{"id":3882,"date":"2016-07-03T23:47:41","date_gmt":"2016-07-03T20:47:41","guid":{"rendered":"http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=3882"},"modified":"2016-08-03T03:09:43","modified_gmt":"2016-08-03T00:09:43","slug":"atlarin-acilarini-uzatmadan-sorun-cozulmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=3882","title":{"rendered":"Atlar\u0131n Ac\u0131lar\u0131n\u0131 Uzatmadan Sorun \u00c7\u00f6z\u00fclmeli…"},"content":{"rendered":"

Abdullah Onay\u00a0<\/strong>– Heybeliada<\/em><\/p>\n

Adalar\u2019daki fayton ve faytonculuk uzun zamand\u0131r tart\u0131\u015fma konusu. Tart\u0131\u015fmalar\u0131n taraflar\u0131ndan biri de hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda “Faytona binme, atlar \u00f6l\u00fcyor”\u00a0 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla bir dizi eylemler ger\u00e7ekle\u015ftiren hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131, atlar yerine elektrikli faytonlar kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. Eylemlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz y\u00fczlerden biri de Heybeliada sakinlerinden Abdullah Onay. Sokak hayvanlar\u0131 i\u00e7in, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck temelinde \u00e7abalayan Onay, ayn\u0131 zamanda Birikim Dergisi edit\u00f6r\u00fc. Abdullah Onay ile faytonlar ve hayvan haklar \u00fczerine s\u00f6yle\u015ftik.<\/p>\n

 <\/p>\n

Faytonculuk, atlar\u0131n ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlali mi demek? Neden?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Bir sorun var ki y\u0131llard\u0131r tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ama sorunun tarifi ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler farkl\u0131la\u015f\u0131yor. Hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131 atlar\u0131n ya\u015fam haklar\u0131n\u0131 savunuyor, faytoncular ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, B\u00fcy\u00fckada\u2019n\u0131n bir kesimi de taksi muamelesi yapt\u0131\u011f\u0131 faytonu kaybetmemek derdinde. Say\u0131larda bir mutabakat olmasa da atlar\u0131n mevcut ko\u015fullardan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc de tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez. \"fayton-eylemi\"<\/a>Kimileri ko\u015fullar\u0131 de\u011fi\u015ftirerek (veteriner hizmeti, d\u00fczenleme, faytoncular\u0131n \u00fcst-ba\u015f temizli\u011fi, t\u0131rnak kontrol\u00fc vb.) sorunun \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi kanaatinde. Oysa bu soruna do\u011fru bir te\u015fhis koyamamaktan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n

Fayton sorununu ortaya \u00e7\u0131karan dinamiklere bakal\u0131m: Her y\u0131l katlanarak artan bir turist say\u0131s\u0131 var. E\u011fer fayton say\u0131s\u0131 ayn\u0131 kal\u0131r, turist her ge\u00e7en y\u0131l artarsa, mevcut durumun bunu kar\u015f\u0131lamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. Atlar\u0131n daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, kay\u0131td\u0131\u015f\u0131 i\u015fler yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u0130kincisi yeni bir olgu var, hayvan haklar\u0131 bilinci y\u00fckseliyor. Atlar\u0131n o halini g\u00f6renler eskisi gibi bunu \u2018normal\u2019 kabul etmiyor. Gelen yerli ve yabanc\u0131 turistler bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7in de bu b\u00f6yle. Teknolojinin geli\u015fmesi herkesin her \u015feyi kaydedebilece\u011fi bir imkan sa\u011flad\u0131. Bu da her \u015feyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131ld\u0131. Bir g\u00fcn y\u00fck iskelesinde denize bir at d\u00fc\u015ft\u00fc, at \u00e7\u0131kar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, herkes de \u00e7ekim yap\u0131yor, ben de foto\u011fraf \u00e7ekiyorum. Arabac\u0131 \u00e7ekim yap\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, \u2018Ya bunu ba\u015fbakan engelleyemiyor, bunu yapaca\u011f\u0131na at\u0131 sa\u011f salim \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f da onu \u00e7eksinler\u2019 dedim.<\/p>\n

Fayton, Adalar tarihi ile birlikte var olmu\u015f bir olgu de\u011fil. 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda Adalar\u2019a gelmi\u015f, K\u0131nal\u0131ada\u2019da fayton olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmayal\u0131m. Fayton, niye Ada\u2019n\u0131n sembol\u00fc olsun. Mesela daha Adalar\u2019a uygun mart\u0131 niye olmas\u0131n? Hem velev ki sembol; atlara bu yap\u0131lan bu eziyeti mazur g\u00f6sterir mi?<\/p>\n


\n<\/a>Veterinerlerin te\u015fhisleri neydi?\u00a0 \u00d6l\u00fcmlerin nedenleri ko\u015fullardan m\u0131 kaynaklan\u0131yor<\/strong>?<\/p>\n

Adalar\u2019da bir veteriner olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hizmeti de yok. Bundan faytoncular da \u015fikayet\u00e7i. \u00d6l\u00fcmler ruam salg\u0131n\u0131na ba\u011flan\u0131yor. Zaten bu da ortada bir yolunda gitmeyen \u015feylerin oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Tedavisi, tedbiri olmayan bir \u015fey de\u011fil ki bu.<\/p>\n

\"fayton<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Adalarda fayton bir ula\u015f\u0131m arac\u0131 m\u0131? Hayvanseverlerin faytonlara alternatif bir \u00f6nerisi var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u00d6ncelikle, yanl\u0131\u015f bir ifadeyi, alg\u0131y\u0131 d\u00fczelteyim; hayvanseverler de\u011fil bunun taraf\u0131, hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131. \u0130kisi aras\u0131nda ciddi bir fark var. Faytona binen, atlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131na dair en ufak bir itiraz\u0131 olmayan, kendisini kedi ve k\u00f6peklere adam\u0131\u015f hayvanseverler var, atlarla ilgili bir dertleri yok. Atlar\u0131n \u00e7ektiklerine kay\u0131ts\u0131zlar. Hatta bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u2018faytonlar\u0131m\u0131z\u0131 vermeyiz\u2019 cephesinin ate\u015fli savunucular\u0131 oldular.<\/p>\n

Faytonlar\u0131n art\u0131k ula\u015f\u0131m arac\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz, i\u015f tamamen turistik bir faaliyete kayd\u0131. Fayton kullanan Adal\u0131lar da turistler y\u00fcz\u00fcnden faytona binemediklerinden \u015fikayet\u00e7i. \u0130kincisi teknolojik geli\u015fme, bu iddiay\u0131 da bo\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131. Ak\u00fcl\u00fc arac\u0131 engelleyecek bir mevzuat yok ve Adalar ak\u00fcl\u00fc ara\u00e7larla doldu; say\u0131lar\u0131 bilinmiyor ama yak\u0131nda herkes kullanacak, faytoncular bile kullan\u0131yor.<\/p>\n

Alternatif \u00f6nerileri var, ak\u00fcl\u00fc fayton \u00f6nerenler var mesela, ben ba\u015f\u0131ndan beri yo\u011fun turist ak\u0131n\u0131na u\u011frayan, hatta UNESCO korumas\u0131nda olan kentlerde kullan\u0131lan mini treni \u00f6neriyorum. Hem Adalar\u2019\u0131n dokusunu bozmayacak, hem t\u00fcm bu da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenleyecek bir alternatif olur. Ama i\u015fletmesinin faytonculara b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerekiyor,\u00a0 faytoncular\u0131n gelirleri azalmaz, tam tersine artar. Atlarla ilgili bir\u00e7ok proje geli\u015ftirilebilir: engelli \u00e7ocuklar\u0131n rehabilitasyonu i\u00e7in veya kentli \u00e7ocuklar\u0131n atlarla tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, k\u00fc\u00e7\u00fck gezinti yerleri d\u00fczenlenebilir. Hatta k\u0131sa d\u00fcz bir turistik gezinti yeri de olabilir, ama iyi bak\u0131ml\u0131, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f atlarla; pahal\u0131 da olur, ba\u015fka \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi.<\/p>\n

Arabac\u0131larla ve yetkililerle g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131n\u0131z m\u0131? Nas\u0131l bir sonu\u00e7 ald\u0131n\u0131z<\/strong>?<\/p>\n

Heybeliada\u2019da tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m faytoncularla konu\u015fuyorum devaml\u0131. E\u011fer ekonomik kayba u\u011framayacaklarsa \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine a\u00e7\u0131k bu arkada\u015flar. Elbette Heybeliada ile B\u00fcy\u00fckada aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck farklar var. Fayton say\u0131lar\u0131, gelen turist say\u0131s\u0131 vb. \"AtlarveFaytonlarASav\"<\/a>
\n(Ama talep artt\u0131k\u00e7a yar\u0131n ayn\u0131 sorunlar burada da ya\u015fanacak.) Burada B\u00fcy\u00fckada gibi \u00e7ok say\u0131da faytonu olan yok. Herkes faytonunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. B\u00fcy\u00fckada\u2019da faytonu sezonluk kiraya vermek epey yayg\u0131n bir uygulama. Bunlar da asl\u0131nda sorunu b\u00fcy\u00fct\u00fcyor. Bu konuda Heybeliada Forumu\u2019nun ve Adalar Savunmas\u0131’n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 fayton raporu \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r:\u00a0http:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/?p=220<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Ba\u015fka \u00fclkelerde faytonculuk var m\u0131? Varsa nas\u0131l i\u015fliyor?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Var elbette. Ama g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm yerlerde, faytonun ger\u00e7ek anlamda turistik oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. K\u0131sa ve d\u00fcz mesafelerde gezdiriyorlar turistleri ve epey pahal\u0131; Roma\u2019da, Viyana\u2019da bir\u00e7ok yerde b\u00f6yle. New York\u2019ta atlar i\u00e7in m\u00fccadele eden bir grubu izliyorum, yine b\u00f6yle k\u0131sa ve d\u00fcz mesafeye ra\u011fmen kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yorlar. Bizdeki durum ile k\u0131yaslanacak hi\u00e7bir y\u00f6nleri yok. Atlar \u00e7ok farkl\u0131 ve bak\u0131ml\u0131.\u00a0\u00a0\"buyukada\"<\/a><\/strong><\/p>\n

Adalar i\u00e7in nas\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6neriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Asl\u0131nda B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi, Adalar Belediyesi, Faytoncular ve STK\u2019lar bu kanayan yaray\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in ad\u0131m atabilirler. Ancak tart\u0131\u015fma \u00f6yle bir manip\u00fcle edildi ki, faytona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n Adalar\u2019\u0131 ranta a\u00e7acak lobilere \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan tutun da sa\u00e7ma sapan bir y\u0131\u011f\u0131n yalan yayd\u0131lar. At \u00f6l\u00fcmlerini faytoncular bile kabul ederken, sorunlar\u0131 inkar etmezken, bunlar, hayallerinde yaratt\u0131klar\u0131 yelde\u011firmenlere sava\u015f a\u00e7t\u0131lar. \u2018Adalar\u2019da motorlu ta\u015f\u0131t istemiyoruz\u2019 sloganlar\u0131 da bu ger\u00e7e\u011fin inkar\u0131na dayanan bo\u015f laflardan biriydi. Adalar\u2019da motorlu ta\u015f\u0131t da var haddinden fazla, say\u0131lar\u0131 y\u00fczlerce olan elektrik ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u2018motor\u2019unu g\u00f6remedikleri ak\u00fcl\u00fc ara\u00e7 da. \u00c7\u00f6z\u00fcme dair tek \u00f6nerileri, 50-60 y\u0131l \u00f6ncesine d\u00f6nmekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. Polis iskelede turistleri sokmas\u0131n, teknoloji olmas\u0131n vs. \u0130yi de bunlar var, hi\u00e7bir sorun ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6nerek \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fcyor. Toplumsal de\u011fi\u015fmelerin yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlar yasaklanarak da \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fcyor, plan proje yaparak d\u00fczenlemelere gidilerek \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek gerekiyor. \u015eu be\u015f sene i\u00e7erisinde B\u00fcy\u00fckada\u2019da a\u00e7\u0131lan otel, pansiyon, kafe say\u0131s\u0131n\u0131 biliyor musunuz? Bisiklet say\u0131s\u0131n\u0131? Git gide artan bir talep var, bunu d\u00fczenlemek zorundas\u0131n\u0131z. 1950 y\u0131l\u0131nda 50 milyon turist geziyormu\u015f d\u00fcnyada, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir milyar\u0131 a\u015ft\u0131. Orta s\u0131n\u0131flar b\u00fcy\u00fcyor, imkanlar \u00e7o\u011fal\u0131yor, gezenler de katlanarak art\u0131yor. Herkes de bu kayna\u011f\u0131 de\u011ferlendirme pe\u015finde.\u00a0 Fayton sorunu da bunun bir par\u00e7as\u0131, bunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011fu ortada; \u00fclkede genel olarak sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 ne yaz\u0131k ki \u2018gitti\u011fi yere kadar\u2019 yakla\u015f\u0131m\u0131yla \u00e7\u00f6zemiyoruz, aya\u011f\u0131m\u0131za doluyoruz. Yar\u0131n \u00f6b\u00fcr g\u00fcn mutlaka \u00e7\u00f6z\u00fclecek bu da; atlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi ac\u0131lar uzat\u0131lmadan \u00e7\u00f6z\u00fclse fena m\u0131 olur?<\/p>\n

R\u00f6portaj:\u00a0<\/strong>Aysel KILI\u00c7<\/p>\n

Adalar Ger\u00e7ek gazetesi, May\u0131s 2016, say\u0131: 1<\/p>\n

\"adalar<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Abdullah Onay\u00a0– Heybeliada Adalar\u2019daki fayton ve faytonculuk uzun zamand\u0131r tart\u0131\u015fma konusu. Tart\u0131\u015fmalar\u0131n taraflar\u0131ndan biri de hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda “Faytona binme, atlar \u00f6l\u00fcyor”\u00a0 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla bir dizi eylemler ger\u00e7ekle\u015ftiren hayvan haklar\u0131 savunucular\u0131, atlar yerine elektrikli faytonlar kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. Eylemlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz y\u00fczlerden biri de Heybeliada sakinlerinden Abdullah Onay. Sokak hayvanlar\u0131 i\u00e7in, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck temelinde \u00e7abalayan Onay, ayn\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3884,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[102,4,1,58,3,15,83],"tags":[125],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3882"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3882"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3897,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3882\/revisions\/3897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dokuzadabirdeniz.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}