmenin \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar\u0131na eri\u015fim sa\u011flanabilir. Ge\u00e7mi\u015f yerel deneyimler birlik i\u00e7inde birbirine aktar\u0131l\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir birlik, yerelden ulusal ve uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7eklere geni\u015flemenin bir \u201cara y\u00fcz\u00fc\u201d i\u015flevi g\u00f6rebilir. B\u00f6ylece m\u00fccadelede \u00f6l\u00e7ekler aras\u0131 ge\u00e7i\u015fkenli\u011fin sundu\u011fu g\u00fc\u00e7 birli\u011fi, dayan\u0131\u015fma, sesini duyurma ve benzeri olanaklar etkilice kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Yerelli\u011fe ve birlik olmaya sanki bunlar birbirine d\u00fc\u015fmanm\u0131\u015f gibi yakla\u015famay\u0131z. Tam tersine. Yerel m\u00fccadeleler olmadan birlik var olamaz, ama birlik olmadan da yerel m\u00fccadelelerin amac\u0131na ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmaz.\"dh-gep7x4aesa1g\"<\/a><\/p>\n

A\u00e7\u0131k hesapla\u015fma<\/strong><\/h4>\n

Tekil-sorun odaklanmas\u0131, \u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi\u2019nin bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 and\u0131r\u0131r. Her ikisinde de, etkinlikle tahribat, kirlilik, ekolojik risk ve topluma olumsuz etkiler aras\u0131nda ili\u015fki kurulur. Oysa, ekolojik sorun teknik olarak saptanabilir etkilere yol a\u00e7an bir projenin \u00f6tesinde bir kaynaktan do\u011far. Sermaye birikimiyle, art\u0131k de\u011fer yarat\u0131lmas\u0131yla, devlet-\u015firket i\u015fbirli\u011fini sa\u011flayan siyasal boyutuyla, do\u011fan\u0131n sermayele\u015ftirilmesiyle, b\u00fcy\u00fcme ideolojisiyle birlikte, kapitalizme dair bir sorundur. Tekil projeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, \u015firketi ve orta\u011f\u0131 kapitalist devleti kar\u015f\u0131s\u0131na al\u0131r, ama genellikle bu cephele\u015fmeyi kapitalizmle ili\u015fkilendirmeden yapar. Marx\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi, \u201cne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmiyorlar, ama yap\u0131yorlar<\/em>\u201d. M\u00fccadelede yap\u0131lan, \u00f6rt\u00fck bi\u00e7imde kapitalizmle bir hesapla\u015fmad\u0131r asl\u0131nda.<\/p>\n

 <\/p>\n

Siyasetler-\u00fcst\u00fcl\u00fck e\u011filimi, yap\u0131lanla, yap\u0131lan\u0131n bilgisini ya da kavram\u0131n\u0131 \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fcrme \u00e7abas\u0131na ket vurur. Tekil-sorun olarak projeyle birlikte kapitalizmi sorunsalla\u015ft\u0131rmak, kitleyi cezbeden masumiyetin bo\u011fulaca\u011f\u0131 siyaset sular\u0131na girmek olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor olsa gerek. Ayr\u0131ks\u0131 \u00f6rnekleri olabilir, ama b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda yerel ekoloji m\u00fccadeleleri kapitalizm kar\u015f\u0131t\u0131 bir s\u00f6yleme sahip de\u011filler. EGE\u00c7EP\u2019te oldu\u011fu gibi, Ekoloji Birli\u011fi de, anti-kapitalist nitelemesini ilkeleri aras\u0131nda say\u0131yor.<\/p>\n

Bile\u015fik m\u00fccadele<\/strong><\/h4>\n

Kapitalizm kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ilkesinin ete kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclerek kapitalizmle cephele\u015fen bir m\u00fccadeleye y\u00f6n vermesi ni\u00e7in gerekli? \u00c7\u00fcnk\u00fc tekil m\u00fccadelenin yerel \u00f6l\u00e7e\u011fe s\u0131k\u0131\u015f\u0131p yaln\u0131zla\u015fmas\u0131n\u0131 giderecek bir ila\u00e7 tam da bu. Termik, HES, ta\u015foca\u011f\u0131, \u00e7\u00f6p bertaraf tesisi gibi tekil projeleri sorunun ger\u00e7ek kayna\u011f\u0131nda, kapitalizm hesapla\u015fmas\u0131nda ortakla\u015ft\u0131r\u0131p bir araya getirecek bir siyasal zemin b\u00f6ylece belirir.<\/p>\n

Siyasetler-\u00fcst\u00fcl\u00fck iddias\u0131, demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerini ve partileri dayan\u0131\u015fmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken, onlar\u0131n kurumsal kimliklerinden ar\u0131nm\u0131\u015f, yani hi\u00e7le\u015fmi\u015f olarak m\u00fccadele saflar\u0131na kat\u0131lmas\u0131n\u0131 bekler. Buna g\u00f6re, bu \u00f6rg\u00fctler m\u00fccadelenin eklentisi, kuyru\u011fu gibidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, diyelim ki parti partiler-\u00fcst\u00fc \u00e7er\u00e7eveye dahil olunca, siyasetin ona indirgenerek y\u00fcceltildi\u011fi bir kurum olarak bile, herhangi bir akt\u00f6r kadar etki do\u011furamaz. Ayn\u0131 durum sendikalar, kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri ve di\u011ferleri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6rg\u00fctler ya hi\u00e7le\u015fmi\u015f olurlar ya da \u00f6rg\u00fctsel kimlikleriyle gelirlerse d\u0131\u015farda tutulurlar.<\/p>\n

Hi\u00e7le\u015fmi\u015f \u00f6rg\u00fctlerin ve de m\u00fccadelenin kendisinin seferber etti\u011fi kitlelerin ortak bir \u00f6zelli\u011fi var. M\u00fccadelede yer alanlar ve yer alma potansiyeli olanlar k\u00f6yl\u00fc, i\u015f\u00e7i, kendi hesab\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan esnaf, avukat, ba\u015fkas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendis, ev-i\u00e7i emek harcayan kad\u0131n ve emek\u00e7i kesimler dahil olmak \u00fczere \u00f6\u011frenim g\u00f6ren \u00f6\u011frencilerdir. Onlar\u0131n emek\u00e7i olarak s\u0131n\u0131fsal \u00f6zellikleri kal\u0131c\u0131d\u0131r. Emek\u00e7i olmak parti, sendika, dernek \u00fcyesi olmaktan farkl\u0131 olarak \u00fcyelikten istifa dilek\u00e7esiyle de\u011fi\u015ftirilemez.<\/p>\n

Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7al\u0131\u015fabilir n\u00fcfusun y\u00fczde 95\u2019e yak\u0131n bir \u00e7o\u011funlu\u011funun eme\u011fiyle ge\u00e7indi\u011fini ortaya koyuyor. Neresinden baksak 25-30 milyonluk bir toplam. Ekoloji m\u00fccadelesinin \u00fcst\u00fcnde y\u00fckselebilece\u011fi toplumsal zemin bu denli engin. S\u0131n\u0131fsal m\u00fccadelenin d\u00fcnya y\u00fczeyinde g\u00f6rece gerilemi\u015f olmas\u0131n\u0131n nedenlerine hi\u00e7 girmeyelim. Bu bir yana, burada tan\u0131d\u0131k bir sorunumuz var: Ferit Serkan \u00d6ngel\u2019in 2017 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 Metal \u0130\u015f\u00e7isinin Kimli\u011fi<\/em>ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, sendikal\u0131 i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 67\u2019si sendikan\u0131n siyaset yapmas\u0131n\u0131 istemiyor! On y\u0131l \u00f6nce de bu sonu\u00e7 elde edilmi\u015fti. Ekoloji m\u00fccadelesinde yer alanlar gibi, i\u015f\u00e7iler de siyasetler-\u00fcst\u00fc iddian\u0131n b\u00fcy\u00fcs\u00fcne kap\u0131lm\u0131\u015flar. \u0130\u015fyeri ve \u00fccret sendikac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmay\u0131 siyaset olarak g\u00f6ren bir i\u015f\u00e7i, sendikan\u0131n, beldedeki \u00fclkedeki ekolojik sorunla u\u011fra\u015fmas\u0131n\u0131 uzak durulmas\u0131 gereken siyaset sayacak…<\/p>\n

Bu nedenle, siyasetler-\u00fcst\u00fcl\u00fck eme\u011fi ve ekolojiyi birbirinden yal\u0131tan, b\u00f6len ve daraltan bir e\u011filim. \u0130\u015fte \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken, partili ya da partisiz, sendikal\u0131 ya da de\u011fil, emek ve ekoloji m\u00fccadelelerinin 30 milyonluk potansiyel toplam\u0131n\u0131n, geni\u015fletici ve b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc, bile\u015fik m\u00fccadelenin y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fclerine nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015f(t\u00fcr\u00fcl)ece\u011fidir. Siyaset, tam da bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ba\u015far\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecidir.<\/p>\n

Demek ki, ekoloji m\u00fccadelesinin kapitalizmle cephele\u015fmesi, bile\u015fik m\u00fccadelenin ekoloji kolu i\u00e7in hem siyasal hem de toplumsal zemini sa\u011flar. Ba\u015fka bir yaz\u0131da da<\/a>, ekolojik sorundan en \u00e7ok emek\u00e7ilerin etkilendi\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla sorunun s\u0131n\u0131fsal karakterini g\u00f6stermi\u015ftim. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, bile\u015fik m\u00fccadelenin emek kolu i\u00e7in de ortakla\u015fman\u0131n dayana\u011f\u0131 olan sa\u011flam bir ekolojik zemin yerli yerinde duruyor: Ekolojik soruna oldu\u011fu gibi emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne de yol a\u00e7an, s\u0131n\u0131fsal ili\u015fkileriyle, toplumsal yap\u0131lar\u0131yla, devletiyle kapitalist d\u00fczen. K\u0131sacas\u0131, bile\u015fik m\u00fccadeleyi in\u015fa etmenin zorunlulu\u011fu da, m\u00fccadelenin kapitalizmle hesapla\u015fmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi de bu d\u00fczenin ba\u011fr\u0131ndan do\u011fuyor.<\/p>\n

Kapitalizmle cephele\u015fme, sorunun kayna\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmas\u0131 nedeniyle \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn anahtar\u0131n\u0131 da i\u00e7erir. Bu ise, kapitalizme son verip yerine s\u0131n\u0131fs\u0131z, s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz, ekolojik bir toplum kurmak i\u00e7in siyasal iktidar\u0131 talep etmektir. Do\u011fmam\u0131\u015f \u00e7ocu\u011fa don bi\u00e7mek gibi olsa da, bile\u015fik m\u00fccadele i\u00e7in b\u00f6yle bir hedeften s\u00f6z edebilirim. Yeni bir toplumun in\u015fa edilmesi, kurucu bir siyasal talep oldu\u011fu i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi kolay de\u011fil. Yine de, bile\u015fik m\u00fccadele yap\u0131lar\u0131 belirdi\u011finde tarihin seyri o siyasal talebe do\u011fru h\u0131zla de\u011fi\u015fecektir.<\/p>\n

Oraya kadar daha \u00e7ok yolumuz, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeyse bir yol ayr\u0131m\u0131 var. Ekoloji m\u00fccadelelerinin \u201cYine dene, yine yenil<\/em>\u201d d\u00f6ng\u00fcs\u00fc i\u00e7inde kal\u0131p kalmayaca\u011f\u0131n\u0131, iki ikilemin olu\u015fturdu\u011fu kav\u015fakta hangi yoldan y\u00fcr\u00fcnece\u011fi belirleyecek.<\/p>\n

31 Temmuz 2018<\/p>\n

http:\/\/birartibir.org\/ekoloji\/122-yine-dene-yine-yenil-nereye-kadar<\/a><\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ekoloji M\u00fccadelesinde Strateji Tart\u0131\u015fmas\u0131   \u201cYine dene yine yenil\u201d nereye kadar\u00a0–\u00a0Aykut \u00c7oban (Bir+Bir) On alt\u0131 y\u0131ld\u0131r iktidarda olan AKP 24 Haziran se\u00e7imlerini kazand\u0131. Se\u00e7im vaatleri aras\u0131nda T\u00fcrk Ak\u0131m\u0131, Kanal \u0130stanbul, madencilik seferberli\u011fi, in\u015faat ve enerji projeleri var. \u201cYapt\u0131klar\u0131 yapacaklar\u0131n\u0131n teminat\u0131\u201d ise, on alt\u0131 y\u0131ld\u0131r oldu\u011fu gibi do\u011fal varl\u0131klar\u0131n zarara u\u011frat\u0131lmas\u0131, kirletilmesi, talana a\u00e7\u0131lmas\u0131, sat\u0131lmas\u0131, kiralanmas\u0131, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4203,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[102,120,49],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4198"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4198"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4204,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4198\/revisions\/4204"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}