{"id":3929,"date":"2016-08-05T02:30:55","date_gmt":"2016-08-04T23:30:55","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=3929"},"modified":"2019-10-02T23:13:45","modified_gmt":"2019-10-02T20:13:45","slug":"balik-ciftlikleri-hakkinda-dokuz-korkunc-gercek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=3929","title":{"rendered":"Bal\u0131k \u00e7iftlikleri hakk\u0131nda dokuz korkun\u00e7 ger\u00e7ek"},"content":{"rendered":"

13.11.2013 – Nil Kayarlar Sarrafo\u011flu<\/strong>
\nE\u011fer deniz \u00fcr\u00fcnleri yemeyi seviyorsan\u0131z ve bal\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kendiniz tutmak yerine sat\u0131n al\u0131yorsan\u0131z, kendinize baz\u0131 do\u011fru sorular\u0131 sorman\u0131z gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bal\u0131\u011f\u0131n \u00e7iftlik bal\u0131\u011f\u0131 olma ihtimali \u00e7ok fazla.<\/p>\n


\n<\/a>Ticari bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnyan\u0131n denizel kaynaklar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te birini tahrip etti\u011fi \u015fimdilerde, y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131na gelindi\u011finde denizlerdeki hayat\u0131n bir daha hi\u00e7 geri getirilemeyece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor bilim adamlar\u0131. Bal\u0131k \u00e7iftlikleri her ge\u00e7en g\u00fcn deniz \u00fcr\u00fcnlerine y\u00fckselen talebi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in do\u011fru bir y\u00f6ntem mi yoksa zaten kaynaklar\u0131 gittik\u00e7e azalan d\u00fcnyam\u0131za, yeni fark edilen bir tehdit mi?<\/p>\n

Sudaki canl\u0131lar\u0131n avc\u0131l\u0131k yoluyla insan g\u0131das\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 insanl\u0131k tarihi kadar eskidir ancak su \u00fcr\u00fcnlerinin yeti\u015ftiricilik yoluyla elde edilmesi Sanayi Devrimi ile ba\u015flar yani 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na denk gelir. \u00dclkemizde tatl\u0131 suda alabal\u0131k yeti\u015ftiricili\u011fi ile ba\u015flayan falliyetler denizlerde \u00e7ipura ve levrek \u00fcreticili\u011fi ile devam etmi\u015ftir. \u015eimdilerde sadece Ege b\u00f6lgesindeki bal\u0131k \u00fcretiminde 20.000 ki\u015filik istihdam yarat\u0131lmakta, sekt\u00f6r\u00fcn ekonomiye katk\u0131s\u0131 ise bir milyar dolar\u0131 a\u015fmaktad\u0131r. Bug\u00fcn d\u00fcnyada 52 milyon ton civar\u0131nda yeti\u015ftiricilik yoluyla bal\u0131k \u00fcretimi yap\u0131lmaktad\u0131r.\"567567675657567\"<\/p>\n

Dilerseniz bu h\u0131zla geli\u015fmekte olan end\u00fcstri hakk\u0131nda herkesin bilmesi gereken ger\u00e7eklere \u015f\u00f6yle bir g\u00f6z atal\u0131m.<\/p>\n

1 – \u00c7iftlik bal\u0131klar\u0131 GDO\u2019lu yem ile besleniyorlar<\/p>\n

Biyog\u00fcvenlik kanunu gere\u011fi GDO\u2019lu hayvan yeminin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ile beraber tavuk ve tavuk \u00fcr\u00fcnleri, et ve et \u00fcr\u00fcnlerinde oldu\u011fu gibi \u00fclkemizdeki \u00e7iftlik bal\u0131klar\u0131n\u0131n yemlerinde de GDO olma ihtimalini g\u00f6z ard\u0131 etmememiz gerekiyor. G\u00fcney Marmara Do\u011fal ve K\u00fclt\u00fcrel \u00c7evreyi Koruma Derne\u011fi Genel Ba\u015fkan\u0131 Adnan \u00d6n\u00fcrmen, GDO\u2019lu m\u0131s\u0131rdan \u00fcretilen yemlerin tavuklardan sonra bal\u0131k \u00e7iftliklerinde de kullan\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek halk\u0131 uyar\u0131yor.<\/p>\n

2 – Bilim adamlar\u0131, \u00e7iftlik bal\u0131klar\u0131ndaki besin de\u011ferinin g\u00fcvenilir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bal\u0131k yiyorsan\u0131z i\u015fte sizi ikilem i\u00e7inde b\u0131rakacak bir bilgi: Bilim adamlar\u0131 \u00e7iftlikte yeti\u015ftirilen bal\u0131klar\u0131n besin de\u011ferinde kat be kat d\u00fc\u015f\u00fc\u015f oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. Omega-3\u2019e bir bakal\u0131m \u00f6rne\u011fin; denizlerde b\u00fcy\u00fcyen bal\u0131klar omega-3\u2019\u00fc deniz bitkilerinden sa\u011flarlar ancak bal\u0131k \u00e7iftliklerinde, \u00e7iftlik bal\u0131klar\u0131n\u0131n yedikleri m\u0131s\u0131r, soya ve \u00e7ok az miktarda omega-3 i\u00e7eren yemlerden olu\u015fuyor. Ayr\u0131ca do\u011fal olmayan y\u00fcksek miktarda m\u0131s\u0131r i\u00e7eren besinlerle beslenen bal\u0131klar\u0131n yanl\u0131\u015f ya\u011f asiti birikmesi gibi problemleri olu\u015fabildi\u011fi gibi bal\u0131klar\u0131n antibiyotiklerle beslendiklerini ve insanlarda da antibiyoti\u011fe kar\u015f\u0131 diren\u00e7 kazanma gibi yan etkileri oldu\u011funu unutmayal\u0131m. Bug\u00fcn tavuklar hakk\u0131nda konu\u015fulan problemlerin ayn\u0131s\u0131n\u0131n bal\u0131klar i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu unutmayal\u0131m.<\/p>\n

3 – Bal\u0131k \u00e7iftlikleri birinden al\u0131p di\u011ferine veriyor, buna \u201c\u00fcretim\u201d mi diyoruz?
\n<\/a><\/p>\n

Soya, m\u0131s\u0131r gibi besinlerle ya\u015fayabilen bal\u0131klar oldu\u011fu gibi baz\u0131 t\u00fcrlerin de bal\u0131klarla beslenmesi gerekiyor. Ton ve somon gibi bal\u0131klar\u0131n g\u00fcnl\u00fck kendi kilolar\u0131 ba\u015f\u0131na en az \u00fc\u00e7 kilo kadar bal\u0131k yemeleri gerekti\u011fini biliyor muydunuz? Sonu\u00e7 olarak \u00e7iftliklerde ton ve somon gibi bal\u0131klar\u0131 \u00fcretmek amac\u0131yla, an\u00e7uez ve ringa bal\u0131\u011f\u0131 gibi bal\u0131klar\u0131n soylar\u0131n\u0131n t\u00fckenme e\u015fi\u011fe geldi\u011fini, yine bal\u0131k \u00e7iftliklerinden dolay\u0131 d\u00fcnya genelinde balina, yunus, fok bal\u0131\u011f\u0131, ay\u0131 bal\u0131\u011f\u0131, ton, levrek, somon, albatros, penguen ve buna benzer cinslerin yine ayn\u0131 nedenden dolay\u0131 a\u00e7 kald\u0131klar\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemeliyiz.<\/p>\n

4 – Bal\u0131klar ac\u0131 ve stresi hissedebiliyor<\/p>\n

\"345534534543435543\"<\/a>
\nSon zamanalarda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalardan \u00f6\u011frendi\u011fimiz kadar\u0131 ile bal\u0131klar\u0131n ac\u0131y\u0131 ve stresi hissettiklerini biliyoruz. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalardan birinde ar\u0131 zehiri zerk edilen bal\u0131klar ac\u0131dan dolay\u0131 z\u0131plama ve k\u0131vranma hareketleri g\u00f6steriyor ve g\u00f6zlem gruplar\u0131ndaki di\u011fer bal\u0131klara k\u0131yasla, daha sonras\u0131nda daha az y\u00fcz\u00fcyor, daha az yiyorlar ve kalp at\u0131\u015flar\u0131 h\u0131zlan\u0131yor. Hayatlar\u0131 boyunca tutsak kald\u0131klar\u0131 \u00e7iftliklerde, rutin stres alt\u0131nda kald\u0131klar\u0131 gibi a\u00e7l\u0131ktan ve oksijensiz kalarak yava\u015f ve ac\u0131l\u0131 \u00f6l\u00fcmler ya\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

5 – \u00c7iftlik bal\u0131klar\u0131 genelde hastal\u0131k ta\u015f\u0131yorlar ve bu deniz hayvanlar\u0131na da bula\u015f\u0131yor\"4354353443\"<\/p>\n

\u00c7iftlik bal\u0131klar\u0131 ne yaz\u0131k ki para \u00e7antan\u0131zdaki bozukluklar kadar s\u0131k\u0131\u015f\u0131k bir \u015fekilde ya\u015farlar. Bir k\u00fcvetin i\u00e7inde 30\u2019a yak\u0131n alabal\u0131\u011f\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu kadar yo\u011fun ya\u015faman\u0131n getirdi\u011fi hastal\u0131k ve parazitleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bir de. Elbette bu tip parazit ve hastal\u0131klar deniz hayvanlar\u0131na da ta\u015f\u0131nmakta. Kanada\u2019da ge\u00e7en sene t\u00fcm pembe somon po\u00fclasyonun %80\u2019inin \u00f6l\u00fcm sebebi bal\u0131k \u00e7iftliklerindeki deniz bitleri idi. Ancak hasar bu kadarla kalm\u0131yor; kartallar, ay\u0131lar, orkalar ve di\u011fer y\u0131rt\u0131c\u0131lar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmeleri i\u00e7in somon yemeleri gerekiyor. \u0130\u015fte bu gibi y\u0131rt\u0131c\u0131lar\u0131n da yok olma sebepleri somon say\u0131s\u0131ndaki azalmadan dolay\u0131 oluyor.
\n6 – Bal\u0131k \u00e7iftlikleri toksin dolu, bu da ekosistemin zarar g\u00f6rmesine sebep oluyor<\/p>\n

Bu kadar parazit ve hastal\u0131k bal\u0131k \u00e7iftliklerinde mevcutken ne yaz\u0131k ki \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak suya antibiyotik ve benzeri kimyasallar kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma durumunda kal\u0131n\u0131yor. Bu t\u00fcr toksinler yerel ekosistemlerde geri d\u00f6n\u00fclemez hasara yol a\u00e7\u0131yor. \u00d6rne\u011fin deniz bitine kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan ila\u00e7 hedef al\u0131nmayan omurgal\u0131 deniz hayvanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olabiliyor, iki kilometre kadar yay\u0131labiliyor ve suda saatlerce etkisini kaybetmeden kalabiliyor.<\/p>\n

7 – \u00c7iftlik bal\u0131klar\u0131, ya\u015famlar\u0131n\u0131 kendi d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131 i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar<\/p>\n

\u00c7iftlik bal\u0131klar\u0131n\u0131n bulunduklar\u0131 alana d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131n\u0131 b\u0131rakmalar\u0131 sonucu, deniz yata\u011f\u0131nda biriken bu yo\u011fun kirlilik deniz hayat\u0131n\u0131n yok olmas\u0131na sebep oluyor. Alg n\u00fcfusunun art\u0131\u015f\u0131na da sebep olan d\u0131\u015fk\u0131lar sudaki oksijen oran\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor ve su, ya\u015fam\u0131 destekleyemez hale geliyor. \u00dclkemizde caretta caretta ve deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamas\u0131 ve \u00fcremelerini olumsuz etkilemesinden dolay\u0131 \u00e7evreciler kayg\u0131lar\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k ortaya koymaktad\u0131rlar.<\/p>\n

8 – Bal\u0131k \u00e7iftliklerinden ka\u00e7an bal\u0131klar ekolojiye tehdit olu\u015fturuyor<\/p>\n

\u00c7iftlik bal\u0131klar\u0131 ya ola\u011fan i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda ya da f\u0131rt\u0131na, insan fakt\u00f6r\u00fc, deniz memelileri ya da insan hatas\u0131ndan kaynakl\u0131 a\u011flar\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131 ile ka\u00e7arlar. Ka\u00e7an bu bal\u0131klar do\u011fal ya da yerli bal\u0131k pop\u00fclasyonlar\u0131 i\u00e7in tehlike olu\u015ftururlar. \u00c7iftlikten ka\u00e7an bal\u0131klar yerli t\u00fcrlerle gerek beslenerek, gerekse onlarla g\u0131da ve ya\u015fam ortam\u0131 i\u00e7in \u00e7eki\u015ferek biolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi etkileyebilmekte ve do\u011fal bal\u0131klar\u0131n yer de\u011fi\u015ftirmesine ya da yok olmas\u0131na neden olabilmektedirler. \u00c7iftlikten ka\u00e7an bal\u0131klar yerli t\u00fcrlerden bile olsa, di\u011fer do\u011fal bal\u0131klar\u0131 genetik olarak etkileyip yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilmektedir. \u00c7iftliklerde yeti\u015ftirilen bal\u0131klar daha k\u00fc\u00e7\u00fck y\u00fczge\u00e7ler ile daha iri bir v\u00fccuda sahip olmakta ve daha sald\u0131rgan davranabilmektedirler. T\u00fcm bu farkl\u0131l\u0131klar ortama uyum sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7iftlik bal\u0131klar\u0131n\u0131n genetik \u00f6zelliklerinin daha de\u011fi\u015fik olmas\u0131na neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n

9 – \u00c7evreye verdi\u011fi a\u011f\u0131r tahribat g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bal\u0131k \u00e7iftliklerinin kazan\u00e7 de\u011fil zarar etti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor<\/p>\n

Sadece ekolojik olarak de\u011fil ekonomik olarak da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmayan bal\u0131k \u00e7iftlikleri \u00f6zellikle de s\u0131\u011f, k\u0131y\u0131ya \u00e7ok yak\u0131n, kapal\u0131 ve yar\u0131 kapal\u0131 koylarda yap\u0131lan yo\u011fun \u00fcretimin olumsuz \u00e7evresel etkileri konusunda daha \u00f6nce uyar\u0131lan \u0130zmir ve Mu\u011fla \u00e7evresinde bulunan \u00e7iftliklerin kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n, baz\u0131lar\u0131n\u0131n da ta\u015f\u0131nmas\u0131 g\u00fcndeme geldi\u011fi halde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar herhangi bir uygulama yap\u0131lmam\u0131\u015f, tahribata g\u00f6z yumulmu\u015ftur.<\/p>\n

Peki \u015fimdi ne yapaca\u011f\u0131z?<\/p>\n

T\u00fcm do\u011fal varl\u0131klar\u0131n de\u011ferlendirilmesinde oldu\u011fu gibi, deniz ekosistemi alg\u0131lama bi\u00e7im ve mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n temelden de\u011fi\u015fmesi, do\u011fal varl\u0131klar\u0131 yaln\u0131zca \u201ckaynak\u201d olarak alg\u0131lama ve onlar\u0131 t\u00fcketmek yerine, onlara s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00e7er\u00e7evesinde \u201cvarl\u0131k\u201d olarak bak\u0131l\u0131p \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc fayda sa\u011flanmas\u0131 ve bilin\u00e7 d\u00fczeyinin y\u00fckseltilmesi bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7im \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu arada bal\u0131k ancak ya\u011fl\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 et ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda \u201csa\u011fl\u0131kl\u0131\u201d olur. \u00d6rne\u011fin somon da en az\u0131ndan k\u0131yma kadar y\u00fcksek kolesterol ihtiva eder ve t\u00fcm bal\u0131klarda do\u011fal ya da de\u011fil, y\u00fcksek miktarda toksik civa bulunmaktad\u0131r. Kendi se\u00e7iminizi yapma zaman\u0131 belki de gelmi\u015ftir. Deniz \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketimini azaltabilir veya topyek\u00fcn b\u0131rakabilirsiniz. Soya filizi, ceviz, badem, f\u0131nd\u0131k, kuru fasulye, nohut, m\u0131s\u0131r, m\u0131s\u0131r unu, keten tohumu, tatl\u0131 patates, marul, lahana, brokoli gibi besinlerden omega-3 ihtiyac\u0131n\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131layabilir, kolesterol ve civadan uzak kalabilirsiniz.
\nNot: Bu arada d\u00fcnden bu yana bal\u0131k tutmakla ilgili kanun yasa tasar\u0131s\u0131nda da de\u011fi\u015fiklik oldu. G\u0131da, Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u2018Su \u00dcr\u00fcnleri Kanun Tasla\u011f\u0131\u2019na g\u00f6re art\u0131k hobi olarak bal\u0131k tutmak isteyenler Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan izin almak zorunda. \u0130zinsiz ve belgesiz oltayla bal\u0131k tutman\u0131n cezas\u0131 200 TL.
\nhttp:\/\/www.researchgate.net\/publication\/10698966_Do_fishes_have_nociceptors_Evidence_for_t he_evolution_of_a_vertebrate_sensory_system<\/p>\n

http:\/\/aquaculturereform.files.wordp…ic-effects.pdf<\/p>\n

Makalenin orjinal linki:
\nhttp:\/\/www.yesilist.com\/cms.php?u=-1237&id=1237<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

13.11.2013 – Nil Kayarlar Sarrafo\u011flu E\u011fer deniz \u00fcr\u00fcnleri yemeyi seviyorsan\u0131z ve bal\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kendiniz tutmak yerine sat\u0131n al\u0131yorsan\u0131z, kendinize baz\u0131 do\u011fru sorular\u0131 sorman\u0131z gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bal\u0131\u011f\u0131n \u00e7iftlik bal\u0131\u011f\u0131 olma ihtimali \u00e7ok fazla. Ticari bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnyan\u0131n denizel kaynaklar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te birini tahrip etti\u011fi \u015fimdilerde, y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131na gelindi\u011finde denizlerdeki hayat\u0131n bir daha hi\u00e7 geri getirilemeyece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor bilim …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3933,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[119,120],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3934,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3929\/revisions\/3934"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}